Το Ορμούζ αλλάζει τον πόλεμο – Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη περνούν από τις βόμβες στις διαπραγματεύσεις
Οι πληροφορίες για παύση των εχθροπραξιών και οι συνομιλίες που προγραμματίζονται στη Ντόχα δείχνουν ότι το Στενό του Ορμούζ εξελίσσεται στο πραγματικό πεδίο της νέας αντιπαράθεσης. Η μάχη δεν αφορά πλέον μόνο τα όπλα, αλλά τον έλεγχο της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας.
Το Στενό του Ορμούζ παραμένει το κρισιμότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη. Η αποκλιμάκωση ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν μεταφέρει πλέον τη σύγκρουση από το στρατιωτικό πεδίο στη διπλωματία.
σχετικά άρθρα
Ο πόλεμος μπορεί να πλησιάζει στο τέλος του, όμως η πραγματική μάχη μόλις αρχίζει. Δεν διεξάγεται πλέον με μαχητικά αεροσκάφη και πυραύλους, αλλά γύρω από το στενότερο και σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη. Εάν επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες για συμφωνία παύσης των εχθροπραξιών ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν και για συνάντηση των δύο πλευρών στη Ντόχα, τότε η προτεραιότητα μεταφέρεται από το πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη διαχείριση του Στενού του Ορμούζ. Εκεί θα κριθεί αν η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε περίοδο αποκλιμάκωσης ή αν η κρίση απλώς αλλάζει μορφή.
Σύμφωνα με το Axios, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να σταματήσουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και να συναντηθούν στο Κατάρ, με βασικό αντικείμενο τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η Ουάσινγκτον αποφάσισε να διακόψει κάθε επιθετική στρατιωτική δραστηριότητα, ενώ η Τεχεράνη δεσμεύεται να συμβάλει στην ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων. Παράλληλα, οι δύο πλευρές φέρονται να συμφώνησαν στη δημιουργία απευθείας γραμμής επικοινωνίας ανάμεσα στον αμερικανικό στρατό και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, με στόχο την αποφυγή νέων επεισοδίων στη θαλάσσια περιοχή.
Το Ορμούζ μετατρέπεται στο πραγματικό μέτωπο
Η σημασία της εξέλιξης ξεπερνά κατά πολύ μια διπλωματική συνάντηση.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί τη σημαντικότερη ενεργειακή δίοδο του κόσμου. Από το πέρασμα αυτό διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, ενώ καθημερινά διέρχονται δεξαμενόπλοια που τροφοδοτούν την Ασία, την Ευρώπη και τις διεθνείς αγορές.
Η στρατιωτική αντιπαράθεση των τελευταίων μηνών απέδειξε ότι ακόμη και περιορισμένα επεισόδια αρκούν για να αυξήσουν το κόστος μεταφοράς, να ανεβάσουν τα ασφάλιστρα κινδύνου και να προκαλέσουν έντονες διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας.
Η πραγματική διαπραγμάτευση λοιπόν δεν αφορά μόνο την κατάπαυση του πυρός. Αφορά το ποιος θα εγγυηθεί ότι αυτή η ζωτικής σημασίας θαλάσσια αρτηρία θα παραμείνει ανοικτή.
Οι ΗΠΑ αλλάζουν στρατηγική
Οι πληροφορίες για την παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων δείχνουν ότι η Ουάσινγκτον εισέρχεται σε διαφορετική φάση.
Η αρχική στρατηγική στηρίχθηκε στη στρατιωτική πίεση. Σήμερα όμως το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στη διαχείριση της κρίσης και στη διατήρηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Η πιθανή δημιουργία απευθείας γραμμής επικοινωνίας ανάμεσα στον αμερικανικό στρατό και τους Φρουρούς της Επανάστασης αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αλλαγής. Παρά το γεγονός ότι οι δύο πλευρές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν η μία την άλλη ως αντίπαλο, αναγνωρίζουν ότι χρειάζονται έναν μηχανισμό άμεσης επικοινωνίας για να αποτρέψουν μια νέα ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Η Τεχεράνη επιστρέφει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο αφορά τη θέση του ίδιου του Ιράν.
Η στρατιωτική εκστρατεία προκάλεσε σοβαρές ζημιές στις υποδομές και στην οικονομία της χώρας, όμως δεν οδήγησε στην πολιτική απομόνωση που πολλοί προέβλεπαν.
Αντίθετα, η Τεχεράνη συμμετέχει ξανά σε συνομιλίες για ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της διεθνούς ασφάλειας. Αυτό δεν σημαίνει ότι πέτυχε τους στρατηγικούς της στόχους. Δείχνει όμως ότι καμία βιώσιμη λύση για το Ορμούζ δεν μπορεί να προκύψει χωρίς τη συμμετοχή της.
Η Ευρώπη και η Ελλάδα έχουν άμεσο συμφέρον
Η εξέλιξη αφορά άμεσα και την Ευρώπη.
Η ενεργειακή ασφάλεια της ευρωπαϊκής οικονομίας εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη σταθερότητα των θαλάσσιων εμπορικών διαδρομών. Κάθε κρίση στο Ορμούζ μεταφέρεται σχεδόν άμεσα στο κόστος της ενέργειας, στις μεταφορές και στον πληθωρισμό.
Για την Ελλάδα, η σημασία είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Η ελληνική ναυτιλία διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στις μεταφορές ενέργειας παγκοσμίως. Οποιαδήποτε διαταραχή στην ασφάλεια του Ορμούζ επηρεάζει τη λειτουργία των δεξαμενόπλοιων, τα ασφάλιστρα, τις ναυλώσεις και συνολικά το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών.
Γι’ αυτό και οι εξελίξεις στη Ντόχα δεν αποτελούν μια μακρινή διπλωματική διαδικασία. Αφορούν άμεσα την ευρωπαϊκή οικονομία και έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς κλάδους της Ελλάδας.
Η διπλωματία παίρνει τη σκυτάλη από τα όπλα
Η πιθανή συμφωνία για παύση των εχθροπραξιών δείχνει ότι ακόμη και οι πιο σκληρές στρατιωτικές συγκρούσεις οδηγούν τελικά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η πραγματική δοκιμασία αρχίζει τώρα.
Οι συνομιλίες στη Ντόχα δεν θα κρίνουν μόνο τη σχέση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν. Θα κρίνουν αν το Στενό του Ορμούζ μπορεί να επιστρέψει σε καθεστώς σταθερότητας ή αν θα συνεχίσει να αποτελεί το πιο επικίνδυνο γεωπολιτικό σημείο του πλανήτη.
Ο πόλεμος ίσως πλησιάζει στο τέλος του. Η μάχη όμως για τον έλεγχο της σημαντικότερης ενεργειακής αρτηρίας του κόσμου μόλις ξεκινά.
