Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Πρόληψης της Αυτοκτονίας, που τιμάται στις 10 Σεπτεμβρίου, ο επιστημονικός διευθυντής της «ΚΛΙΜΑΚΑ», Κυριάκος Κατσαδώρος, παρουσίασε τα δεδομένα που καταγράφει το Παρατηρητήριο του οργανισμού. Το 2025 καταγράφηκαν 579 αυτοκτονίες στην Ελλάδα. Συνολικά, την περίοδο 2020–2025, ο αριθμός των θανάτων από αυτοκτονία ανέρχεται σε 2.946. Παρά τα χαμηλότερα ποσοστά της χώρας σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όπου καταγράφονται περισσότεροι από 120.000 θάνατοι ετησίως, οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού.

σχετικά άρθρα

Πέθανε από ανακοπή ο Γιώργος Μαζωνάκης

PISA 2025: Σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες μαθητές δεν φτάνει το βασικό επίπεδο εγγραμματισμού

ΕΟΔΥ: Επέκταση της διασποράς του ιού του Δυτικού Νείλου σε 29 δήμους της Αττικής

Ο κ. Κατσαδώρος υπογράμμισε ότι η εικόνα που καταγράφεται στην Ελλάδα παραμένει σοβαρή, παρότι η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται μεταξύ εκείνων με τα χαμηλότερα καταγεγραμμένα ποσοστά αυτοκτονιών στην Ευρώπη. Όπως επισήμανε, η ευρωπαϊκή εικόνα δείχνει ότι η αυτοκτονικότητα αποτελεί σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας, με μεγάλες διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει περισσότερους από 120.000 θανάτους από αυτοκτονία ετησίως στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια, ενώ για την Ελλάδα οι διαθέσιμοι δείκτες παραμένουν συγκριτικά χαμηλοί.

Η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης

Η «ΚΛΙΜΑΚΑ» αναδεικνύει την ανάγκη μετατόπισης της πρόληψης από τη διαχείριση της οξείας κρίσης στην έγκαιρη αναγνώριση της ψυχικής ευαλωτότητας. Ο κ. Κατσαδώρος τόνισε ότι η πρόληψη πρέπει να βασίζεται στην έγκαιρη ανίχνευση των σημείων που υποδεικνύουν ότι ένα άτομο βρίσκεται σε κίνδυνο. Η στρατηγική αυτή απαιτεί εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, αλλά και ευαισθητοποίηση του κοινού, ώστε να αναγνωρίζονται οι ενδείξεις που προηγούνται μιας απόπειρας.

Η έγκαιρη διάγνωση της ψυχικής ευαλωτότητας μπορεί να αποτρέψει την επιδείνωση της κατάστασης και να οδηγήσει σε έγκαιρη παρέμβαση. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η πρόληψη δεν πρέπει να περιορίζεται στις οξείες κρίσεις, αλλά να επεκτείνεται στη συστηματική παρακολούθηση ατόμων που παρουσιάζουν παράγοντες κινδύνου. Η στρατηγική αυτή μπορεί να μειώσει τον αριθμό των θανάτων από αυτοκτονία.

Τα προειδοποιητικά σημάδια και η αντιμετώπιση των μύθων

Η πρόληψη βασίζεται στην αναγνώριση των «σιωπηλών» προειδοποιητικών σημείων. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τέτοια σημεία περιλαμβάνουν την κοινωνική απόσυρση, τις αλλαγές στον ύπνο, την πτώση της λειτουργικότητας, την κατάχρηση ουσιών και τις δηλώσεις απόγνωσης. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν τα σημεία αυτά συνδυάζονται με επιβαρυμένο ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό.

Παράλληλα, η «ΚΛΙΜΑΚΑ» καταρρίπτει τους μύθους γύρω από την προσέγγιση ατόμων σε κρίση. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ευθεία και χωρίς κριτική ερώτηση προς το άτομο αν σκέφτεται να βλάψει τον εαυτό του δεν ενθαρρύνει την πράξη. Αντίθετα, ανοίγει δρόμο βοήθειας και επικοινωνίας. Η αποφυγή της συζήτησης για την αυτοκτονία, που συχνά προκύπτει από τον φόβο ότι η αναφορά της θα την πυροδοτήσει, αποτελεί έναν από τους πιο διαδεδομένους μύθους που εμποδίζουν την πρόληψη.

Οι γραμμές υποστήριξης

Για την υποστήριξη ατόμων που βρίσκονται σε κρίση, λειτουργεί επί 24ώρου βάσεως η Γραμμή 1018. Παράλληλα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην ηλεκτρονική διεύθυνση help@suicide-help.gr. Οι υπηρεσίες αυτές παρέχουν άμεση ψυχολογική υποστήριξη και καθοδήγηση σε άτομα που αντιμετωπίζουν σκέψεις αυτοκτονίας ή σε συγγενείς και φίλους που ανησυχούν.

Η ύπαρξη αυτών των γραμμών είναι κρίσιμη για την παροχή άμεσης βοήθειας και για τη μείωση του στίγματος γύρω από την ψυχική υγεία. Η ενημέρωση του κοινού για τη διαθεσιμότητά τους αποτελεί μέρος της προσπάθειας πρόληψης. Οι αρχές και οι φορείς ψυχικής υγείας τονίζουν τη σημασία της πρόσβασης σε υπηρεσίες υποστήριξης, ειδικά για άτομα που βρίσκονται σε απομόνωση. Ο συνδυασμός της έγκαιρης αναγνώρισης, της ενημέρωσης και της άμεσης πρόσβασης σε βοήθεια μπορεί να αποτρέψει τραγικές εξελίξεις και να σώσει ζωές.