Μαρινάκης και Φράγκου συζήτησαν για τη ναυτιλία σε έναν κόσμο αναταράξεων
Η διεθνής ναυτιλία αντιμετωπίζει ένα νέο, λιγότερο προβλέψιμο και πιο κατακερματισμένο παγκόσμιο περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακή ανασφάλεια, εμπορικούς περιορισμούς, υψηλότερα κόστη και νέες τεχνολογικές απαιτήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κλάδος καλείται όχι μόνο να αντέξει τις αναταράξεις, αλλά να προσαρμοστεί, να διαχειριστεί τους κινδύνους, να προστατεύσει πληρώματα και πλοία, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη συνεχή ροή του παγκόσμιου εμπορίου και της ενέργειας.
σχετικά άρθρα
Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που αναδείχθηκε από τον Βαγγέλη Μαρινάκη, ιδρυτή και πρόεδρο της Capital Maritime & Trading Corp., και την Αγγελική Φράγκου, πρόεδρο και διευθύνουσα σύμβουλο της Navios Maritime Partners, κατά τη διάρκεια του Annual Government Roundtable του Economist στο Λαγονήσι. Οι δύο Έλληνες εφοπλιστές, σε συζήτηση για το εμπόριο και τη γεωπολιτική με συντονιστή τον Daniel Franklin του Economist, περιέγραψαν μια ναυτιλία που λειτουργεί πλέον υπό συνθήκες συνεχούς κρίσης, αλλά ταυτόχρονα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη στρατηγική αξία για κυβερνήσεις, οικονομίες και επιχειρήσεις.
Πρόταση για τέλος διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η πρόταση του κ. Μαρινάκη για την επιβολή τέλους διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, με αντάλλαγμα την ελεύθερη και ασφαλή ναυσιπλοΐα. Ο ίδιος δήλωσε ότι η ιδέα αυτή έχει ήδη διατυπωθεί επισήμως προς την αμερικανική κυβέρνηση. Απαντώντας στην ερώτηση του Daniel Franklin σχετικά με το γιατί ένας εφοπλιστής θα επιθυμούσε την επιβολή τέλους, ο ιδρυτής της Capital Maritime ανέλυσε το σκεπτικό του.
Πρωτίστως, επεσήμανε ότι η πρόταση αυτή κατατέθηκε κατά τη διάρκεια των Ποσειδωνίων πριν από έναν μήνα στην Αθήνα και έχει υποβληθεί επίσημα στην κυβέρνηση Τραμπ. Θεωρεί ότι είναι ένα ορθό βήμα. Ο λόγος είναι ότι, επί σειρά ετών, καταβάλλονται επιπλέον ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, ανεξαρτήτως της ύπαρξης πολέμου, λόγω του ρίσκου που συνεπάγεται η εμπορική δραστηριότητα στην περιοχή. Τα ασφάλιστρα αυτά κυμαίνονται από 1 έως 3 εκατομμύρια δολάρια, ανάλογα με την αξία του πλοίου, αποτελώντας σημαντικό έξοδο. Συνεπώς, με την εφαρμογή ενός τέλους διέλευσης και την εξασφάλιση ελεύθερης ναυσιπλοΐας, τα ασφάλιστρα αυτά θα εξαλειφθούν.
Δεύτερον, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα επιτρέπει την απρόσκοπτη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας ακόμα και σε περιόδους παρατεταμένων συγκρούσεων, παρέχοντας στους ηγέτες τον απαραίτητο χρόνο για τη διασφάλιση ορθών συμφωνιών σε κρίσιμα ζητήματα όπως τα πυρηνικά όπλα, η δημοκρατία, η ηγεσία και η ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Τρίτον, οι οικονομίες, ιδίως στην Άπω Ανατολή και την Ευρώπη, έχουν ήδη πληγεί από τον πληθωρισμό και τις υψηλότερες τιμές στην ενέργεια και σε όλα τα προϊόντα καθημερινής ανάγκης, γεγονός που καθιστά αναγκαία την εξεύρεση λύσης.
