Έρχεται το ισχυρότερο El Nino της ιστορίας- Τι σημαίνει αυτό για τον φετινό χειμώνα
Πώς το θερμό ρεύμα του Ειρηνικού αναμένεται να επηρεάσει τον πλανήτη, φέρνοντας ακραία καιρικά φαινόμενα και αυξήσεις στα τρόφιμα.
Καθώς το καλοκαίρι δίνει σταδιακά τη θέση του στο φθινόπωρο, ένα γνώριμο ερώτημα αρχίζει να απασχολεί ολοένα και περισσότερους: πόσο βαρύς θα είναι ο φετινός χειμώνας; Οι πολίτες αναρωτιούνται πότε θα δούμε τα πρώτα χιόνια, αν θα αντιμετωπίσουμε ακραίες καταιγίδες, πλημμύρες ή τσουχτερό κρύο. Φέτος, ωστόσο, στην εξίσωση προστίθεται ένας εξαιρετικά κρίσιμος παράγοντας που ακούει στο όνομα El Nino. Η παρουσία του αναμένεται να κάνει τη φθινοπωρινή και χειμερινή περίοδο πολύ πιο ενδιαφέρουσα, τουλάχιστον από μετεωρολογικής άποψης, ανατρέποντας τα μέχρι σήμερα δεδομένα.
σχετικά άρθρα
Διεθνείς αναλυτές και επιστημονικοί φορείς κρούουν ήδη τον κώδωνα του κινδύνου. Αλλά τι ακριβώς είναι το περιβόητο El Nino; Πώς θα μπορούσε να επηρεάσει τον καιρό τόσο σε τοπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο; Και κυρίως, είναι κάτι στο οποίο ο μέσος πολίτης θα πρέπει να δώσει πραγματική σημασία; Η ανάλυση των δεδομένων αποκαλύπτει μια αλυσίδα γεγονότων που ξεκινά από τους ωκεανούς και καταλήγει μέχρι τα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Τι ακριβώς είναι το καιρικό φαινόμενο El Nino
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι ότι το El Nino δεν είναι ένα σύστημα καταιγίδας. Δεν πρόκειται να φέρει ξαφνικές ή άμεσα αισθητές επιπτώσεις από τη μια μέρα στην άλλη σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Αντίθετα, πρόκειται για ένα φυσικό κλιματικό πρότυπο το οποίο αναπτύσσεται στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Εκεί, οι θερμοκρασίες της θάλασσας ανεβαίνουν, οι άνεμοι αλλάζουν κατεύθυνση και αυτή η φαινομενικά μακρινή διεργασία έχει τη δύναμη να επηρεάσει τον καιρό σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το φαινόμενο κάνει την εμφάνισή του κάθε 2 έως 7 χρόνια. Αυτή η επιπλέον θερμότητα που παράγεται στα νερά του Ειρηνικού απελευθερώνεται σταδιακά στην ατμόσφαιρα. Μέσω αυτού του μηχανισμού, το El Nino μπορεί να αλλάξει τα καιρικά πρότυπα παγκοσμίως, φέρνοντας ξηρασίες σε κάποιες περιοχές, πλημμύρες σε άλλες, αλλά και καύσωνες ή καταστροφικές δασικές πυρκαγιές σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη. Τους τελευταίους μήνες, η ένταση του φαινομένου ενισχύεται διαρκώς, με τις θερμοκρασίες της θάλασσας να εισέρχονται πλέον σε αχαρτογράφητα νερά.
Από το «Θείο Βρέφος» στον Godzilla των ωκεανών
Είναι τέτοια η δυναμική του φετινού φαινομένου, που οι επιστήμονες προβλέπουν ότι πιθανότατα θα αποτελέσει ένα ιστορικό γεγονός, ίσως το ισχυρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ στη σύγχρονη εποχή. Εξαιτίας αυτής της πρωτοφανούς έντασης, δεν είναι λίγοι οι μετεωρολόγοι που ήδη το χαρακτηρίζουν ως «σούπερ El Nino» ή ακόμα και ως «Godzilla El Nino».
