Το κρυφό ολοκαύτωμα: Ποιοι σφάζουν Χριστιανούς σε Αφρική και Ανατολική Μεσόγειο, και γιατί.
Ο ηγέτης τζιχαντιστικής οργάνωσης στο Κονγκό δηλώνει ανοιχτά ότι «όποιος δεν είναι μουσουλμάνος ισοδυναμεί με πτώμα». Μέσα σε δώδεκα μήνες, 4.849 Χριστιανοί δολοφονήθηκαν παγκοσμίως για την πίστη τους, σχεδόν όλοι σε Αφρική και Ανατολική Μεσόγειο.
Ο ηγέτης της τζιχαντιστικής οργάνωσης ADF στο Κονγκό, Μούσα Μπαλούκου, δήλωσε δημόσια ότι «μόνο οι μουσουλμάνοι είναι πραγματικοί ζωντανοί άνθρωποι· όλοι οι μη μουσουλμάνοι είναι πτώματα». Η δήλωση αυτή συνοψίζει την ιδεολογία πίσω από 4.849 δολοφονίες Χριστιανών παγκοσμίως μέσα σε δώδεκα μήνες, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της οργάνωσης Open Doors. Σχεδόν το σύνολο αυτών των θανάτων, 93%, καταγράφηκε στην υποσαχάρια Αφρική. Η Συρία εμφανίστηκε φέτος ως η μεγαλύτερη «άνοδος» στη διεθνή λίστα δίωξης, μετά από βομβιστική επίθεση σε εκκλησία στη Δαμασκό.
σχετικά άρθρα
Η έκθεση Open Doors για το 2026 κατέγραψε 388 εκατομμύρια Χριστιανούς σε συνθήκες υψηλής ή ακραίας δίωξης παγκοσμίως, αύξηση οκτώ εκατομμυρίων μέσα σε έναν χρόνο, ιστορικό ρεκόρ. Δεκαπέντε χώρες ταξινομούνται πλέον σε «ακραίο» επίπεδο δίωξης, από δεκατρείς πέρυσι. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε εκφράσει δημόσια οργή τον Νοέμβριο του 2025 για τον αριθμό δολοφονημένων Νιγηριανών Χριστιανών, τραβώντας διεθνές ενδιαφέρον σε ζήτημα που παρέμενε σε μεγάλο βαθμό αόρατο.
Ανατολική Μεσόγειος: Τρομοκρατία και δημογραφική εξαφάνιση
Στη Δαμασκό, στις 22 Ιουνίου 2025, ένοπλος με ζώνη εκρηκτικών εισέβαλε στην ελληνορθόδοξη εκκλησία Μαρ Ηλία κατά τη διάρκεια Θείας Λειτουργίας. Άνοιξε πυρ εναντίον 350 πιστών πριν πυροδοτήσει τον εαυτό του. Σκοτώθηκαν τουλάχιστον 25 άνθρωποι, τραυματίστηκαν πάνω από 60. Το Ισλαμικό Κράτος θεωρείται υπεύθυνο, με ομάδα ονόματι Saraya Ansar al-Sunna να διεκδικεί την επίθεση, περιγράφοντάς την ως τιμωρία για «πρόκληση» εναντίον μουσουλμάνων. Οι συριακές αρχές ανακοίνωσαν αργότερα τη σύλληψη περίπου 1.300 υπόπτων μελών ISIS και την εξάρθρωση 34 κυττάρων, δημοσιεύοντας λεπτομερή απολογισμό μόλις έξι εβδομάδες μετά την επίθεση, ταχύτητα που ανεξάρτητοι παρατηρητές αντιμετώπισαν με σκεπτικισμό.
Η επίθεση στη Μαρ Ηλία δεν στέκεται μεμονωμένη. Το 2025 καταγράφηκαν επίσης μαζικές σφαγές εκατοντάδων Δρούζων και Αλαουιτών σε πόλεις όπως η Χομς, δείχνοντας ευρύτερη αστάθεια για θρησκευτικές μειονότητες μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ. Η νέα συριακή κυβέρνηση, υπό τον πρώην τζιχαντιστή ηγέτη Αχμέντ αλ Σάρα, έχει δεσμευτεί δημόσια για προστασία μειονοτήτων, αλλά η επίθεση αποδυνάμωσε την εμπιστοσύνη. Η Συρία ανέβηκε φέτος απότομα στην παγκόσμια λίστα δίωξης Open Doors, φτάνοντας βαθμολογία 90 στα 100.