Τα έσοδα από τα τέλη διέλευσης, εξήγησε, θα μπορούσαν να κατανεμηθούν μεταξύ των μερών που έχουν εμπλακεί και επηρεαστεί από την κρίση. Συγκεκριμένα, το ποσό θα μπορούσε να μοιραστεί μεταξύ των αραβικών χωρών που έχουν πληγεί, του Ιράν, ενώ ένα ποσοστό θα κατευθυνόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες για την κάλυψη των δαπανών των πολεμικών επιχειρήσεων. Ο κ. Μαρινάκης υποστήριξε ότι αυτή η ρύθμιση θα αποτελούσε μια κατάσταση αμοιβαίου οφέλους για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, με κερδισμένους τον κόσμο και την παγκόσμια οικονομία.
«Πρωτοφανείς παγκόσμιες κρίσεις»
Ο κ. Μαρινάκης τοποθέτησε την πρότασή του στο πλαίσιο διαδοχικών κρίσεων που, όπως υποστήριξε, έχουν μεταβάλει μόνιμα τον τρόπο λειτουργίας της ναυτιλίας. Ανέφερε τον Covid, την κρίση στη Διώρυγα του Παναμά, το κλείσιμο της Διώρυγας του Σουέζ λόγω του πολέμου στην Ερυθρά Θάλασσα, τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, καθώς και τις εξελίξεις μεταξύ Ισραήλ, Ιράν και Λιβάνου. Οι διαταραχές αυτές, αν και επηρεάζουν τον κλάδο, ταυτόχρονα τον καθιστούν πολύτιμο για όλα τα κράτη, ιδίως όσον αφορά τη μεταφορά ενέργειας. Για τις ναυτιλιακές εταιρείες, υπογράμμισε, η πρώτη προτεραιότητα παραμένει η ασφάλεια των πληρωμάτων, διασφαλίζοντας παράλληλα την αποδοτική λειτουργία του στόλου και την παράδοση φορτίων όπου απαιτείται.
Από την παγκοσμιοποίηση στον «παλαιού τύπου μερκαντιλισμό»
Η Αγγελική Φράγκου παρουσίασε μια ευρύτερη ανάλυση για μια παγκόσμια οικονομία που απομακρύνεται από την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της αποδοτικότητας προς ένα πιο σύνθετο, ακριβότερο και λιγότερο προβλέψιμο σύστημα. Παρατήρησε ότι, ενώ στο παρελθόν η παρακολούθηση του παγκόσμιου εμπορίου ήταν ευκολότερη μέσω απλών οικονομικών δεικτών, σήμερα, παρά τις ψηφιακές ροές δεδομένων, ο κόσμος είναι πιο περίπλοκος. Πιστεύει ότι υπάρχει μια μετατόπιση από την παγκοσμιοποίηση και την αποδοτικότητα προς τον «παλαιού τύπου μερκαντιλισμό», στον οποίο η Ευρώπη έχει εκτεταμένη εμπειρία.
Τέσσερις παράγοντες επηρεάζουν σήμερα το εμπόριο: η εθνική ασφάλεια, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, οι αμυντικές δαπάνες και η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI). Οι δύο πρώτοι, η εθνική ασφάλεια και οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, μετατρέπουν ένα βελτιστοποιημένο σύστημα χαμηλού κόστους σε αναποτελεσματικό. Δασμοί και γεωπολιτικές εντάσεις οδηγούν σε εμπορικές μεταφορές που δεν ακολουθούν τη φυσιολογική ροή ή σε μεταφορά παραγωγής σε μεγαλύτερες αποστάσεις (near-shoring γίνεται far-shoring), καθώς και στην ανάγκη για εφεδρείες. Αυτό συνεπάγεται ένα επιπλέον κόστος στους ναύλους, και, παραδόξως, η αναποτελεσματικότητα αυτή δημιουργεί αυξημένη ζήτηση για πλοία, καθώς απαιτούνται περισσότερα τονο-μίλια, περισσότερες διαδρομές και, επομένως, περισσότερα πλοία.