Η ονομασία, ωστόσο, κρύβει μια εντελώς διαφορετική ιστορία. Ο όρος El Nino προέρχεται από τα ισπανικά και σημαίνει «μικρό αγόρι» ή «Θείο Βρέφος». Οι Νοτιοαμερικανοί ψαράδες και ναυτικοί στο Περού και τον Ισημερινό ήταν οι πρώτοι που χρησιμοποίησαν αυτόν τον όρο πριν από αιώνες. Είχαν παρατηρήσει ότι ασυνήθιστα ζεστά νερά εμφανίζονταν κατά μήκος των ακτών του Ειρηνικού γύρω στον Δεκέμβριο. Αυτά τα θερμότερα νερά σήμαιναν συχνά λιγότερα ψάρια, γεγονός που έπληττε τις ψαριές τους. Επειδή ακριβώς το φαινόμενο συνήθιζε να καταφθάνει την περίοδο των Χριστουγέννων, έμεινε στην ιστορία με τη συγκεκριμένη θρησκευτική αναφορά.
Πότε κορυφώνεται και ποιες οι πρώτες ενδείξεις
Παραδοσιακά, το El Nino αρχίζει να αναπτύσσεται στα τέλη της άνοιξης του βόρειου ημισφαιρίου και συνεχίζει να ενισχύεται μέσα στο καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Το τρέχον φαινόμενο αναμένεται να φτάσει στην κορύφωσή του τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο και υπολογίζεται ότι θα διαρκέσει τουλάχιστον μέχρι τις αρχές του 2027.
Οι πρώτες επιπτώσεις του γίνονται ήδη ορατές σε ορισμένα μέρη του κόσμου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Αυτές περιλαμβάνουν τη μείωση των τυφώνων στον Ατλαντικό, την ταυτόχρονη αύξηση των τυφώνων στον Ειρηνικό, καθώς και μεγάλες δασικές πυρκαγιές στη Νοτιοανατολική Ασία. Όμως, όσο απομακρυνόμαστε από τον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό, οι επιπτώσεις ενδέχεται να μην γίνουν αισθητές παρά μόνο όταν μπει για τα καλά το φθινόπωρο ή ο χειμώνας στο βόρειο ημισφαίριο.
Τι σημαίνει αυτό για τον ευρωπαϊκό χειμώνα
Σύμφωνα με τις αναλύσεις διεθνών μετεωρολογικών υπηρεσιών, όπως το βρετανικό Met Office, είναι πολύ πιθανό το El Nino να επηρεάσει τον καιρό στη Γηραιά Ήπειρο. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι από τον Νοέμβριο και μετά, υπάρχει αυξημένη πιθανότητα για πιο θυελλώδεις συνθήκες. Ο πιο υγρός και θυελλώδης καιρός θα μπορούσε να αυξήσει τον κίνδυνο πλημμυρών, φέρνοντας πιθανές διακοπές ρεύματος ή ζημιές από τους ισχυρούς ανέμους.
Παράλληλα, οι πιθανότητες δείχνουν ότι ο χειμώνας, τουλάχιστον στο πρώτο μισό του, θα είναι πιο ήπιος από το κανονικό όσον αφορά τις θερμοκρασίες. Είναι βέβαια πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε με ακρίβεια τι θα συμβεί κατά τη διάρκεια του υπόλοιπου χειμώνα. Στο παρελθόν, ωστόσο, κατά τη διάρκεια έντονων φαινομένων El Nino, αρκετές περιοχές της Ευρώπης κατέγραψαν ψυχρότερες από το μέσο όρο θερμοκρασίες προς το τέλος της σεζόν, γεγονός που θα μπορούσε να αυξήσει τις πιθανότητες παγετού και χιονοπτώσεων.
Λευκά Χριστούγεννα ή απρόβλεπτες καταιγίδες;
Άραγε, το φαινόμενο σημαίνει ότι είμαστε πιο πιθανό να δούμε χιόνι ανήμερα τα Χριστούγεννα; Δυστυχώς, οι αναλυτές τονίζουν ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να ειπωθεί κάτι τέτοιο με βεβαιότητα. Αυτό που είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο, είναι ότι από τα τρία ισχυρότερα φαινόμενα El Nino από το 1900, μόνο ένα, την περίοδο 1982-83, έφερε σημαντικές χιονοπτώσεις σε χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία. Συνεπώς, ενώ επηρεάζονται τα παγκόσμια καιρικά συστήματα, αυτό δεν μεταφράζεται αυτόματα σε εγγυημένα «λευκά Χριστούγεννα».
Η απόσταση από τον Ειρηνικό είναι τεράστια και παρεμβάλλονται πολλά άλλα καιρικά πρότυπα που διαμορφώνουν τον χειμώνα. Ωστόσο, εξετάζοντας τα δεδομένα από τα δύο τελευταία ισχυρά El Nino (το 2023-24 και το 2015-16), οι μετεωρολόγοι παρατήρησαν μεγαλύτερο αριθμό ονοματισμένων καταιγίδων. Είδαμε δηλαδή υγρό και θυελλώδη καιρό, αρκετά σφοδρό ώστε να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα. Όσον αφορά το χιόνι από το 2000 και μετά, λιγότερα από τα μισά έτη με El Nino έφεραν αξιόλογες χιονοπτώσεις.
