Η φράση που έλειψε από τη ρωσική επιστολή: Πλήγματα στις πρωτεύουσες του ΝΑΤΟ από την πρώτη ώρα
Η ρωσική επιστολή προς το ΝΑΤΟ δεν απείλησε μόνο με «όλο το οπλοστάσιο» για το Καλίνινγκραντ. Προειδοποίησε για πλήγματα στα κέντρα λήψης αποφάσεων των συμμαχικών κρατών από την πρώτη ώρα μιας σύγκρουσης. Αυτή η φράση δεν μεταφράστηκε.
Το non-paper της Μόσχας απειλεί τα κέντρα αποφάσεων 32 κρατών, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, που φιλοξενεί έξι αμερικανικές υποδομές
σχετικά άρθρα
Η ρωσική επιστολή προς το ΝΑΤΟ προειδοποιεί για ρωσικά πλήγματα κατά των κέντρων λήψης αποφάσεων των κρατών-μελών της Συμμαχίας, ήδη από την έναρξη μιας σύγκρουσης.
Η Μόσχα δεν απειλεί μόνο να υπερασπιστεί έναν θύλακα στη Βαλτική. Τοποθετεί στο στόχαστρο τις πρωτεύουσες τριάντα δύο συμμάχων.
Τι λέει ακριβώς το έγγραφο
Η ρωσική πρεσβεία στο Βέλγιο παρέδωσε τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου ένα άτυπο έγγραφο, ένα non-paper, στη Διεθνή Γραμματεία του ΝΑΤΟ και στο βελγικό υπουργείο Εξωτερικών.
Το κείμενο καταγγέλλει ασκήσεις που, κατά τη Μόσχα, προσομοιώνουν την απομόνωση του Καλίνινγκραντ. Ακολουθεί η γνωστή διατύπωση. Η Ρωσία διαθέτει τα μέσα να αποκρούσει πιθανή επίθεση και ετοιμάζεται να αναπτύξει ολόκληρο το διαθέσιμο οπλοστάσιό της, εφόσον χώρες του ΝΑΤΟ επιχειρήσουν να αποκόψουν την περιοχή από την υπόλοιπη επικράτεια.
Και μετά έρχεται η πρόταση που άλλαξε τον χαρακτήρα του εγγράφου. Η επικίνδυνη και απερίσκεπτη πορεία της Συμμαχίας, αναφέρει, ενέχει υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης άμεσης ένοπλης σύγκρουσης, με πιθανότητα ρωσικών πληγμάτων κατά των κέντρων λήψης αποφάσεων των κρατών-μελών της Συμμαχίας από την ίδια την έναρξή της.
Το έγγραφο κλείνει με έκκληση προς τα μέλη να απόσχουν από περαιτέρω αποσταθεροποιητικές ενέργειες, ώστε να αποφευχθεί αντιπαράθεση ευρείας κλίμακας.
Γιατί η διατύπωση μετράει
Ο όρος «κέντρα λήψης αποφάσεων» ανήκει στο πάγιο ρωσικό λεξιλόγιο. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν τον έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα από το 2018.
Η σημασία του βρίσκεται στη γεωγραφία. Ένα κέντρο απόφασης δεν είναι χαράκωμα. Είναι υπουργείο, επιτελείο, κυβερνητικό μέγαρο, κόμβος επικοινωνιών. Βρίσκεται μέσα σε πόλεις, μακριά από το μέτωπο.
Η απειλή επομένως μεταφέρει τον κίνδυνο από τα σύνορα της Λιθουανίας στο εσωτερικό κάθε συμμαχικής χώρας. Και η προσθήκη «από την αρχή της σύγκρουσης» αφαιρεί και το περιθώριο της κλιμάκωσης.
Η απάντηση των Βρυξελλών
Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ Άλισον Χαρτ επιβεβαίωσε τη λήψη του εγγράφου και την αποστολή απάντησης την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου.
Η Συμμαχία είναι αμυντική και καμία δραστηριότητα ή άσκησή της δεν συνιστά κίνδυνο για κανένα τμήμα της Ρωσίας, τόνισε. Καταδίκασε την απειλή χρήσης βίας, συμπεριλαμβανομένης κάθε ανεύθυνης πυρηνικής ρητορικής, και κάλεσε τη Μόσχα να τερματίσει τον απρόκλητο πόλεμό της στην Ουκρανία.
Η φράση που ξεχωρίζει αφορά τη στρατηγική ανάγνωση. Η χρήση υβριδικών τακτικών από τη Ρωσία αποτελεί ένδειξη απελπισίας, είπε η Χαρτ, προσθέτοντας ότι το ΝΑΤΟ διαθέτει ό,τι χρειάζεται για να υπερασπιστεί κάθε εκατοστό συμμαχικού εδάφους.
