Πώς τα δισεκατομμύρια του Ρόμπερτ Κραφτ έθεσαν εκτός περιοδείας τον Macklemore για την Παλαιστίνη
Το παρασκήνιο του αποκλεισμού του διάσημου ράπερ από τις συναυλίες του Ed Sheeran και η ωμή παρέμβαση των ιδιοκτητών γηπέδων στην ελευθερία της έκφρασης.
Η ψευδαίσθηση της απόλυτης ελευθερίας της έκφρασης στον χώρο της αμερικανικής μουσικής βιομηχανίας δοκιμάζεται σκληρά τα τελευταία εικοσιτετράωρα. Η υπόθεση της ξαφνικής αποπομπής του διεθνούς φήμης ράπερ Macklemore από την αμερικανική περιοδεία του Βρετανού καλλιτέχνη Ed Sheeran δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη μεμονωμένο περιστατικό «ακύρωσης». Πρόκειται για μια ξεκάθαρη επίδειξη ισχύος από τη μεριά των δισεκατομμυριούχων ιδιοκτητών γηπέδων, οι οποίοι ελέγχουν τις μεγαλύτερες αρένες των Ηνωμένων Πολιτειών και αποδεικνύουν στην πράξη ότι μπορούν να επιβάλουν πλήρη λογοκρισία, χρησιμοποιώντας ως μοχλό πίεσης την τεράστια οικονομική τους επιρροή.
σχετικά άρθρα
Όλα ξεκίνησαν όταν ο Macklemore, ένας καλλιτέχνης που διαχρονικά δεν διστάζει να εκφράσει πολιτικές θέσεις, αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το βήμα που του δόθηκε στο πλαίσιο της περιοδείας για να στείλει ένα ηχηρό μήνυμα ειρήνης και συμπαράστασης. Οι λέξεις «ελεύθερη Παλαιστίνη» αποδείχθηκαν ικανές να ενεργοποιήσουν έναν μηχανισμό καταστολής που δεν προήλθε, όπως αρχικά παρουσιάστηκε, από τις αντιδράσεις του απλού κοινού, αλλά από τα ανώτατα κλιμάκια της επιχειρηματικής ελίτ, με πρωτεργάτη τον ισχυρό άνδρα των New England Patriots, Ρόμπερτ Κραφτ.
Η αφορμή και η κατασκευασμένη οργή
Κατά τη διάρκεια πρόσφατης εμφάνισής του, ο Macklemore απευθύνθηκε στο κοινό δηλώνοντας ανοιχτά την υποστήριξή του στον δοκιμαζόμενο παλαιστινιακό λαό. «Είπα ελεύθερη Παλαιστίνη. Θέλω αυτά τα λόγια να ακουστούν δυνατά και καθαρά, ώστε οι άνθρωποι από τη Γάζα μέχρι την κατεχόμενη Δυτική Όχθη να γνωρίζουν ότι δεν τους έχουμε ξεχάσει», ανέφερε από σκηνής. Ο ράπερ προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, αφιερώνοντας το επόμενο τραγούδι του στους φοιτητές του πανεπιστημίου Κολούμπια που ηγήθηκαν του κινήματος συμπαράστασης και κινητοποίησαν την παγκόσμια κοινή γνώμη, ρισκάροντας τα πτυχία και τις υποτροφίες τους.
Παράλληλα, φρόντισε να διαχωρίσει τη στάση του από κάθε ρητορική μίσους. Ευχαρίστησε εβραϊκές οργανώσεις που τάσσονται υπέρ της ειρήνης και υπογράμμισε ότι η κριτική στο κράτος του Ισραήλ και στις πρακτικές του απαρτχάιντ δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση κριτική προς τον εβραϊκό λαό. Το μήνυμά του έκλεισε με εκκλήσεις για ελευθερία στον Λίβανο, την Κούβα, το Κονγκό, το Σουδάν, καθώς και για τους μετανάστες που ζουν υπό τον φόβο των αμερικανικών υπηρεσιών μετανάστευσης (ICE). Παρά το ενωτικό και ανθρωπιστικό πνεύμα της ομιλίας, τα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα απομόνωσαν συγκεκριμένες δηλώσεις δυσαρέσκειας, χτίζοντας μια κατασκευασμένη οργή που δεν είχε καμία σχέση με τη θερμή αποδοχή του κοινού κατά τη διάρκεια της συναυλίας.