Το υλικό αποτύπωμα της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) αναδείχθηκε ως άλλο ένα κεντρικό σημείο της ανάλυσης της κ. Φράγκου. Τόνισε ότι η AI δεν είναι απλώς λογισμικό ή ένας τρόπος εργασίας, αλλά απαιτεί τη δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας υποδομής, ανάλογης σημασίας με τους σιδηροδρόμους και τους πετρελαϊκούς αγωγούς του παρελθόντος. Αυτή η υποδομή περιλαμβάνει εργοστάρια ημιαγωγών, κέντρα δεδομένων, ενέργεια και διανομή ενέργειας. Αναφέρθηκε σε τεράστια ποσά που θα δαπανηθούν, όπως 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2025, και επιπλέον 5 τρισεκατομμύρια δολάρια τα επόμενα πέντε χρόνια στις ΗΠΑ, με παρόμοιες τάσεις σε Κίνα και Ευρώπη. Περίπου το ένα τρίτο αυτών των δαπανών αφορά εμπορεύματα που μεταφέρει η ναυτιλία, όπως χάλυβας, τσιμέντο, υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), άνθρακας και διάφορες μορφές ενέργειας.
Ορμούζ: Η ενέργεια αναζητά νέους δρόμους
Για τα Στενά του Ορμούζ, η κ. Φράγκου υπογράμμισε τη μεγάλη εξάρτηση της παγκόσμιας ενέργειας από τη διέλευση από εκεί, καθώς διακινούνται 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου (περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης) και περίπου το 20% του φυσικού αερίου. Ως εκ τούτου, κάθε ένταση στην περιοχή επιβάλλει άμεσα την επανεξέταση του εφοδιασμού, οδηγώντας σε διαφοροποίηση μέσω της δημιουργίας περισσότερων αγωγών και εγκαταστάσεων αποθήκευσης.
Παρά τους κινδύνους, η κ. Φράγκου υποστήριξε ότι ακόμα και αρνητικές εξελίξεις, όπως οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες, μπορούν να αποφέρουν πραγματικά οφέλη. Αναφέρθηκε στο ΝΑΤΟ, το οποίο το 2025 θα φτάσει το 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια, 50% υψηλότερα από το 2015, με αύξηση δαπανών περίπου 5%. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προηγμένες τεχνολογίες κατασκευής και τεχνολογικές καινοτομίες, με πολύ θετικές επιπτώσεις στην κοινωνία των πολιτών παγκοσμίως.
Πρώτα η ανθρώπινη ζωή
Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, ο Βαγγέλης Μαρινάκης υπογράμμισε ότι το ανθρώπινο διακύβευμα υπερέχει των αριθμών. Τόνισε την ανάγκη σεβασμού και προστασίας της ανθρώπινης ζωής, της ιστορίας και του πολιτισμού των εθνών, καθώς και της δημοκρατίας. Εάν οι ηγέτες συμφωνήσουν σε αυτές τις αρχές, εκτίμησε, θα βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο. Επανέλαβε ότι οι διακυμάνσεις στην αγορά, στις τιμές του πετρελαίου και σε όλα τα εμπορεύματα προκαλούν ζημιά, παρά την ενδεχόμενη καλή πορεία ορισμένων οικονομιών. Έθεσε το ερώτημα για το πόσο καιρό μπορεί να διαρκέσει αυτή η κατάσταση και υπογράμμισε την ανάγκη διασφάλισης της ενεργειακής επάρκειας.
Το συμπέρασμά του ήταν ότι η σταθερότητα πρέπει να αποκατασταθεί ταχύτατα, με «γρήγορες και άμεσες ενέργειες», προτού η συσσωρευμένη πίεση στις οικονομίες προκαλέσει μόνιμη ζημιά. Αυτό το μήνυμα, προερχόμενο από έναν σημαντικό εφοπλιστή, είχε ιδιαίτερο βάρος: ο ναυτιλιακός κλάδος, αν και επωφελείται από έναν κόσμο σε αναταραχή, είναι εκείνος που υποστηρίζει με τη μεγαλύτερη ένταση την ανασυγκρότησή του.
