Ο πόλεμος στο Ιράν αποδυναμώνει τη Δύση και ενισχύει την Κίνα – Τα κέρδη του Πεκίνου μέσα από το χάος
Παρότι η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει επηρεάσει αρνητικά και κινεζικά συμφέροντα στην περιοχή, η Κίνα εμφανίζεται καλύτερα προετοιμασμένη
Η σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, στην ενεργειακή ασφάλεια και στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση που εξετάζει τις γεωπολιτικές συνέπειες του πολέμου, η Κίνα φαίνεται να αξιοποιεί τη νέα πραγματικότητα προς όφελός της, ενισχύοντας τη διεθνή της θέση σε πολλαπλά επίπεδα.
σχετικά άρθρα
Η έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου 2026 και τα αντίποινα της Τεχεράνης προκάλεσαν σημαντικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή. Η καταστροφή ενεργειακών υποδομών και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ οδήγησαν σε ενεργειακή κρίση, αποκαλύπτοντας την ευαλωτότητα των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων. Οι επιπτώσεις έγιναν ιδιαίτερα αισθητές στις ασιατικές οικονομίες, οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ενεργειακές εισαγωγές από τον Περσικό Κόλπο.
Αντιλαμβανόμενο τις συνέπειες της κρίσης, το Πεκίνο ανακοίνωσε στις 5 Μαρτίου την αποστολή του ειδικού απεσταλμένου για τη Μέση Ανατολή, Ζάι Τζουν, με στόχο την προώθηση πρωτοβουλιών διαμεσολάβησης και αποκλιμάκωσης.
Τα μαθήματα για την Ταϊβάν και η στρατηγική προετοιμασία
Σύμφωνα με την ανάλυση του GM, ένας από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους η Κίνα παρακολουθεί στενά τον πόλεμο είναι τα πολύτιμα στρατιωτικά και γεωπολιτικά συμπεράσματα που μπορεί να αντλήσει ενόψει ενός πιθανού μελλοντικού σεναρίου γύρω από την Ταϊβάν.
Το Πεκίνο εξετάζει τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, την αποτελεσματικότητα των οπλικών συστημάτων, τις δυνατότητες αεράμυνας και πυραυλικής άμυνας, αλλά και τις ελλείψεις που εμφανίζονται στα αμερικανικά αποθέματα. Παράλληλα, μελετά τον ναυτικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ ώστε να αξιολογήσει κατά πόσο οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εφαρμόσουν παρόμοια στρατηγική στα Στενά της Μαλάκκας, ένα θαλάσσιο πέρασμα ζωτικής σημασίας για την κινεζική οικονομία.
Η κινεζική ηγεσία θεωρεί ότι υπάρχουν σημαντικές ομοιότητες ανάμεσα στην περίπτωση του Ιράν, της Ταϊβάν και των Στενών της Μαλάκκας, καθώς και στις τρεις περιπτώσεις εμπλέκονται κρίσιμα θαλάσσια περάσματα και μεγάλες γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις.
Παράλληλα, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τη διεθνή εικόνα της ως δύναμη ειρήνης. Μέσω διπλωματικών επαφών και παρεμβάσεων, το Πεκίνο έχει ζητήσει κατάπαυση του πυρός, διάλογο και επιστροφή στις διαπραγματεύσεις, προβάλλοντας τον εαυτό του ως υπερασπιστή της διεθνούς νομιμότητας και του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Ενέργεια, LNG και σπάνιες γαίες
Η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο έχει επίσης δημιουργήσει οικονομικές ευκαιρίες για την Κίνα. Η αυξανόμενη ανησυχία για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού έχει ενισχύσει το ενδιαφέρον πολλών χωρών για τις κινεζικές τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Η Κίνα διαθέτει πάνω από το 80% της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας στους τομείς των φωτοβολταϊκών, των ανεμογεννητριών και των μπαταριών, γεγονός που την καθιστά βασικό παίκτη στην παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση.
Η ζήτηση για κινεζικά προϊόντα καθαρής ενέργειας αυξήθηκε σημαντικά μετά την έναρξη του πολέμου, με τις εξαγωγές φωτοβολταϊκών, μπαταριών λιθίου και ηλεκτρικών οχημάτων να φθάνουν τα 21,9 δισ. δολάρια τον Μάρτιο του 2026.
Ταυτόχρονα, η Κίνα διαθέτει πλεόνασμα υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), καθώς η εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου έχει αυξηθεί και η εξάρτηση από το LNG έχει μειωθεί. Με τις τιμές του LNG στην Ασία να έχουν αυξηθεί κατά 85% από την έναρξη του πολέμου, κινεζικές εταιρείες μεταπωλούν ποσότητες LNG σε χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Ταϊλάνδη, οι οποίες αντιμετωπίζουν ελλείψεις.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου της χώρας. Σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας (EIA), η Κίνα διαθέτει τα μεγαλύτερα στρατηγικά αποθέματα αργού πετρελαίου παγκοσμίως, τα οποία ανέρχονται σε 1,397 δισεκατομμύρια βαρέλια. Το Πεκίνο αύξανε τα αποθέματά του ήδη από το 2025, προσθέτοντας κατά μέσο όρο 1,1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως.
Ένα ακόμη πεδίο όπου η Κίνα αποκτά πλεονέκτημα αφορά τις σπάνιες γαίες. Η ανάλυση σημειώνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα για την προμήθεια κρίσιμων ορυκτών που χρησιμοποιούνται σε προηγμένα οπλικά συστήματα, ραντάρ, κινητήρες αεροσκαφών και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου. Με τους περιορισμούς που έχει επιβάλει το Πεκίνο στις εξαγωγές ορισμένων στρατηγικών ορυκτών, η εξάρτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.
Παρότι η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει επηρεάσει αρνητικά και κινεζικά συμφέροντα στην περιοχή, η Κίνα εμφανίζεται καλύτερα προετοιμασμένη από άλλες ασιατικές οικονομίες για να διαχειριστεί τις συνέπειες. Παράλληλα, αξιοποιεί τη συγκυρία για να ενισχύσει τη διπλωματική της εικόνα, να διευρύνει την οικονομική της επιρροή και να αντλήσει πολύτιμα στρατηγικά συμπεράσματα για τις μελλοντικές γεωπολιτικές προκλήσεις.