Στα παλαιστινιακά εδάφη, η εικόνα διαφέρει ριζικά. Δεν πρόκειται για μεμονωμένες σφαγές, αλλά για αργή δημογραφική κατάρρευση. Στη Βηθλεέμ, γενέτειρα του Χριστιανισμού, ο χριστιανικός πληθυσμός έπεσε από 86% το 1950 σε περίπου 10% σήμερα. Στη Γάζα, από 5.000 Χριστιανούς πριν την ανάληψη εξουσίας από τη Χαμάς το 2007, απομένουν σήμερα λιγότεροι από 1.000. Ισραηλινό ερευνητικό κέντρο αποδίδει τη συρρίκνωση σε θρησκευτική διάκριση, βεβήλωση ιερών τόπων και κοινωνικό αποκλεισμό. Αντίθετα, το ίδιο το Ισραήλ παραμένει η μοναδική χώρα της περιοχής όπου ο χριστιανικός πληθυσμός αυξάνεται, γύρω στις 150.000, κυρίως αραβόφωνοι.
Νιγηρία: Το επίκεντρο της βίας
Από τους 4.849 παγκόσμιους θανάτους Χριστιανών, 3.490, δηλαδή το 72%, καταγράφηκαν στη Νιγηρία, αύξηση από 3.100 πέρυσι. Κύριος δράστης παραμένουν ένοπλοι βοσκοί Φουλάνι, εθνοτική ομάδα στην πλειοψηφία μουσουλμάνων, της οποίας η σύγκρουση με χριστιανούς αγρότες για γη και νερό έχει μετατραπεί σε συστηματικές, στοχευμένες επιθέσεις. Μέσα στο 2026 καταγράφηκαν τουλάχιστον πέντε μεγάλες σφαγές. Τον Ιανουάριο, δεκατρείς νεκροί σε επίθεση στο Μπενούε. Τη Μεγάλη Εβδομάδα, πάνω από 200 νεκροί σε πολλαπλές κοινότητες, εκ των οποίων 157 Χριστιανοί. Στις 26 Ιουλίου, τριάντα νεκροί, ανάμεσά τους έντεκα παιδιά και ένας Καθολικός ιερέας, στο χωριό Ναρίντον, πολιτεία Καντούνα. Από τις αρχές Αυγούστου, δεκαέξι ακόμη νεκροί σε πέντε χωριά της πολιτείας Πλατό. Η νιγηριανή κυβέρνηση αρνείται ότι πρόκειται για στοχευμένη θρησκευτική δίωξη, περιγράφοντας τις επιθέσεις ως τρομοκρατία εναντίον «όλων όσων απορρίπτουν τη δολοφονική ιδεολογία» των ενόπλων.
Παράλληλα δρα το Boko Haram/ISWAP στη Λεκάνη της Τσαντ, τζιχαντιστική οργάνωση με στόχο ισλαμικό χαλιφάτο, υπεύθυνη για δεκάδες χιλιάδες θανάτους από το 2009. Οι δύο απειλές, εθνοτική και τζιχαντιστική, λειτουργούν παράλληλα, τροφοδοτώντας η μία την άλλη μέσα από κοινά δίκτυα διακίνησης όπλων και μαχητών.
Το Κονγκό και το Σαχέλ: Η επέκταση προς Ανατολή και Δύση
Στο ανατολικό Κονγκό, η οργάνωση ADF, αρχικά ουγκαντέζικη ανταρσία που ορκίστηκε πίστη στο Ισλαμικό Κράτος το 2018, εφαρμόζει ρητή πολιτική εξαναγκαστικού εξισλαμισμού. Σύμφωνα με ανάλυση αφρικανικού κέντρου στρατηγικών μελετών, η μελέτη Κορανίου και η μεταστροφή στο Ισλάμ είναι υποχρεωτικές, με βίαια αντίποινα σε όποιον αρνηθεί. Η οργάνωση ισχυρίζεται ότι έχει σκοτώσει πάνω από 700 Χριστιανούς μόνο από τα Χριστούγεννα του 2024. Στις 2 Απριλίου 2026, η ADF χτύπησε το χωριό Μπαφγουακάο, σκοτώνοντας τουλάχιστον 43 ανθρώπους, μερικούς καμένους ζωντανούς στα σπίτια τους, άλλους αποκεφαλισμένους με μαχαίρια. Λίγες ημέρες αργότερα, νέα επίθεση σκότωσε 24 ακόμη.
Στο Σαχέλ, η εικόνα περιπλέκεται από κατάρρευση κρατικής εξουσίας. Οι στρατιωτικές χούντες Μάλι, Μπουρκίνα Φάσο και Νίγηρα έδιωξαν γαλλικές και αμερικανικές δυνάμεις, στράφηκαν σε ρωσικούς μισθοφόρους που επικεντρώνονται στην προστασία των ίδιων των χουντών, όχι των αγροτικών κοινοτήτων. Η οργάνωση JNIM, συνδεδεμένη με την αλ Κάιντα, εξαπέλυσε τον Απρίλιο του 2026 τη μεγαλύτερη επίθεσή της εδώ και δεκαετία, σκοτώνοντας τον υπουργό Άμυνας του Μάλι και καταλαμβάνοντας την πόλη Κιντάλ. Η ίδια οργάνωση επιβάλλει Σαρία, κλείνει σχολεία κοριτσιών και στοχεύει τόσο Χριστιανούς όσο και «μετριοπαθείς» μουσουλμάνους που αρνούνται τη δικαιοδοσία της.
