Μπαρό: Ο «θεατράνθρωπος» που μάγεψε τον κόσμο!
Τριάντα δύο χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Ζαν Λουί Μπαρό παραμένει ένας τιτάνας της παγκόσμιας σκηνής. Ο Γάλλος ηθοποιός, σκηνοθέτης και συγγραφέας, αυτός ο «θεατράνθρωπος» με την πιο κυριολεκτική έννοια του όρου, άφησε πίσω του ένα υποκριτικό και πνευματικό χνάρι που αρνείται να σβήσει. Η κληρονομιά του είναι ζωντανή, μέσα από τις ιστορίες που αφηγούμαστε και τα έργα που ακόμα μιλούν.
Με τη σύζυγό του, την αξεπέραστη ηθοποιό Μαντλέν Ρενό, συγκρότησαν για δεκαετίες την περίφημη «Κομπανί Ρενό – Μπαρό». Μια κομπανί που ταξίδεψε τον κόσμο, ανεβάζοντας παραστάσεις από το Ελσίνκι μέχρι το Γιοχάνεσμπουργκ και από τη Γη του Πυρός έως την Ιαπωνία. Πραγματικά παγκόσμια εμβέλεια!
Ο Μπαρό δεν ήταν απλά ένας ερμηνευτής. Ήταν και ένας βαθύς στοχαστής, με τα βιβλία του όπως «Ο Σαίξπηρ και οι Γάλλοι» και «Σκέψεις πάνω στο θέατρο» να αποτελούν ακόμα πυξίδα για καλλιτέχνες σε όλη την Ευρώπη. Αυτός ο πνευματικός προσανατολισμός καθόρισε και το ρεπερτόριο του θεάτρου τους. Για περισσότερα σχετικά με τους ανθρώπους που κρύβονται πίσω από τις επιχειρήσεις της τέχνης, διαβάστε στην ενότητα Art Business.
Οι δάσκαλοί του, Σαρλ Ντιλέν και Αντονέν Αρτό, αλλά και ο Ετιέν Ντεκρού και ο Πολ Κλοντέλ, τον επηρέασαν βαθιά. Ο ίδιος εξομολογήθηκε κάποτε για τον Κλοντέλ: «Αυτός ο άνθρωπος, αυτός ο μεγάλος ποιητής, μου έδωσε μια τροφή εξαιρετικής ποιότητας που χρόνια την περίμενα και έτσι την άρπαξα με βουλιμία.»
Η αρχαία Ελλάδα αποτέλεσε επίσης φάρο για τον Μπαρό. Η Αντιγόνη, ένα «πλάσμα εξαιρετικό», ήταν η πνευματική του οδηγός. Η φράση της «ξέρω ότι αρέσω σ’ αυτούς που πρέπει να αρέσω» λέγεται ότι επηρέασε την απόφαση του ζευγαριού να ακυρώσει παραστάσεις στην Ελλάδα το καλοκαίρι του 1967 λόγω του στρατιωτικού πραξικοπήματος της 21ης Απριλίου. Μια κίνηση με ξεκάθαρο μήνυμα.

Η αφοσίωση στο θέατρο ήταν συγκλονιστική. Η Μαντλέν Ρενό, παρότι πρωταγωνίστρια κλασικών ρόλων, έπαιζε με ενθουσιασμό έναν μόλις δέκα λεπτών ρόλο στο «Ατλαζένιο Γοβάκι». Ο ίδιος ο Μπαρό, με ένα θέατρο πλήρως επανδρωμένο, μετέφερε αντικείμενα από τα παρασκήνια στη σκηνή στον ελάχιστο χρόνο μεταξύ δύο σκηνών. Πλήρης ταύτιση με την τέχνη! Τέτοιες προσωπικότητες διαμορφώνουν την Lifestyle των εποχών τους.
Ο Αλμπέρ Καμί έγραψε για τη Ρενό: «Εύγλωττη, πείθει με τις σιωπές της. … Το μοναδικό πράγμα που παραμένει άφθαρτο πάνω σ’ αυτή την αμείλικτη γη: Την ομορφιά που απειλείται από παντού και παντού ξαναγεννιέται.»
Η τελευταία του παράσταση; Στην Ρωμαϊκή Αγορά της Αθήνας, τον Ιούνιο του 1985, με το έργο της Μαργκερίτ Ντιράς «Σαβάνα Μπέι». Ένας κύκλος που έκλεισε με ελληνικό φως.
Ο Ζαν Λουί Μπαρό δεν ήταν απλά ένας θεατράνθρωπος. Ήταν μια πνευματική οντότητα που αντιστάθηκε στην εφήμερη φύση της τέχνης, αποδεικνύοντας ότι το πάθος, η αφοσίωση και η βαθιά σκέψη μπορούν να χαράξουν ανεξίτηλα ίχνη στο χρόνο. Η ιστορία του μας υπενθυμίζει ότι το πραγματικό ταλέντο και η ακεραιότητα υπερβαίνουν τα όρια της σκηνής, επηρεάζοντας βαθύτερα την κοινωνία και τον πολιτισμό.

