Η Ταϊβάν ανοίγει την πόρτα στον Μασκ — αλλά τρέμει την εξάρτηση από τον άνθρωπο με τα κινεζικά συμφέροντα
Η Ταϊπέι άλλαξε τον νόμο για να δεχθεί το Starlink, ψάχνοντας ασφαλείς επικοινωνίες σε περίπτωση πολέμου με το Πεκίνο. Το πρόβλημα: ο ιδιοκτήτης του έχει τεράστια συμφέροντα ακριβώς στην Κίνα.
Η Ταϊβάν άνοιξε τον δρόμο για τη λειτουργία του Starlink στο νησί. Το κοινοβούλιο τροποποίησε τον νόμο για τις τηλεπικοινωνίες. Δηλαδή, ήρε τα εμπόδια που κρατούσαν έξω τους ξένους δορυφορικούς παρόχους. Μάλιστα, στόχος είναι η θωράκιση των επικοινωνιών σε περίπτωση σύγκρουσης με την Κίνα. Ωστόσο, η κίνηση κρύβει ένα βαθύ δίλημμα εμπιστοσύνης. Έτσι, η Ταϊπέι ανοίγει την πόρτα σε έναν εταίρο που δυσπιστεί.
Τι άλλαξε ο νόμος
Ας δούμε πρώτα την ουσία της νομοθετικής αλλαγής. Τα εμπόδια ήταν συγκεκριμένα και σοβαρά. Πρώτον, ο παλιός νόμος έθετε όριο 49% στην ξένη ιδιοκτησία. Δεύτερον, απαιτούσε οι εταιρείες να έχουν Ταϊβανέζο πρόεδρο και τοπική έδρα. Μάλιστα, αυτά ακριβώς είχαν κρατήσει το Starlink μακριά. Επιπλέον, η νέα ρύθμιση επιτρέπει εξαιρέσεις κατά περίπτωση. Ωστόσο, κάθε αίτημα θα περνά από ελέγχους ασφαλείας και δημόσιου συμφέροντος. Γι’ αυτό η αλλαγή αίρει το βασικό νομικό εμπόδιο.
Γιατί το θέλει η Ταϊβάν
Η επιδίωξη αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά προϊόν φόβου. Η εμπειρία δίδαξε σκληρά μαθήματα. Πρώτον, η Ταϊβάν εξαρτάται από υποθαλάσσια καλώδια για τις διεθνείς επικοινωνίες της. Δεύτερον, το 2023 κόπηκαν τα καλώδια στα νησιά Ματσού, αφήνοντάς τα αποκομμένα για εβδομάδες. Μάλιστα, ένα δορυφορικό δίκτυο θα λειτουργούσε ως εφεδρεία σε κρίση. Επιπλέον, ο πόλεμος στην Ουκρανία απέδειξε τη ζωτική αξία τέτοιων συστημάτων. Ωστόσο, η ίδια η Ουκρανία έδειξε και την άλλη όψη. Γι’ αυτό η Ταϊβάν προχωρά με μεικτά αισθήματα.
Το δίκοπο μαχαίρι της Ουκρανίας
Και εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη ανησυχία. Το προηγούμενο της Ουκρανίας είναι διδακτικό. Πρώτον, το Starlink υπήρξε καθοριστικό για τις ουκρανικές δυνάμεις. Δεύτερον, όμως, ο Μασκ αρνήθηκε να το ενεργοποιήσει σε μια κρίσιμη επίθεση. Συγκεκριμένα, μπλόκαρε επιχείρηση κατά ρωσικών πλοίων στη Σεβαστούπολη. Μάλιστα, το παραδέχτηκε ο ίδιος δημόσια. Ωστόσο, αυτό ανέδειξε τον κίνδυνο εξάρτησης από έναν ιδιώτη. Γι’ αυτό η Ταϊπέι φοβάται τον «διακόπτη» στα χέρια ενός ανθρώπου.
Ο άνθρωπος με τα κινεζικά συμφέροντα
Η δεύτερη ανησυχία αφορά τα ίδια τα συμφέροντα του Μασκ. Οι δεσμοί του με το Πεκίνο είναι βαθιοί. Πρώτον, η Tesla διατηρεί τεράστιο εργοστάσιο στη Σαγκάη. Δεύτερον, η Κίνα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες αγορές του. Μάλιστα, το κινεζικό εργοστάσιο ανήκει εξ ολοκλήρου στην εταιρεία, κάτι σπάνιο για ξένους. Επιπλέον, ο ίδιος έχει κάνει δηλώσεις υπέρ της κινεζικής θέσης για την Ταϊβάν. Ωστόσο, είχε προτείνει το νησί να γίνει «ειδική διοικητική περιοχή». Γι’ αυτό η Ταϊπέι τον αντιμετωπίζει με έντονη δυσπιστία.
