Η νέα μυστική δύναμη του Ιράν: Το «αόρατο» πρόγραμμα AI αλλάζει τον κυβερνοπόλεμο και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις
Από τον κυβερνοπόλεμο στα drones και τους πυραύλους - Οι Ιρανοί χάκερ πειραματίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη εδώ και χρόνια
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) εξελίσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία του σύγχρονου πολέμου και, σύμφωνα με ειδικούς στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, το Ιράν αξιοποιεί πλέον αμερικανικά μοντέλα AI όπως τα ChatGPT και Gemini για να ενισχύσει τις κυβερνοεπιχειρήσεις, τις εκστρατείες παραπληροφόρησης και τις στρατιωτικές του δυνατότητες.
Την ώρα που η Μέση Ανατολή παραμένει σε κατάσταση εύθραυστης ισορροπίας μετά την πρόσφατη κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών, αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιεί όλο και πιο προηγμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να διατηρήσει πίεση στους αντιπάλους της στο ψηφιακό πεδίο.
Σύμφωνα με ειδικούς της κυβερνοασφάλειας, τα σύγχρονα συστήματα AI έχουν επιτρέψει στους Ιρανούς χάκερ να δημιουργούν κακόβουλο λογισμικό (malware), να συντάσσουν πειστικά μηνύματα ηλεκτρονικού «ψαρέματος» (phishing) σε άπταιστα εβραϊκά και αραβικά, να εντοπίζουν ευπάθειες σε δίκτυα και να κατασκευάζουν ψεύτικες διαδικτυακές ταυτότητες με πρωτοφανή ταχύτητα.
«Βλέπουμε ενδείξεις ότι χρησιμοποιούν προτροπές AI σε ολόκληρη τη διαδικασία», ανέφερε αναλυτής μεγάλης εταιρείας κυβερνοασφάλειας, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία έχει αναβαθμίσει σημαντικά τις δυνατότητές τους.
Οι επιθέσεις αυτές δεν περιορίζονται μόνο στο Ισραήλ, σύμφωνα με τους FT. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν αναφέρει ότι δέχονται περισσότερες από 500.000 κυβερνοεπιθέσεις ημερησίως, ενώ Ισραηλινοί πολίτες έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με μαζικά κύματα ηλεκτρονικών μηνυμάτων και SMS που αποσκοπούν στην υποκλοπή πληροφοριών ή στην προσέλκυση συνεργασίας με ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Από τον κυβερνοπόλεμο στα drones και τους πυραύλους
Οι Ιρανοί χάκερ πειραματίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη εδώ και χρόνια, ωστόσο τα νέα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα φαίνεται να έχουν αλλάξει τα δεδομένα.
Σύμφωνα με ειδικούς, οι κυβερνοεπιθέσεις του Ιράν βασίζονται συχνά στην εξαπάτηση των στόχων. Στο παρελθόν απαιτούνταν εβδομάδες επικοινωνίας για να κερδηθεί η εμπιστοσύνη ενός ατόμου. Σήμερα η AI μπορεί να αυτοματοποιήσει μεγάλο μέρος αυτής της διαδικασίας.
Λίγο πριν από την έναρξη της πρόσφατης σύγκρουσης, η Google εντόπισε την ομάδα APT42, η οποία συνδέεται με το ιρανικό κράτος, να χρησιμοποιεί το μοντέλο Gemini για τη δημιουργία πειστικών ψεύτικων ταυτοτήτων και μηνυμάτων.
Η Google διαπίστωσε επίσης ότι οι Ιρανοί χάκερ χρησιμοποιούν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης σε μεγαλύτερο βαθμό από τους αντίστοιχους κυβερνοεπιτιθέμενους της Ρωσίας, της Κίνας και της Βόρειας Κορέας. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η APT42 είχε χρησιμοποιήσει το Gemini ακόμη και για τη μελέτη τρόπων παρεμβολής των αμερικανικών μαχητικών F-35.
Ωστόσο, η αξιοποίηση της AI από το Ιράν δεν περιορίζεται στο διαδίκτυο. Ανάλυση περίπου 300 στρατιωτικών επιστημονικών άρθρων που δημοσιεύθηκαν τα τελευταία πέντε χρόνια δείχνει ότι η χώρα επενδύει σημαντικά στην ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης σε στρατιωτικά συστήματα.

Οι μελέτες εξετάζουν τη χρήση της AI για ηλεκτρομαγνητικό πόλεμο, για την επιτάχυνση της λήψης αποφάσεων σε στρατιωτικά κέντρα διοίκησης, για τη βελτίωση της καθοδήγησης drones, καθώς και για στοχοποίηση σε θαλάσσιες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με ειδικούς, η Τεχεράνη επιδιώκει να παραμείνει κοντά στις πιο προηγμένες στρατιωτικά χώρες του κόσμου, παρά τους περιορισμούς που επιβάλλουν οι διεθνείς κυρώσεις.
Το «αόρατο» πρόγραμμα AI που ανησυχεί τους αναλυτές
Το Ιράν έχει επίσης ανακοινώσει ότι αναπτύσσει μια εθνική πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης, σχεδιασμένη ώστε να συνεχίζει να λειτουργεί ακόμη και αν η χώρα αποκοπεί από το παγκόσμιο διαδίκτυο.
Το πρόγραμμα αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο Sharif της Τεχεράνης, ένα ίδρυμα που βρίσκεται υπό αυστηρές δυτικές κυρώσεις λόγω των σχέσεών του με τον στρατιωτικό τομέα.
Παράλληλα, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) υποστηρίζει ότι έχει ενσωματώσει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης σε πυραύλους cruise και συστήματα drones, τα οποία διαθέτουν προηγμένες δυνατότητες πλοήγησης, καθοδήγησης και αποφυγής ηλεκτρονικών παρεμβολών.
Αν και οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις πως όλα αυτά τα συστήματα έχουν χρησιμοποιηθεί επιχειρησιακά με επιτυχία, εκτιμούν ότι η AI ενδέχεται να έχει ήδη διαδραματίσει ρόλο στον σχεδιασμό επιθέσεων και στον εντοπισμό στόχων στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.

Αναλυτές τονίζουν ότι το μεγαλύτερο μέρος των δραστηριοτήτων αυτών παραμένει αόρατο για τον έξω κόσμο. Το Ιράν έχει αναπτύξει μεγάλο τμήμα των υποδομών του πάνω σε ανοιχτό λογισμικό και τοπικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία λειτουργούν σε κλειστά δίκτυα μακριά από τα βλέμματα ξένων υπηρεσιών.
«Αυτό που βλέπουμε είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου», σημειώνει χαρακτηριστικά ειδικός της κυβερνοασφάλειας.
Παρά τα πλήγματα που δέχθηκαν εγκαταστάσεις δεδομένων και ερευνητικά κέντρα κατά τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις του Απριλίου, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η πορεία του Ιράν προς την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης δύσκολα μπορεί πλέον να ανακοπεί.
Όπως επισημαίνουν, για την Τεχεράνη η επένδυση στην AI δεν αποτελεί απλώς τεχνολογική επιλογή αλλά μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου στρατιωτικού εκσυγχρονισμού, ενίσχυσης της εθνικής ασφάλειας και αντιμετώπισης των επιπτώσεων των διεθνών κυρώσεων.
Σε μια εποχή όπου οι πόλεμοι διεξάγονται ολοένα και περισσότερο τόσο στο πεδίο της μάχης όσο και στον ψηφιακό χώρο, η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να μετατρέπεται σε ένα από τα πιο ισχυρά όπλα του 21ου αιώνα.