Το τελεσίγραφο των ιδιοκτητών και ο ρόλος του Κραφτ
Η πραγματική πίεση δεν προήλθε από τη βάση των φιλάθλων ή των μουσικόφιλων, αλλά από τα κλειστά γραφεία των ιδιοκτητών. Ο Ρόμπερτ Κραφτ, δισεκατομμυριούχος και ιδιοκτήτης του αχανούς Gillette Stadium, φέρεται να επικοινώνησε απευθείας με τον Ed Sheeran. Όπως αποκάλυψε αργότερα ο ίδιος ο Macklemore, ο Κραφτ όχι μόνο απαγόρευσε την εμφάνιση του ράπερ στο δικό του γήπεδο, αλλά λειτούργησε ως ενορχηστρωτής μιας ευρύτερης αντίδρασης, συσπειρώνοντας και άλλους ισχυρούς ιδιοκτήτες σταδίων.
Το τελεσίγραφο που παραδόθηκε στον Βρετανό καλλιτέχνη ήταν αμείλικτο: εάν ο Macklemore παρέμενε στο πρόγραμμα της περιοδείας, οι πύλες των γηπέδων θα έκλειναν οριστικά για όλη την παραγωγή. Οι χώροι που φέρονται να προέβαλαν βέτο περιλαμβάνουν τα εμβληματικά Lincoln Financial Field, Lucas Oil Stadium, Bank of America Stadium, AT&T Stadium και Raymond James Stadium. Σε επίσημη ανακοίνωσή της, η εταιρεία παραγωγής Messina Touring Group επιβεβαίωσε την κρίση, επισημαίνοντας ότι τα στάδια κατέστησαν σαφές πως δεν θα επέτρεπαν τη διεξαγωγή συναυλιών με τον Macklemore, γεγονός που θα οδηγούσε στην ακύρωση ολόκληρης της αμερικανικής περιοδείας με τεράστιο οικονομικό κόστος. Το μεγάλο κεφάλαιο χρησιμοποίησε τον έλεγχο των φυσικών υποδομών για να καταπνίξει την ελευθερία του λόγου.
Η στάση του Sheeran και η απάντηση του ράπερ
Σε αυτή την εξαιρετικά πιεστική συνθήκη, ο Ed Sheeran βρέθηκε μπροστά σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι. Είχε την ευκαιρία, εκμεταλλευόμενος το ειδικό βάρος του ονόματός του, να αντισταθεί στον εκβιασμό, γνωρίζοντας ότι το κόστος ακύρωσης της περιοδείας θα έφερνε τους ιδιοκτήτες σε εξίσου δύσκολη θέση απέναντι στο κοινό τους. Εντούτοις, ο καλλιτέχνης υπέκυψε, επιλέγοντας να διατηρήσει την «απολιτίκ» στάση του και να απομακρύνει τον συνεργάτη του προκειμένου να διασφαλίσει τα συμβόλαια.
Η απάντηση του Macklemore ήρθε μέσω μιας λεπτομερούς και φορτισμένης δήλωσης. Ο ράπερ ξεκαθάρισε ότι δεν αντιμετωπίζει τον εαυτό του ως θύμα αυτής της υπόθεσης. «Εγώ, ο Ed, η Pink, δεν είμαστε θύματα. Έχουμε καριέρες, χρήματα, ευκαιρίες, ασφάλεια και επιστρέφουμε σπίτι στις οικογένειές μας», έγραψε, μετατοπίζοντας τη συζήτηση εκεί όπου πραγματικά ανήκει. «Τα πραγματικά θύματα είναι ο παλαιστινιακός λαός. Πάνω από 20.000 παιδιά έχουν σκοτωθεί μόνο στη Γάζα». Αναφερόμενος στη δεκατριετή φιλία του με τον Sheeran, τόνισε ότι παρά την αμοιβαία εκτίμηση, υπάρχει μια θεμελιώδης διαφωνία. Όταν η μία πλευρά διαθέτει τεχνολογία πολέμου και απεριόριστη χρηματοδότηση από τις ΗΠΑ, η άρνηση κάποιου να πάρει θέση δεν τον καθιστά ουδέτερο, αλλά αδρανή παρατηρητή μπροστά στην αδικία.