Ο καλεσμένος που ίσως δεν έρθει
Εδώ η υπόθεση αποκτά μια απρόσμενη τροπή. Η πρόσκληση δεν εγγυάται την αποδοχή. Πρώτον, η Ταϊβάν άνοιξε την πόρτα, αλλά ο Μασκ δεν έχει δεσμευτεί. Δεύτερον, το Starlink φέρεται να θεωρεί το νησί αγορά χαμηλής προτεραιότητας. Μάλιστα, το θεωρεί μικρό και πυκνοκατοικημένο, με σχεδόν πλήρη κάλυψη δικτύου. Επιπλέον, ίσως αποφύγει την είσοδο για να μη δυσαρεστήσει το Πεκίνο. Ωστόσο, η τελική απόφαση παραμένει στα χέρια του. Γι’ αυτο η Ταϊπέι βρίσκεται σε θέση αναμονής.
Η κινεζική οπτική
Δίκαιο είναι να αποδοθεί και η θέση της άλλης πλευράς. Το Πεκίνο βλέπει το ζήτημα με καχυποψία. Πρώτον, θεωρεί τα δορυφορικά δίκτυα τύπου Starlink κίνδυνο ασφαλείας. Δεύτερον, τα συνδέει με στρατιωτικές δυνατότητες των αντιπάλων του. Μάλιστα, παρακολουθεί στενά την ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων. Επιπλέον, αντιμετωπίζει την Ταϊβάν ως αναπόσπαστο τμήμα του. Ωστόσο, η Ταϊπέι απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή τη θέση. Γι’ αυτο κάθε τεχνολογική κίνηση αποκτά πολιτικές προεκτάσεις.
Η ευρωπαϊκή εναλλακτική
Και εδώ μπαίνει στο κάδρο η Ευρώπη, με τον δικό της ρόλο. Οι εναλλακτικές λύσεις υπάρχουν ήδη. Πρώτον, ταϊβανέζικος πάροχος έχει συνάψει συμφωνίες με την ευρωπαϊκή Eutelsat. Δεύτερον, αυτές προσφέρουν εφεδρικές επικοινωνίες σε περίπτωση κρίσης. Μάλιστα, η ίδια η ΕΕ αναπτύσσει το δικό της δορυφορικό σύστημα, το IRIS². Επιπλέον, το εγχείρημα αυτό στοχεύει στη στρατηγική αυτονομία της ηπείρου. Ωστόσο, η Ευρώπη κινείται πιο αργά από τον Μασκ. Γι’ αυτο η εναλλακτική υπάρχει, αλλά χρειάζεται χρόνο.
Το ευρωπαϊκό δίδαγμα
Πέρα από την Ταϊβάν, η υπόθεση διδάσκει και την Ευρώπη. Το μάθημα είναι κοινό. Πρώτον, η εξάρτηση από έναν ιδιώτη για κρίσιμες υποδομές κρύβει κινδύνους. Δεύτερον, ο ίδιος κίνδυνος ισχύει όταν αυτός έχει συμφέροντα στον αντίπαλο. Μάλιστα, η Ευρώπη χρησιμοποιεί κι εκείνη το Starlink σε ορισμένους τομείς. Επιπλέον, γι’ αυτό επιταχύνει το δικό της σύστημα. Ωστόσο, η στρατηγική αυτονομία απαιτεί επενδύσεις και βούληση. Γι’ αυτο η περίπτωση της Ταϊβάν λειτουργεί ως προειδοποίηση.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια εικόνα γεμάτη αντιφάσεις. Η Ταϊβάν αναζητά ασφάλεια σε έναν αβέβαιο εταίρο. Πρώτον, ανοίγει την πόρτα στην τεχνολογία που χρειάζεται. Ωστόσο, δυσπιστεί βαθιά προς τον άνθρωπο που την ελέγχει. Μάλιστα, η ίδια η εξάρτηση μπορεί να γίνει αδυναμία σε ώρα κρίσης. Γι’ αυτο το πραγματικό ερώτημα δεν είναι τεχνικό, αλλά πολιτικό. Τελικά, στην εποχή των δορυφόρων, η ασφάλεια εξαρτάται από το ποιος κρατά τον διακόπτη.