Το 2027 στο στόχαστρο των ρεκόρ θερμοκρασίας
Το φαινόμενο αναμένεται να διαρκέσει μέχρι την άνοιξη της επόμενης χρονιάς, προτού αρχίσει να εξασθενεί κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ενώ θα υπάρξουν πολλές προφανείς τοπικές επιπτώσεις σε συγκεκριμένες περιοχές, ένας από τους μεγαλύτερους παγκόσμιους κινδύνους αφορά τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία.
Για να γίνει κατανοητό, μπορείτε να φανταστείτε τις θάλασσες που θερμαίνονται στον Ειρηνικό Ωκεανό σαν ένα γιγάντιο καλοριφέρ. Όταν αυτό ζεσταίνεται, η ατμόσφαιρα θερμαίνεται και, ουσιαστικά, ενισχύει τον παγκόσμιο μέσο όρο. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για προσθήκη 0,2 βαθμών Κελσίου επιπλέον θερμότητας μέσα στο έτος. Εξαιτίας αυτού, οι επιστήμονες προβλέπουν πλέον ανοιχτά ότι το 2027 θα είναι η πιο ζεστή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2024 (όταν και είχαμε πάλι ένα πολύ ισχυρό El Nino).
Η απειλή για την παγκόσμια επισιτιστική αλυσίδα
Σε πιο περιφερειακό επίπεδο, η αύξηση των βροχοπτώσεων και των πλημμυρών σε ορισμένες περιοχές, σε συνδυασμό με τις παρατεταμένες ξηρασίες σε άλλες, θα δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα. Η γεωργία αναπόφευκτα θα πληγεί, οδηγώντας σε απότομη πτώση του παγκόσμιου εφοδιασμού τροφίμων.
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι το El Nino θα αυξήσει δραματικά τα ποσοστά πείνας στα πιο ευάλωτα μέρη του πλανήτη μέχρι τα τέλη του 2027. Αυτή η εξέλιξη, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τις αναπτυσσόμενες χώρες. Η υψηλότερη επισιτιστική ανασφάλεια και τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα θα σημάνουν νομοτελειακά υψηλότερες τιμές στα ράφια των δικών μας σούπερ μάρκετ, πιέζοντας περαιτέρω τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Η ανάγκη για προετοιμασία απέναντι στα ακραία φαινόμενα
Με τη διαφαινόμενη αύξηση των θυελλωδών ανέμων και τον δυνητικό κίνδυνο από βροχοπτώσεις και πλημμύρες, οι αναλυτές συνιστούν να παρακολουθούμε στενά τα δελτία καιρού. Είναι κρίσιμο να είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε δράση, εφόσον οι αρμόδιες μετεωρολογικές υπηρεσίες και οι μηχανισμοί πολιτικής προστασίας εκδώσουν προειδοποιήσεις για ακραία καιρικά φαινόμενα.
Στο εξωτερικό, κυβερνήσεις συνιστούν ήδη στα νοικοκυριά να αποθηκεύσουν ορισμένες προμήθειες τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης. Το σκεπτικό είναι απλό: αν χτυπηθείτε από ακραία καιρικά φαινόμενα, η κατοχή βασικών προμηθειών μπορεί να σας συντηρήσει για αρκετό χρονικό διάστημα μέχρι να μπορέσουν να σας προσεγγίσουν οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, εξασφαλίζοντας ένα κρίσιμο πλεονέκτημα ασφαλείας.
Συμπερασματικά, το φαινόμενο El Nino όχι μόνο συνεχίζει να ενισχύεται, αλλά πιθανότατα θα είναι το μεγαλύτερο που έχει βιώσει η σύγχρονη γενιά. Παρότι δεν θα χτυπήσει ως μια μεμονωμένη, ξαφνική καταιγίδα, αλλάζει δραματικά τις πιθανότητες για περισσότερα ακραία καιρικά φαινόμενα παγκοσμίως. Παράλληλα, θα ρίξει λάδι στη φωτιά του ήδη θερμαινόμενου πλανήτη μας. Η ενημέρωση και η προληπτική θωράκιση είναι, πλέον, τα μόνα μας όπλα.
