Παρακολουθώντας κανείς τις τελευταίες κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο, δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τον πολιτικό που κάποτε «έτριζε τα δόντια» σε εχθρούς και φίλους. Ο άνθρωπος που στάθηκε απέναντι στον Ζελένσκι ή τους Ευρωπαίους ηγέτες επιβάλλοντας τον δικό του νόμο, στην Κίνα εμφανίστηκε ασυνήθιστα συγκρατημένος, σχεδόν πειθαρχημένος. Η σύνοδος κορυφής στο Πεκίνο δεν ήταν απλώς μια διπλωματική συνάντηση· ήταν η επίσημη παραδοχή πως οι ΗΠΑ και η Κίνα αντιμετωπίζουν πλέον η μία την άλλη ως απόλυτα ίσοι παίκτες.
σχετικά άρθρα
Ο πρώην βουλευτής Μαρκ Λόγκαν, αναλύοντας το κλίμα της συνόδου, σημειώνει πως ο Τραμπ φαίνεται να αντιλαμβάνεται τη νέα πραγματικότητα. Παρά τις μεγαλόστομες διακηρύξεις για αγορές αμερικανικής ενέργειας από την Κίνα ή τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η ουσία βρίσκεται στις λέξεις που χρησιμοποίησε η κινεζική πλευρά. Ο όρος «εποικοδομητική στρατηγική σταθερότητα» έγινε το μάντρα του Σι Τζινπίνγκ, σηματοδοτώντας πως το Πεκίνο δεν αναζητά πια την έγκριση της Ουάσιγκτον, αλλά τη συνύπαρξη υπό τους δικούς του όρους.
Η «κόκκινη γραμμή» της Ταϊβάν
Το πιο ακανθώδες ζήτημα παραμένει η Ταϊβάν. Ο Σι Τζινπίνγκ δεν μάσησε τα λόγια του, προειδοποιώντας για πιθανές συγκρούσεις αν οι εντάσεις κλιμακωθούν. Το εντυπωσιακό δεν ήταν η κινεζική επιθετικότητα, αλλά η αμερικανική υποχωρητικότητα. Ο Τραμπ απέφυγε επιδέξια τις ερωτήσεις των δημοσιογράφων, δείχνοντας πως είχε λάβει σαφείς οδηγίες να μην «ταΐσει τον κροκόδειλο» της δημόσιας αντιπαράθεσης.
Πολλοί αναρωτιούνται αν πίσω από τις κλειστές πόρτες υπήρξαν δεσμεύσεις που θα μπορούσαν να κλονίσουν τις παραδοσιακές συμμαχίες των ΗΠΑ. Η Ταϊβάν, με την κυριαρχία της στην αγορά των ημιαγωγών, αποτελεί το κλειδί για την παγκόσμια κυριαρχία στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Αν ο Τραμπ επιλέξει τον απομονωτισμό, η γεωγραφική απόσταση των 9.500 μιλίων από την Ουάσιγκτον ίσως αποδειχθεί μοιραία μπροστά στην εγγύτητα της ηπειρωτικής Κίνας.
Η παγίδα του Θουκυδίδη και η νέα τάξη
Ο Κινέζος πρόεδρος αναφέρθηκε ανοιχτά στην «Παγίδα του Θουκυδίδη», την ιστορική θεωρία όπου μια ανερχόμενη δύναμη προκαλεί φόβο στην κυρίαρχη, οδηγώντας αναπόφευκτα σε πόλεμο. Ο Σι, όμως, παίζει το χαρτί της σταθερότητας. Η Κίνα δεν έχει εμπλακεί σε ένοπλη σύγκρουση από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ που αναλώνονται σε αέναους πολέμους στη Μέση Ανατολή.
Στην παρούσα φάση, η Ουάσιγκτον φαίνεται να έχει μεγαλύτερη ανάγκη την Κίνα παρά το αντίστροφο. Είτε πρόκειται για την εκτόνωση της κρίσης στο Ιράν, είτε για τη διατήρηση των ανοιχτών οδών στο Στενό του Ορμούζ, το Πεκίνο διαθέτει την οικονομική και διπλωματική ισχύ να δράσει ως διαμεσολαβητής. Η εξάρτηση του Ιράν από τις κινεζικές εξαγωγές πετρελαίου δίνει στον Σι έναν άσο στο μανίκι που ο Τραμπ δεν μπορεί να αγνοήσει.
Δύο βουνά, δύο τίγρεις
Υπάρχει μια κινεζική παροιμία που λέει πως «ένα βουνό δεν χωράει δύο τίγρεις». Ωστόσο, η στρατηγική του Τραμπ φαίνεται να κινείται προς τη δημιουργία σφαιρών επιρροής. Ίσως ο Τραμπ να αποδέχεται πως το βουνό της Ανατολικής Ασίας ανήκει πλέον στον Σι. Οι φιλοφρονήσεις του προς τον Κινέζο ηγέτη, τον οποίο χαρακτήρισε μέχρι και «ιδανικό για ρόλο στο Χόλιγουντ», δεν είναι απλώς επικοινωνιακά τεχνάσματα, αλλά δείγμα μιας ιδεολογικής σύγκλισης απέναντι στον παραδοσιακό φιλελευθερισμό.
Είναι οξύμωρο το γεγονός πως ο Τραμπ επιτίθεται σε συμμάχους όπως ο Ζελένσκι, ενώ υιοθετεί ύφος «χορωδίας» μπροστά στον Σι και τον Πούτιν. Αυτή η στροφή προς τον αυταρχικό πραγματισμό δείχνει πως η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ δεν βασίζεται πλέον σε αξίες, αλλά σε μια ωμή συναλλακτική λογική. Η Κίνα, από την άλλη, παραμένει ο «καλός μαθητής» που παρατηρεί τις δυτικές αποτυχίες στο Αφγανιστάν και την Ουκρανία, χτίζοντας τη δική της εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Το μέλλον των διμερών σχέσεων
Η σύνοδος κορυφής του 2026 θα μείνει στην ιστορία ως η στιγμή που η Κίνα «ενηλικιώθηκε» γεωπολιτικά. Το Πεκίνο δεν είναι πλέον ο ανταγωνιστής, αλλά ο συνδιαχειριστής της παγκόσμιας τάξης. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου θα υπαγορεύουν πλέον τους κανόνες του παιχνιδιού για όλο τον υπόλοιπο πλανήτη.
Καθώς ο Τραμπ πλησιάζει στο τέλος της θητείας του, η Κίνα παίζει το παιχνίδι της υπομονής. Γνωρίζουν πως οι ηγέτες έρχονται και παρέρχονται μέσω εκλογών, αλλά η στρατηγική του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος εκτείνεται σε βάθος δεκαετιών. Η «Constructive Strategic Stability» είναι το όχημα που θα οδηγήσει την Κίνα στην κορυφή, με ή χωρίς τη συγκατάθεση της Δύσης.
