Η Γαλλία βάζει κανόνες, οι πλατφόρμες απαντούν στα δικαστήρια
Η κοινή προσφυγή των Netflix, Disney+ και Prime Video κατά των νέων υποχρεώσεων επένδυσης σε γαλλικές παραγωγές ανοίγει ευρύτερο μέτωπο για το ποιος αποφασίζει πού θα κατευθύνονται τα δισεκατομμύρια της ψηφιακής ψυχαγωγίας
Η σύγκρουση ανάμεσα στις μεγάλες πλατφόρμες και τη Γαλλία δεν αφορά απλώς έναν ακόμη κανονισμό για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής. Αφορά το ποιος έχει τον τελικό λόγο στη στρατηγική των διεθνών υπηρεσιών: οι ίδιες οι εταιρείες, που σχεδιάζουν το περιεχόμενό τους με βάση τα δεδομένα, τις προτιμήσεις των συνδρομητών και την εμπορική απόδοση, ή τα κράτη, που επιχειρούν να διασφαλίσουν ότι ένα μέρος των εσόδων που παράγεται στην επικράτειά τους επιστρέφει στην τοπική δημιουργία.
σχετικά άρθρα
Το Netflix, το Disney+ και το Prime Video προσέφυγαν ενώπιον του Conseil d’État, του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου της Γαλλίας, ζητώντας την ακύρωση νέου κανόνα που επιβάλλει στις υπηρεσίες να διαθέτουν μέρος των υποχρεωτικών επενδύσεών τους σε συγκεκριμένες κατηγορίες παραγωγών. Οι κανόνες προβλέπουν ότι το 20% των audiovisual επενδυτικών υποχρεώσεων στη Γαλλία πρέπει να κατευθύνεται σε animation, ντοκιμαντέρ και παραστατικές τέχνες. Για το Παρίσι, πρόκειται για τρόπο στήριξης τομέων που πιέζονται οικονομικά. Για τις πλατφόρμες, όμως, είναι μια παρέμβαση που περιορίζει την editorial ελευθερία τους και τις αναγκάζει να προσαρμόσουν το μείγμα περιεχομένου τους σε πολιτική απόφαση και όχι σε επιχειρηματική στρατηγική.
Το γαλλικό μοντέλο δοκιμάζει τα όρια της αγοράς
Η Γαλλία δεν ξεκινά τώρα να ρυθμίζει τις διεθνείς υπηρεσίες ψυχαγωγίας. Μετά την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας για τις οπτικοακουστικές υπηρεσίες, οι μεγάλες πλατφόρμες υποχρεούνται ήδη να επενδύουν μέρος των εσόδων που παράγουν στη χώρα σε γαλλικές και ευρωπαϊκές παραγωγές. Το βασικό πλαίσιο προβλέπει υποχρεώσεις που φτάνουν συνολικά το 20% των εσόδων στη Γαλλία, με κατανομή ανάμεσα στην audiovisual παραγωγή και τον κινηματογράφο.
Το νέο στοιχείο είναι η εισαγωγή ενός πιο συγκεκριμένου υπο-κανόνα, ο οποίος δεν λέει απλώς στις πλατφόρμες πόσα πρέπει να επενδύσουν, αλλά και σε ποια είδη πρέπει να κατευθυνθεί μέρος αυτής της επένδυσης. Εκεί ακριβώς βρίσκεται η ουσία της σύγκρουσης. Οι εταιρείες δεν αμφισβητούν μόνο το ύψος των υποχρεώσεων, αλλά τον βαθμό στον οποίο ένα κράτος μπορεί να επηρεάζει άμεσα το περιεχόμενο που χρηματοδοτούν.
Το Netflix έχει υποστηρίξει ότι επενδύει ήδη περίπου 250 εκατ. ευρώ ετησίως στη γαλλική δημιουργία και παρουσιάζει τον εαυτό του ως σημαντικό εταίρο του τοπικού οικοσυστήματος. Η ένσταση της εταιρείας είναι ότι η νέα ρύθμιση μετατρέπει την πολιτιστική ποικιλομορφία σε άσκηση συμμόρφωσης, καθώς την υποχρεώνει να διπλασιάσει την παρουσία συγκεκριμένων ειδών εις βάρος άλλων κατηγοριών που μπορεί να ανταποκρίνονται καλύτερα στις προτιμήσεις του κοινού.
Η Ευρώπη κοιτάζει πέρα από το Παρίσι
Η υπόθεση έχει σημασία πολύ πέρα από τη γαλλική αγορά. Η Γαλλία λειτουργεί συχνά ως εργαστήριο πολιτιστικής πολιτικής στην Ευρώπη, ιδιαίτερα σε ζητήματα κινηματογράφου, τηλεόρασης και ψηφιακής διανομής. Αν το μοντέλο της αντέξει δικαστικά και πολιτικά, μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για άλλες χώρες που θέλουν να πιέσουν τις διεθνείς πλατφόρμες να χρηματοδοτήσουν περισσότερο τοπικό περιεχόμενο.
Για τις εταιρείες, όμως, το διακύβευμα είναι εξίσου μεγάλο. Όσο περισσότερες χώρες επιβάλλουν όχι μόνο επενδυτικές υποχρεώσεις αλλά και ειδικές ποσοστώσεις ανά είδος, τόσο πιο σύνθετος γίνεται ο σχεδιασμός περιεχομένου σε διεθνές επίπεδο. Μια υπηρεσία που λειτουργεί σε δεκάδες αγορές δεν αντιμετωπίζει πλέον μόνο διαφορετικές γλώσσες, συνήθειες θέασης και εμπορικά μοντέλα, αλλά και διαφορετικές κρατικές προτεραιότητες για το τι πρέπει να χρηματοδοτεί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Γαλλία συγκρούεται με την ίδια την ύπαρξη των πλατφορμών. Η χώρα επιδιώκει να προστατεύσει ένα μοντέλο πολιτιστικής παραγωγής που βασίζεται στη συμμετοχή όσων επωφελούνται οικονομικά από την αγορά της. Από την άλλη πλευρά, οι εταιρείες φοβούνται ότι η ρύθμιση μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο, όπου η υποχρεωτική χρηματοδότηση μετατρέπεται σε λεπτομερή καθοδήγηση του προγραμματισμού τους.
Η δικαστική έκβαση θα κρίνει το άμεσο μέλλον του γαλλικού κανόνα, αλλά η μεγαλύτερη συζήτηση έχει ήδη ανοίξει. Στην ώριμη πλέον αγορά της ψηφιακής ψυχαγωγίας, το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος κερδίζει τον θεατή, αλλά ποιος αποφασίζει πώς επανεπενδύονται τα χρήματα που πληρώνει. Και σε αυτή τη μάχη, η Γαλλία δείχνει ότι δεν θέλει να μείνει απλός θεατής.