Η εργαλειοποίηση του αντισημιτισμού ως ασπίδα
Κομβικό σημείο στην ανάλυση της συγκεκριμένης υπόθεσης αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο μεγιστάνες όπως ο Ρόμπερτ Κραφτ χρησιμοποιούν τη βαρύτατη κατηγορία του αντισημιτισμού προκειμένου να αποσιωπήσουν κάθε πολιτική κριτική. Σε δική του τοποθέτηση, ο Κραφτ ισχυρίστηκε ότι η απόφασή του δεν στόχευε στην υποβάθμιση του πόνου των Παλαιστινίων, αλλά στην εξασφάλιση ότι τα στάδια δεν θα γίνουν πλατφόρμες ρητορικής μίσους, κρίνοντας ότι οι τοποθετήσεις του ράπερ ήταν «προσβλητικές» για την εβραϊκή κοινότητα.
Ο Macklemore ωστόσο ήταν απόλυτα ξεκάθαρος σε αυτό το ζήτημα, τονίζοντας πως «ο αντισημιτισμός είναι αληθινός και ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο η λέξη έχει υπερβολικά μεγάλη σημασία για να χρησιμοποιείται ως ασπίδα ενάντια στην κριτική του ισραηλινού κράτους». Η εσκεμμένη ταύτιση της αντίθεσης στον σιωνισμό με το μίσος απέναντι στους Εβραίους δεν προσφέρει καμία ουσιαστική προστασία στον εβραϊκό λαό. Αντιθέτως, λειτουργεί ως θεσμικό ανάχωμα που προστατεύει αποκλειστικά το κράτος του Ισραήλ από τη λογοδοσία και τη διεθνή κριτική.
Το ιστορικό του Κραφτ και η εξωτερική πολιτική
Για να γίνει κατανοητή η σφοδρότητα της αντίδρασης, πρέπει να εξεταστεί το προφίλ των ανθρώπων που πήραν τις αποφάσεις. Ο Ρόμπερτ Κραφτ δεν είναι ένας απλός παρατηρητής των εξελίξεων. Διατηρεί βαθύτατους και μακροχρόνιους δεσμούς με τον ισραηλινό κρατικό μηχανισμό. Το 2019 τιμήθηκε με το βραβείο Genesis Prize, μια διάκριση που του απονεμήθηκε από τον ίδιο τον Μπενιαμίν Νετανιάχου για την προσήλωσή του στο σιωνιστικό εγχείρημα.
Κατά την παραλαβή του βραβείου, ο Κραφτ δεσμεύτηκε να διαθέσει το αστρονομικό ποσό των 20 εκατομμυρίων δολαρίων για την καταπολέμηση του κινήματος BDS (Μποϊκοτάζ, Αποεπένδυση και Κυρώσεις), αποδεικνύοντας ότι η οικονομική του δύναμη τίθεται ευθέως στην υπηρεσία μιας συγκεκριμένης εξωτερικής πολιτικής. Επιπλέον, έχει χρηματοδοτήσει τη δημιουργία γηπέδων αμερικανικού ποδοσφαίρου στην Ιερουσαλήμ και διοργανώνει τακτικά ταξίδια επαγγελματιών παικτών του NFL στο Ισραήλ, με διακηρυγμένο στόχο να τους μετατρέψει σε πρεσβευτές των ισραηλινών θέσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το γεγονός ότι ένας άνθρωπος με τέτοια ξεκάθαρη ατζέντα αποφασίζει ποιος καλλιτέχνης δικαιούται να τραγουδήσει και ποιος όχι, καταδεικνύει μια πρωτοφανή στρέβλωση στην καρδιά της βιομηχανίας θεάματος.