Την ίδια ημέρα, ο γενικός γραμματέας Μαρκ Ρούτε έδωσε το συμπλήρωμα αυτής της γραμμής. Μιλώντας στις Βρυξέλλες δίπλα στον Λιθουανό πρωθυπουργό Μινταούγκας Σινκεβίτσιους, δήλωσε ότι η Συμμαχία δεν θα απαντά πάντα δημόσια ή με ανταπόδοση στις υβριδικές επιθέσεις. Η καλύτερη απάντηση στη γκρίζα ζώνη, υποστήριξε, παραμένει η ενίσχυση της Ουκρανίας.
Το Βίλνιους διαβάζει διαφορετικά
Οι γείτονες του θύλακα απάντησαν με ψυχραιμία.
Σύμβουλος του Λιθουανού προέδρου χαρακτήρισε τη ρωσική κίνηση ψυχολογική πίεση. Επισήμανε επίσης ότι δεν πρόκειται για πρώτη φορά μέσα στη χρονιά. Η ρωσική προπαγάνδα κατηγορεί επανειλημμένα το ΝΑΤΟ για σχέδια αποκλεισμού ή κατάληψης του Καλίνινγκραντ.
Το στοιχείο αυτό αλλάζει την εικόνα. Καμία συμμαχική κυβέρνηση δεν έχει εξαγγείλει αποκλεισμό. Η Μόσχα απαντά σε ένα σενάριο που η ίδια περιγράφει.
Στο εσωτερικό μέτωπο, το πρακτορείο TASS ανέβασε τον τόνο μέσω περιφερειακού βουλευτή του Καλίνινγκραντ. Πρότεινε μακροπρόθεσμο πρόγραμμα αμοιβαίας ασφάλειας και ταυτόχρονα προειδοποίησε ότι κάθε μιλιταριστική δήλωση θα βρίσκει απάντηση.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η απειλή δεν αφορά μόνο τη Βαλτική. Αφορά κάθε κράτος-μέλος, και η Ελλάδα φιλοξενεί σήμερα ένα από τα πυκνότερα δίκτυα αμερικανικών υποδομών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Πέρα από τη Σούδα, η αμυντική συμφωνία MDCA προβλέπει χρήση εγκαταστάσεων σε Αλεξανδρούπολη, Λάρισα, Βόλο και Άραξο. Στη Σούδα τρέχουν αυτή τη στιγμή έργα που τα αμερικανικά έγγραφα περιγράφουν ως εκστρατευτικά καταφύγια, με συμβάσεις εκατομμυρίων δολαρίων και ορίζοντα οκταετίας.
Η Αλεξανδρούπολη λειτουργεί ως πύλη διέλευσης προς την Ανατολική Πτέρυγα. Η άσκηση Sword 26 συγκέντρωσε φέτος περίπου 15.500 στρατιώτες από έντεκα χώρες.
Ο ρωσικός ορισμός του κέντρου απόφασης δεν έχει δημοσιευθεί ποτέ. Κανείς δεν γνωρίζει αν περιλαμβάνει επιτελεία, λιμάνια διέλευσης ή αποθήκες πυρομαχικών. Το ερώτημα όμως δεν είναι θεωρητικό για μια χώρα με έξι τέτοια σημεία.
Στο πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται στην Αθήνα για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο. Στην ατζέντα βρίσκονται η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη.
Το προηγούμενο του 2021
Η Μόσχα έχει ξαναστείλει κείμενο στις Βρυξέλλες.
Τον Δεκέμβριο του 2021 παρέδωσε δύο σχέδια συνθηκών, ένα προς το ΝΑΤΟ και ένα προς τις ΗΠΑ, με απαιτήσεις για αποκλεισμό της ένταξης της Ουκρανίας και αποχώρηση συμμαχικών δυνάμεων από τα ανατολικά μέλη. Δυτικοί αναλυτές μίλησαν τότε για προσχηματικές απαιτήσεις. Η απάντηση της Συμμαχίας ήρθε στις 26 Ιανουαρίου 2022. Η εισβολή ακολούθησε έναν μήνα αργότερα.
Η αναλογία έχει όρια. Τότε η Ρωσία ζητούσε. Τώρα προειδοποιεί.
Η ομοιότητα βρίσκεται στη μέθοδο. Ένα έγγραφο που δεν δεσμεύει κανέναν, το οποίο όμως καταγράφει μια θέση για μελλοντική χρήση.
Το non-paper έχει ακριβώς αυτή την ιδιότητα. Δεν φέρει υπογραφή, δεν απαιτεί απάντηση, δεν παράγει υποχρέωση. Επιτρέπει όμως σε μια κυβέρνηση να πει αργότερα ότι είχε προειδοποιήσει.
