Υπάρχει μόνο μία φωτογραφία του Τζεφ Μπέζος από το φετινό Met Gala. Μια λεπτομέρεια που, υπό κανονικές συνθήκες, θα περνούσε απαρατήρητη, αν δεν συνοδευόταν από ένα εντυπωσιακό νούμερο: ο ιδρυτής της Amazon φέρεται να ξόδεψε 10 εκατομμύρια δολάρια για να χορηγήσει το μεγαλύτερο κοσμικό γεγονός της χρονιάς. Σε έναν κόσμο όπου το χρήμα αγοράζει την προβολή, το να ξοδεύεις ένα τέτοιο αστρονομικό ποσό για να παραμείνεις ουσιαστικά αόρατος, συνιστά ένα πρωτοφανές παράδοξο.
σχετικά άρθρα
Πώς φτάσαμε στο σημείο ο κύριος χορηγός της βραδιάς να μην περπατήσει καν στο περίφημο κόκκινο χαλί; Η ιστορία πίσω από αυτή την απουσία δεν είναι ένα απλό παρασκήνιο της showbiz, αλλά μια καθαρή ακτινογραφία της σύγχρονης ανισότητας των μισθών και της κρίσης. Η εμπλοκή του Μπέζος στο Met Gala προκάλεσε άμεσα μια τόσο σφοδρή κοινωνική αντίδραση, που οι διοργανωτές αναγκάστηκαν να θέσουν σε εφαρμογή σχέδια έκτακτης ανάγκης για να περιορίσουν τη ζημιά. Δεν μιλάμε πλέον για μια γιορτή της μόδας, αλλά για ένα πεδίο μάχης των δημοσίων σχέσεων.
Ο πανικός πίσω από τις κλειστές πόρτες
Οι αντιδράσεις δεν ήταν απλώς διαδικτυακές γκρίνιες, αλλά ένας οργανωμένος, ταχύτατος αναβρασμός. Η διευθύντρια της Vogue και “σιδηρά κυρία” του θεσμού, Anna Wintour, φέρεται να συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη προκειμένου να καταστρώσει ένα σχέδιο διαχείρισης κρίσεων. Η λύση στην οποία κατέληξαν ήταν, κατά τα φαινόμενα, η δραστική μείωση της ορατότητας του Μπέζος.
Είναι προφανές ότι η απουσία του από τα φλας δεν ήταν τυχαία. Ήταν μια συνειδητή επιλογή για να αποφευχθεί η οπτική ταύτιση της χλιδής με τον άνθρωπο που έχει γίνει το παγκόσμιο σύμβολο της εργασιακής εκμετάλλευσης. Όταν το PR plan σου είναι να κρύψεις τον βασικό σου χρηματοδότη, σημαίνει ότι το αφήγημα του «φιλάνθρωπου δισεκατομμυριούχου» έχει καταρρεύσει οριστικά. Το γεγονός ότι ένα θεσμός που τρέφεται από την εικόνα, αναγκάστηκε να ακυρώσει την εικόνα του ευεργέτη του, καταδεικνύει τον πανικό της ελίτ απέναντι στην οργανωμένη κοινωνική οργή.
Δημόσιο χρήμα, ιδιωτική δόξα και “PR-washing”
Ας ξεκαθαρίσουμε την πραγματική διάσταση του προβλήματος. Το φετινό Met Gala δεν ήταν απλώς ένα πάρτι, αλλά μια τεράστια επιχείρηση PR-washing (ξεπλύματος εικόνας μέσω δημοσίων σχέσεων) για την ελίτ των δισεκατομμυριούχων. Η υποκρισία γίνεται εξοργιστική αν εξετάσουμε τα οικονομικά δεδομένα του ίδιου του Μουσείου.
Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης (Met) βρίσκεται σε δημόσια γη. Για να κρατήσει τις πόρτες του ανοιχτές, λαμβάνει ετησίως 30 εκατομμύρια δολάρια από τα χρήματα των φορολογουμένων. Φέτος, έλαβε επιπλέον 25 εκατομμύρια δολάρια για την αναβάθμιση του συστήματος φωτισμού του. Όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα στο σύγχρονο αστικό μοντέλο, το κοινό επωμίζεται το κόστος συντήρησης των δημόσιων αγαθών, ενώ οι δισεκατομμυριούχοι ρίχνουν μερικά νομίσματα για να καρπωθούν το κοινωνικό κύρος και τη λάμψη. Αγοράζουν την κοινωνική τους νομιμοποίηση με χρήματα που ουσιαστικά αποτελούν ένα ελάχιστο κλάσμα αυτών που στερούν από την κοινωνία μέσω της φοροαποφυγής και της συμπίεσης των μισθών.
