ναι μια από τις μεγαλύτερες ειρωνείες της σύγχρονης ιστορίας: οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν εκείνες που μετέτρεψαν την Κίνα στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Πριν το άνοιγμα των αγορών, η κινεζική οικονομία βρισκόταν σε τέλμα, βιώνοντας αυτό που οι ίδιοι αποκαλούν «αιώνα της ταπείνωσης». Η είσοδος της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) ήταν η εκτόξευση.
σχετικά άρθρα
Το αμερικανικό ναυτικό εξασφάλισε τις θαλάσσιες οδούς, επιτρέποντας στο Πεκίνο να εξάγει ασταμάτητα. Η τεράστια καταναλωτική αγορά των ΗΠΑ έγινε ο «κουμπαράς» της Κίνας. Με τα δισεικατομμύρια που εισέρρεαν, η Κίνα επένδυε στο εσωτερικό της, ενώ οι αμερικανικές εταιρείες, κυνηγώντας το κέρδος, δέχονταν τους όρους των joint ventures, παραδίδοντας ουσιαστικά την τεχνογνωσία τους στο πιάτο. Αυτή η μεταφορά τεχνολογίας γλίτωσε από τους Κινέζους δεκαετίες έρευνας και καινοτομίας.
Το δολάριο ως όπλο και η κινεζική απάντηση
Γιατί όμως οι ΗΠΑ βοήθησαν τόσο πολύ έναν δυνητικό ανταγωνιστή; Δεν ήταν φιλανθρωπία, ήταν γεωπολιτικός υπολογισμός. Η ενσωμάτωση της Κίνας στην παγκόσμια οικονομία απομόνωσε τη Σοβιετική Ένωση και γιγάντωσε τη ζήτηση για το αμερικανικό δολάριο. Όσο η Κίνα αναπτυσσόταν, τόσο περισσότερα δολάρια χρησιμοποιούσε, επιτρέποντας στις ΗΠΑ να τυπώνουν χρήμα και να συντηρούν ένα χρέος που σήμερα αγγίζει τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Ωστόσο, το Πεκίνο δεν έμεινε στάσιμο. Σήμερα, η Κίνα δεν είναι απλώς ένας «κατασκευαστής», αλλά ένας τεχνολογικός ηγέτης. Από τα δίκτυα 5G μέχρι τα ηλεκτρικά οχήματα (EVs), η υπεροχή της είναι τέτοια που οι ΗΠΑ αναγκάζονται να επιβάλλουν δασμούς 100% για να προστατεύσουν εταιρείες όπως η Tesla από την κατάρρευση. Το σημαντικότερο όμως είναι η δημιουργία ενός εναλλακτικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Από το Petro-Dollar στο Petro-Yuan
Ο έλεγχος της ενέργειας σημαίνει έλεγχο του κόσμου. Το δόγμα του petrodollar υποχρέωνε όλους να αγοράζουν πετρέλαιο σε δολάρια, θέτοντάς τους στο έλεος του αμερικανικού συστήματος. Η Κίνα όμως λανσάρισε το petroyuan. Ήδη η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν αρχίσει να αποδέχονται το κινεζικό νόμισμα για τις συναλλαγές τους, παρακάμπτοντας το σύστημα SWIFT.
Εδώ κρύβεται και η πραγματική αιτία της έντασης με το Ιράν. Οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και οι αποκλεισμοί στα Στενά του Ορμούζ δεν αφορούν μόνο τη θρησκεία ή την τρομοκρατία· είναι ένας στρατηγικός ελιγμός των ΗΠΑ για να εμποδίσουν τη ροή πετρελαίου που τιμολογείται σε γιουάν, προσπαθώντας να «στραγγαλίσουν» την κινεζική επιρροή στην περιοχή.
Η πράσινη μονοπωλιακή αυτοκρατορία
Το πιο «εφιαλτικό» σενάριο για την Ουάσιγκτον δεν είναι το πετρέλαιο, αλλά η πράσινη ενέργεια. Η Κίνα κινείται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς προς τις ανανεώσιμες πηγές. Το 42% της ηλεκτρικής της ενέργειας προέρχεται ήδη από εκεί, με στόχο το 70% σε μια δεκαετία. Όταν η Κίνα απεξαρτηθεί από το πετρέλαιο, το petrodollar θα καταστεί άχρηστο.
Επιπλέον, η Κίνα έχει χτίσει ένα παγκόσμιο μονοπώλιο στις μπαταρίες και την τεχνολογία ηλιακών πάνελ. Κάθε χώρα που θέλει να γίνει ενεργειακά ανεξάρτητη, θα πρέπει να αγοράσει κινεζική τεχνολογία. Περνάμε από την εποχή του πετρελαίου στην εποχή του «πράσινου γιουάν». Οι ΗΠΑ, εγκλωβισμένες στα δικά τους κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, παρακολουθούν την Κίνα να ορίζει τις υποδομές του μέλλοντος.
Η ανακατανομή του παγκόσμιου πλούτου
Βρισκόμαστε σε μια ιστορική καμπή. Κάθε φορά που αλλάζει η παγκόσμια τάξη, ο πλούτος μετακινείται. Η Κίνα είναι πλέον ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος για περισσότερες από 100 χώρες, οι οποίες σταδιακά υιοθετούν το δικό της χρηματοπιστωτικό δίκτυο για να αποφύγουν τις κυρώσεις της Δύσης.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα αλλάξει ο κόσμος, αλλά ποιος θα επιβιώσει στη νέα πραγματικότητα. Οι επενδυτικές στρατηγικές του παρελθόντος ίσως αποδειχθούν ανεπαρκείς μπροστά σε έναν κόσμο που δεν θα περιστρέφεται πια γύρω από τον άξονα της Ουάσιγκτον. Η μετάβαση είναι ήδη εδώ και είναι ψηφιακή, πράσινη και κινεζική.