Τα δύο μέτρα και δύο σταθμά της βιομηχανίας
Η υποκρισία του συστήματος αποκαλύπτεται σε όλο της το μέγεθος όταν συγκρίνει κανείς τη μεταχείριση του Macklemore με τις περιπτώσεις άλλων, εξαιρετικά αμφιλεγόμενων προσωπικοτήτων. Την ίδια στιγμή που ένας καλλιτέχνης εκδιώκεται επειδή υπερασπίζεται τον άμαχο πληθυσμό, πρόσωπα όπως ο Kanye West, ο οποίος έχει προχωρήσει σε ακραίες δηλώσεις και τραγούδια εξυμνώντας τον Χίτλερ, συνεχίζουν να γεμίζουν αρένες, όπως συνέβη πρόσφατα στο Σικάγο μπροστά σε 140.000 θεατές.
Εξίσου ενδεικτική είναι η περίπτωση του Chris Brown. Παρά το βαρύ ιστορικό καταδικών για ενδοοικογενειακή βία, ο τραγουδιστής τιμήθηκε πρόσφατα με τιμητική αναγνώριση από το αμερικανικό Κογκρέσο κατά τη διάρκεια συναυλίας του στο Άρλινγκτον του Τέξας. Είναι το ίδιο ακριβώς μέρος, όπου το τοπικό AT&T Stadium αρνήθηκε να φιλοξενήσει τον Macklemore. Καθίσταται σαφές ότι οι ιδιοκτήτες και το κατεστημένο δεν ενδιαφέρονται πραγματικά για την ηθική καθαρότητα των καλλιτεχνών, εφόσον αυτοί δεν αγγίζουν τα ευαίσθητα γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα που συνδέονται με τον άξονα της Ουάσιγκτον.
Το διακύβευμα της ελευθερίας της έκφρασης
Το περιστατικό της αποπομπής του Macklemore υπερβαίνει τα στενά όρια της μουσικής βιομηχανίας. Είναι ένα χαρακτηριστικό σύμπτωμα της εποχής μας, όπου ο υπερσυσσωρευμένος πλούτος επιχειρεί να υπαγορεύσει το πλαίσιο του αποδεκτού δημόσιου διαλόγου. Η σιωπή που προσπάθησαν να επιβάλουν οι δισεκατομμυριούχοι αποτελεί ευθεία απειλή για τα δημοκρατικά αντανακλαστικά, αποδεικνύοντας ότι το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης προστατεύεται συχνά μόνο όταν δεν έρχεται σε ρήξη με τις επιδιώξεις των οικονομικά ισχυρών.
Παρόλα αυτά, η αυταρχική αυτή παρέμβαση ενδέχεται να επιφέρει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα. Αντί να θάψει το μήνυμα, η επιβεβλημένη ακύρωση έδωσε παγκόσμια διάσταση στα λόγια του ράπερ, φέρνοντας το ζήτημα της λογοκρισίας στο προσκήνιο της δημοσιότητας. Όπως σημείωσε με νόημα και ο ίδιος, εάν αυτές οι δύο λέξεις τού στοίχισαν την παρουσία του στη σκηνή, αλλά κατάφεραν ταυτόχρονα να στρέψουν εκ νέου την προσοχή του κοινού στην τραγωδία της Παλαιστίνης, τότε αυτή ήταν τελικά η πιο επιτυχημένη περιοδεία στην οποία έχει συμμετάσχει ποτέ. Σε έναν κόσμο που ορίζεται από τη ρητορική των δισεκατομμυρίων, η σταθερή υπεράσπιση της αλήθειας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας παραμένει η ύψιστη υποχρέωση.