Οι αόρατοι εργαζόμενοι και η σκληρή πραγματικότητα
Πέρα από την ταπεινωτική τροπή που πήραν τα πράγματα για τον επικεφαλής της Amazon, υπάρχει μια σκληρή, απτή πραγματικότητα: ποιος πραγματικά παράγει τον πολιτισμό, ποιος κρατά το μουσείο σε λειτουργία, ποιος δημιουργεί τη μόδα και ποιος, εν τέλει, συνεισφέρει ουσιαστικά στην κοινωνία.
Οι υπάλληλοι του Met, αυτοί που στηρίζουν τη λειτουργία του τεράστιου οργανισμού, αμείβονται με μισθούς πείνας. Χωρίς τον δικό τους αόρατο μόχθο, οι διάσημοι καλεσμένοι θα σκόνταφταν κυριολεκτικά πάνω στα εκατοντάδες “μπουκάλια ούρων” που οι διαδηλωτές μοίρασαν συμβολικά στην εκδήλωση. Η αναφορά δεν είναι τυχαία. Οι εργάτες της Amazon, οι άνθρωποι που παράγουν μέχρι και το τελευταίο σεντ της αμύθητης περιουσίας του Μπέζος, συχνά αναγκάζονται να ουρούν σε μπουκάλια λόγω των εξοντωτικών ρυθμών δουλειάς, ενώ την ίδια στιγμή δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιό τους. Γιατί, λοιπόν, κανένας από αυτούς τους ανθρώπους δεν τιμήθηκε, παρότι συνεισφέρουν δέκα φορές περισσότερο από τους καλεσμένους που, ειρήσθω εν παρόδω, εμφανίστηκαν με ρούχα εκατομμυρίων που έδειχναν εξαιρετικά κακόγουστα;
Η αντεπίθεση των εργαζομένων
Αυτό που κάνει το φετινό Met Gala να ξεχωρίζει ιστορικά, είναι ότι οι εγαζόμενοι καταφέραν να το οικειοποιηθούν, ανατρέποντας το αφήγημα. Οι ακτιβιστές δεν έμειναν σε παθητική κριτική, αλλά κατέλαβαν τον δημόσιο χώρο. Γέμισαν την πόλη με γιγαντοαφίσες ενάντια στους δισεκατομμυριούχους. Στάσεις λεωφορείων γέμισαν με μηνύματα που καταδίκαζαν τα κέρδη της Amazon από συμβόλαια με την υπηρεσία μετανάστευσης (ICE).
Υπάλληλοι της Amazon προχώρησαν σε φωτεινές προβολές πάνω σε κτίρια, ενώ το πιο συμβολικό χτύπημα ήταν η δημιουργία ενός εναλλακτικού κόκκινου χαλιού όπου εργαζόμενοι της Starbucks και της Amazon παρέλασαν για να δείξουν τη δική τους, αυθεντική πραγματικότητα. Η αντίδραση ήταν η αναμενόμενη: ο ιδρυτής του συνδικάτου της Amazon, Chris Smalls, δέχτηκε την επίθεση της αστυνομίας, επιβεβαιώνοντας πως όταν το σύστημα νιώθει την εικόνα του να απειλείται, καταφεύγει στην ωμή καταστολή.
Η επόμενη μέρα και οι συμβολικές ήττες
Η εικόνα μιλάει από μόνη της: εργαζόμενοι και οι απλοί πολίτες κατέλαβαν και κυριάρχησαν στους δρόμους, την ώρα που οι δισεκατομμυριούχοι δωρητές γλιστρούσαν κρυφά από την πίσω πόρτα για να αποφύγουν την κατακραυγή. Είναι μια εικόνα βαθιά συμβολική για το πώς αλλάζουν οι ισορροπίες στην κοινωνική ανοχή.
Δεν είναι τυχαίο ότι λίγο μετά από αυτό το φιάσκο δημοσίων σχέσεων, κυκλοφόρησαν έντονες φήμες πως ο Μπέζος πουλάει το υπερπολυτελές γιοτ του, αξίας 500 εκατομμυρίων δολαρίων. Η αλαζονεία του πλούτου αρχίζει να έχει κόστος, έστω και σε επίπεδο ίματζ. Στο τέλος της βραδιάς, ο άνθρωπος που πλήρωσε 10 εκατομμύρια για να είναι ο πρωταγωνιστής, δεν κατάφερε καν να βγάλει μια φωτογραφία με τη σύντροφό του στο χαλί. Μια απουσία που η ίδια, με χαρακτηριστική άνεση, δεν έδειξε να παρατηρεί ή να σχολιάζει, σφραγίζοντας την απόλυτη αποτυχία της φιέστας.
