Δικαστήριο απορρίπτει αγωγή Δημητριάδη κατά δημοσιογράφων – Μήνυμα υπέρ της ελευθερίας του Τύπου
Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών απέρριψε αγωγή του Γρηγόρη Δημητριάδη κατά δημοσιογράφων και μέσου ενημέρωσης, κρίνοντας ότι το επίμαχο δημοσίευμα εντασσόταν στο πλαίσιο της ενημέρωσης για μια υπόθεση ιδιαίτερου δημοσίου ενδιαφέροντος. Η απόφαση θεωρείται σημαντική για τη συζήτηση γύρω από την ελευθερία του Τύπου και τις λεγόμενες αγωγές SLAPP.
Σημαντική εξέλιξη στη συζήτηση για την ελευθερία της ενημέρωσης και τις λεγόμενες αγωγές SLAPP καταγράφεται με την απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, το οποίο απέρριψε σε πρώτο βαθμό αγωγή του πρώην γενικού γραμματέα του πρωθυπουργού, Γρηγόρη Δημητριάδη, κατά της Alter Ego Media, της διευθύντριας σύνταξης του in και δημοσιογράφου του μέσου.
Η αγωγή αφορούσε δημοσίευμα που σχετιζόταν με την υπόθεση των υποκλοπών και του λογισμικού Predator, μια υπόθεση που εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο δημόσιου και πολιτικού ενδιαφέροντος.
Η κρίση του δικαστηρίου
Στο σκεπτικό της απόφασης επισημαίνεται ότι, κατά τον χρόνο δημοσίευσης του επίμαχου άρθρου, η υπόθεση των υποκλοπών είχε ήδη αναδειχθεί σε αντικείμενο ευρείας δημόσιας συζήτησης, πολιτικής αντιπαράθεσης και θεσμικής διερεύνησης, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.
Το δικαστήριο εκτίμησε ότι η αναφορά στο πρόσωπο του ενάγοντος πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ενημέρωσης του κοινού για μια υπόθεση εξαιρετικού δημοσίου ενδιαφέροντος και όχι με σκοπό την προσωπική του απαξίωση ή τη δυσφήμησή του.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η δημοσιογραφική αξιολόγηση πρέπει να εξετάζεται με βάση τα δεδομένα που ήταν διαθέσιμα κατά τον χρόνο δημοσίευσης και όχι υπό το πρίσμα μεταγενέστερων εξελίξεων.
Η σημασία για την ερευνητική δημοσιογραφία
Η απόφαση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον θεσμικό ρόλο των μέσων ενημέρωσης σε μια δημοκρατική κοινωνία, επισημαίνοντας ότι ο Τύπος δεν περιορίζεται στην αναπαραγωγή ήδη αποδεδειγμένων γεγονότων, αλλά οφείλει να καλύπτει υποθέσεις που αποτελούν αντικείμενο σοβαρής δημόσιας συζήτησης και θεσμικής διερεύνησης.
Το δικαστήριο επισημαίνει ακόμη ότι μια διαφορετική προσέγγιση θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την ερευνητική δημοσιογραφία, περιορίζοντας την ελευθερία των δημοσιογράφων να διερευνούν και να δημοσιοποιούν ζητήματα που αφορούν το δημόσιο συμφέρον.
Οι αγωγές SLAPP στο επίκεντρο
Η συγκεκριμένη υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τη δημόσια συζήτηση για τις λεγόμενες στρατηγικές αγωγές κατά της συμμετοχής του κοινού (SLAPP), δηλαδή δικαστικές ενέργειες που, σύμφωνα με οργανώσεις προστασίας της ελευθερίας του Τύπου, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την οικονομική ή νομική πίεση σε δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης.
Το ζήτημα βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο των συζητήσεων και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ στην Ελλάδα εξετάζονται νομοθετικές πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της προστασίας δημοσιογράφων και ερευνητών από καταχρηστικές αγωγές.
Συνεχίζεται η δικαστική διαδρομή
Η απόφαση αφορά συγκεκριμένη αγωγή σε πρώτο βαθμό και δεν κλείνει οριστικά το σύνολο της δικαστικής αντιπαράθεσης. Ωστόσο, αποτελεί μία από τις πρώτες δικαστικές κρίσεις που αγγίζουν ευθέως τη σχέση ανάμεσα στην προστασία της προσωπικότητας και το δικαίωμα της ενημέρωσης σε μια υπόθεση με έντονο πολιτικό και θεσμικό αποτύπωμα.
Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι το σκεπτικό της απόφασης ενδέχεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς και για άλλες υποθέσεις που σχετίζονται με την ελευθερία του Τύπου και την ερευνητική δημοσιογραφία στην Ελλάδα.

