Μια συστηματική αρχαιολογική επιφανειακή έρευνα, η οποία διεξήχθη στην πεδιάδα μεταξύ της αρχαίας Ερέτριας και του ιερού της Αρτέμιδος στην Αμάρυνθο, αποκαλύπτει μια αδιάλειπτη ανθρώπινη παρουσία από την Προϊστορική έως τη Μεσαιωνική εποχή. Η έρευνα, καρπός συνεργασίας της Ελβετικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Ελλάδα (ΕΑΣΕ) με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Εύβοιας, πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο 2021–2025.
σχετικά άρθρα
Στο πλαίσιο αυτής της πρωτοβουλίας, που κάλυψε έκταση 30 τετραγωνικών χιλιομέτρων, καταγράφηκαν περισσότερες από 200 κατασκευές και συλλέχθηκαν εκατοντάδες ευρήματα, όπως θραύσματα κεραμικής, κεράμων και λίθινα εργαλεία. Αυτά τα υλικά τεκμήρια επιβεβαιώνουν την ιστορική εξέλιξη του τοπίου και τον τρόπο αξιοποίησης του φυσικού περιβάλλοντος και των διαθέσιμων πόρων από τις τοπικές κοινότητες. Η έρευνα φέρνει επίσης στο φως πτυχές του αγροτικού τοπίου, της γεωργίας και των αρχαίων οδικών δικτύων, προσφέροντας νέα δεδομένα για την ανάπτυξη της πόλης της Ερέτριας και την ένταξη του μεγάλου ιερού της Αρτέμιδος στο αρχαίο τοπίο.
Για την ανάλυση και χαρτογράφηση των ευρημάτων, αξιοποιήθηκαν σύγχρονες τεχνολογίες. Συγκεκριμένα, η τηλεπισκόπηση μέσω LiDAR επέτρεψε την ανίχνευση αρχαιολογικών καταλοίπων κάτω από τη βλάστηση, όπως τοίχων, αναβαθμίδων και αρχαίων οδών, ενώ ένα Σύστημα Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) χρησιμοποιήθηκε για την ακριβή γεωαναφορά και χαρτογράφηση των συγκεντρώσεων αρχαιολογικών ευρημάτων.
Ο συνδυασμός επιτόπιων παρατηρήσεων και τεχνολογικών μεθόδων αποκάλυψε ένα σύνθετο δίκτυο, περιλαμβάνοντας περίπου δέκα οικισμούς που ερμηνεύονται ως αρχαίοι δήμοι, αγροικίες, νεκροταφεία, λατομεία, λαξευτά ελαιοτριβεία, μεσαιωνικά παρεκκλήσια και τμήματα αρχαίων οδικών αξόνων. Αυτά τα δεδομένα προσφέρουν μια νέα προσέγγιση στην κατανόηση του τοπίου και των ιστορικών διεργασιών που το διαμόρφωσαν, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για την οικολογία, τη γεωργία, την οικιστική ανάπτυξη, την οικονομία, τις μεταφορές, τις εμπορικές ανταλλαγές και την κοινωνική συνοχή. Παράλληλα, η έρευνα συμβάλλει στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς που απειλείται από τη σύγχρονη αστικοποίηση.
Τα αποτελέσματα της επιφανειακής έρευνας, σε συνδυασμό με εκείνα από τις ανασκαφικές έρευνες στην πόλη της Ερέτριας και το ιερό της Αμαρυσίας Αρτέμιδος, συνθέτουν ένα μοναδικό σύνολο δεδομένων για τη μελέτη της εξέλιξης της περιοχής από το τέλος της Νεολιθικής εποχής έως τον 19ο αιώνα. Στο ερευνητικό πρόγραμμα συμμετείχαν αρχαιολόγοι, γεωμορφολόγοι και φοιτητές αρχαιολογίας από την Ελβετία, την Ελλάδα και άλλα ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια, υπό την καθοδήγηση των A. Γ. Σίμωσι (Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων) και S. Fachard (ΕΑΣΕ), με τους O. Κυριαζή και Ch. Chezeaux να είναι υπεύθυνοι στο πεδίο.
