Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν επιδιώκει να πείσει τη διεθνή κοινότητα ότι η ήττα της Ουκρανίας είναι αναπόφευκτη, παρά το γεγονός ότι τα δεδομένα στο πεδίο δεν επιβεβαιώνουν αυτή την εκτίμηση. Σύμφωνα με την ανάλυση, η μεγαλύτερη επιτυχία της Μόσχας δεν έχει σημειωθεί στο μέτωπο, αλλά στη μάχη των αφηγήσεων.
σχετικά άρθρα
Μετά από συνάντησή του με τον Πούτιν στην Αλάσκα, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να μετατοπίστηκε από τη θέση υπέρ άμεσης κατάπαυσης του πυρός στην άσκηση πίεσης προς το Κίεβο να παραχωρήσει ακατοίκητα εδάφη στη Μόσχα, στηριζόμενος στην εκτίμηση ότι η Ρωσία έχει το «πάνω χέρι» στην Ουκρανία. «Είναι πολύ μεγαλύτεροι. Είναι πολύ ισχυρότεροι», έχει δηλώσει ο Τραμπ, αποδίδοντας πλεονέκτημα στη Ρωσία.
Το αφήγημα του «οδοστρωτήρα»
Το Κρεμλίνο στηρίζει την αφήγηση της αναπόφευκτης ρωσικής νίκης σε συγκεκριμένους ισχυρισμούς: ότι το ουκρανικό μέτωπο βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης, ότι η Ρωσία θα καταλάβει τα εδάφη που διεκδικεί, ότι διαθέτει απεριόριστο ανθρώπινο δυναμικό και πόρους για να συνεχίσει τον πόλεμο και ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να νικήσει τον ρωσικό στρατό.
Επικαλούμενη την ιστορική νίκη του Κόκκινου Στρατού κατά της ναζιστικής Γερμανίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ρωσική ηγεσία επιχειρεί να παρουσιάσει τον σημερινό, σαφώς μικρότερο, ρωσικό στρατό ως «ασταμάτητο οδοστρωτήρα».
Σύμφωνα με την ανάλυση, πρόκειται για ένα σύστημα «γνωστικού πολέμου» που στοχεύει στη διαμόρφωση αντιλήψεων στη Δύση, με σκοπό να οδηγήσει δυτικούς ηγέτες σε αποφάσεις που εξυπηρετούν τη Ρωσία και αποδυναμώνουν την Ουκρανία. Η Μόσχα επιδιώκει να πείσει ότι η μόνη ρεαλιστική κατάληξη είναι μια τελική διευθέτηση με όρους που επιβάλλει η ίδια.
Υπερβολές για τις ρωσικές επιτυχίες
Το Κρεμλίνο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, υπερβάλλει ως προς την ταχύτητα και την έκταση των ρωσικών προελάσεων. Συχνά ανακοινώνει την κατάληψη οικισμών που στην πραγματικότητα παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο, δημιουργώντας την εικόνα σταθερής ρωσικής προέλασης και μιας Ουκρανίας διαρκώς σε άμυνα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο ισχυρισμός περί κατάληψης του Κουπιάνσκ, σημαντικής επιχειρησιακής πόλης στη βορειοανατολική Ουκρανία, περίπου 40 χιλιόμετρα από τα ρωσικά σύνορα. Ο ισχυρισμός προβλήθηκε πριν από συνάντηση του Πούτιν με Αμερικανούς διαπραγματευτές στη Μόσχα στις 2 Δεκεμβρίου. Ωστόσο, η πόλη δεν χάθηκε από τον ουκρανικό έλεγχο. Στις 12 Δεκεμβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δημοσίευσε φωτογραφία από το Κουπιάνσκ.
Ρυθμός προέλασης και κόστος
Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν με πολύ αργό ρυθμό και με υψηλό κόστος. Το 2025 η Ρωσία κατέλαβε μόλις το 0,8% της ουκρανικής επικράτειας – ποσοστό χαμηλό για σύγχρονο μηχανοκίνητο πόλεμο.
Με βάση τον ρυθμό προέλασης στα τέλη του 2025, η Ρωσία θα χρειαζόταν έως τον Αύγουστο του 2027 για να καταλάβει το υπόλοιπο της περιφέρειας του Ντονέτσκ και έως τον Απρίλιο του 2029 για να ελέγξει πλήρως το Ντονέτσκ, καθώς και τα εναπομείναντα τμήματα της Ζαπορίζια και της Χερσώνας – περιοχές που ανακοίνωσε ότι προσάρτησε το 2022. Η πλήρης κατάληψη της Ουκρανίας, με αυτόν τον ρυθμό, θα απαιτούσε περίπου έναν αιώνα.
Το 2025, οι ρωσικές απώλειες ανήλθαν κατά μέσο όρο σε περίπου 1.200 στρατιώτες ημερησίως. Η εκτεταμένη χρήση drones από την Ουκρανία έχει δημιουργήσει μια «ζώνη θανάτου» κατά μήκος του μετώπου, περιορίζοντας τη δυνατότητα συγκέντρωσης αρμάτων και τεθωρακισμένων για διάρρηξη της άμυνας. Οι ρωσικές μονάδες κινούνται σε μικρές ομάδες πεζικού τριών έως πέντε ατόμων, με καταγεγραμμένα περιστατικά στρατιωτών να προελαύνουν κυριολεκτικά πάνω από τα σώματα πεσόντων συναδέλφων τους για να κερδίσουν μερικές δεκάδες μέτρα.
Οικονομικές πιέσεις
Η υπόθεση ότι η Ρωσία μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο επ’ αόριστον χαρακτηρίζεται αβάσιμη. Ο πόλεμος επιβαρύνει σημαντικά την οικονομία. Τον Ιανουάριο αυξήθηκε ο ΦΠΑ στο 22% για να καλυφθούν οι αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες, ενώ τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο μειώνονται. Τον Νοέμβριο η Ρωσία άρχισε να πωλεί αποθέματα χρυσού, καθώς το κρατικό ταμείο συρρικνώνεται, ενώ προετοιμάζεται για υποχρεωτική επιστράτευση. Παράλληλα, λόγω έλλειψης εργατικού δυναμικού, σχεδιάζεται η στρατολόγηση δεκάδων χιλιάδων μεταναστών εργατών από την Ινδία.
Το πραγματικό πεδίο μάχης
Η κατάσταση για την Ουκρανία χαρακτηρίζεται δύσκολη, αλλά όχι κρίσιμη. Η πιθανότητα κατάρρευσης της ουκρανικής άμυνας θεωρείται χαμηλή, καθώς και οι δύο πλευρές βρίσκονται εγκλωβισμένες σε πόλεμο θέσεων, με περιορισμένη δυνατότητα ταχείας ελιγμοποίησης.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το καθοριστικό πεδίο μάχης παραμένει η διεθνής στήριξη προς την Ουκρανία. Ο Πούτιν εκτιμά ότι εάν καταφέρει να εξαντλήσει τη Δύση ή να την πείσει να εγκαταλείψει το Κίεβο, τότε η Ρωσία θα επικρατήσει. Το αφήγημα της «αναπόφευκτης ρωσικής νίκης» αποσκοπεί ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση και, όπως επισημαίνεται, δεν θα πρέπει να καθορίσει τη δυτική πολιτική.