Το κοινό νήμα πίσω από τη βία
Ανάλυση κέντρου στρατηγικών μελετών υπολογίζει πάνω από 22.000 θανάτους συνδεδεμένους με ισλαμιστές μαχητές σε όλη την Αφρική μέσα σε έναν χρόνο, σχεδόν τους μισούς στο Σαχέλ. Τα δίκτυα δεν λειτουργούν απομονωμένα. Το Boko Haram/ISWAP συνδέεται με ομάδες του Σαχέλ, η ADF με το παγκόσμιο δίκτυο ISIS, ενώ εθνοτικά δίκτυα Φουλάνι διευκολύνουν την κινητικότητα μαχητών και όπλων ανάμεσα σε περιοχές. Το κοινό αίτιο πίσω από την κλιμάκωση δεν είναι μόνο ιδεολογικό. Είναι θεσμικό: κράτη με αδύναμη ή κατεστραμμένη κρατική εξουσία, σύνορα χωρίς έλεγχο, και κατάρρευση περιφερειακής συνεργασίας κατά της τρομοκρατίας, δημιουργούν το κενό μέσα στο οποίο αυτές οι οργανώσεις επεκτείνονται ανενόχλητα.
Στα τέλη του 2025, η κυβέρνηση Τραμπ επανακατέταξε τη Νιγηρία ως «Χώρα Ιδιαίτερης Ανησυχίας» για θρησκευτική ελευθερία. Στις 25 Δεκεμβρίου 2025, αμερικανικές δυνάμεις χτύπησαν στόχους ISIS στα βορειοδυτικά της χώρας. Στις 22 Ιανουαρίου 2026 αφίχθη στην Αμπούτζα αναπληρωτής διοικητής του αμερικανικού στρατιωτικού διοικητηρίου για την Αφρική, ξεκινώντας κοινή ομάδα εργασίας. Αναλυτές σημειώνουν όμως ότι αεροπορικά πλήγματα λειτουργούν εναντίον σταθερών θέσεων επίσημα αναγνωρισμένων οργανώσεων, όχι εναντίον διάσπαρτων ενόπλων ομάδων που χτυπούν απομονωμένα χωριά στη μέση της νύχτας.
Γιατί έχει σημασία για την Ελλάδα
Η Ελλάδα, ως χώρα με βαθιά ιστορική σχέση με την Ορθοδοξία και το Πατριαρχείο Αντιοχείας που εκπροσωπεί ακριβώς την εκκλησία που δέχθηκε την επίθεση στη Δαμασκό, έχει άμεσο ενδιαφέρον στην τύχη των χριστιανικών κοινοτήτων της Ανατολικής Μεσογείου. Η δημογραφική συρρίκνωση σε Βηθλεέμ και Γάζα αφορά άμεσα ελληνορθόδοξες κοινότητες με ιστορικούς δεσμούς με την Ελλάδα. Παράλληλα, η αστάθεια στο Σαχέλ και το Κονγκό τροφοδοτεί μεταναστευτικές ροές που τελικά φτάνουν στην Ευρώπη, συχνά μέσω της Μεσογείου.
Τι ακολουθεί
Η έκθεση Open Doors προειδοποιεί ότι τα στοιχεία της καλύπτουν μόνο έως τον Σεπτέμβριο του 2025, χωρίς να περιλαμβάνουν τις πιο πρόσφατες κλιμακώσεις στη Νιγηρία και το Κονγκό μέσα στο 2026. Ο πραγματικός αριθμός θυμάτων για φέτος αναμένεται υψηλότερος. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η νέα αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή, σε συνδυασμό με πιθανή διεθνή πίεση, θα καταφέρει να ανακόψει μια βία που πλέον εκτείνεται σε τρεις ηπείρους ταυτόχρονα, ή αν θα παραμείνει περιορισμένη σε συμβολικά πλήγματα χωρίς πραγματική προστασία για τις χιλιάδες αγροτικές κοινότητες που ζουν καθημερινά με τον φόβο της επόμενης νυχτερινής επίθεσης.
Ακολουθεί οπτικοποίηση-διαδραστικός χάρτης των χωρών που σκοτώνουν χριστιανούς σε αφρική και Μέση Ανατολή.
