Η «μάχη ενάντια στον χρόνο»: γιατί η Κίνα κινδυνεύει με χειρότερη Ιαπωνία — και τι σημαίνει για την Ευρώπη

Η κινεζική οικονομία δίνει μια κρίσιμη μάχη ενάντια στον χρόνο. Συγκεκριμένα, ο οικονομολόγος Ρίτσαρντ Κου βλέπει σοβαρούς κινδύνους μπροστά. Μάλιστα, εντοπίζει επικίνδυνες ομοιότητες με την Ιαπωνία της δεκαετίας του ’90. Δηλαδή, μια «ύφεση ισολογισμού» που διαρκεί χρόνια. Όμως θεωρεί την κινεζική περίπτωση ακόμη πιο σοβαρή. Έτσι, το διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ τα σύνορα της Κίνας.

σχετικά άρθρα

Η επόμενη ημέρα στη Σερβία μπορεί να αλλάξει τα Βαλκάνια – Τι κρύβεται πίσω από την παραίτηση Βούτσιτς

Το Ιράν άντεξε τον πόλεμο – Μπορεί όμως να αντέξει την ειρήνη;

Ο Σι αναδιαμορφώνει τον κινεζικό στρατό – Οι νέες απομακρύνσεις στρατηγών δείχνουν ότι η εκστρατεία δεν τελείωσε

Τι είναι η «ύφεση ισολογισμού»

Η έννοια αυτή εξηγεί πολλά για τη σημερινή Κίνα. Πρώτον, όταν σκάει μια φούσκα ακινήτων, αλλάζει η ψυχολογία. Δηλαδή, νοικοκυριά και επιχειρήσεις σταματούν να δανείζονται. Μάλιστα, στρέφονται στο ξεχρέωμα, ακόμη και με μηδενικά επιτόκια. Επιπλέον, ατομικά η επιλογή αυτή φαίνεται λογική. Όμως συλλογικά ρίχνει τη ζήτηση και την ανάπτυξη. Γι’ αυτό η οικονομία βυθίζεται σε αποπληθωρισμό.

Γιατί η Κίνα το έχει χειρότερα

Ο Κου εξηγεί γιατί η Κίνα κινδυνεύει περισσότερο. Πρώτον, ο κατασκευαστικός τομέας φτάνει περίπου το 26% του ΑΕΠ. Δηλαδή, μια τεράστια έκθεση στην αγορά ακινήτων. Μάλιστα, ο πληθυσμός της συρρικνώνεται ήδη από το 2021. Επιπλέον, η Ιαπωνία είχε ακόμη δύο δεκαετίες πληθυσμιακής ανόδου. Όμως η Κίνα έπιασε και την «παγίδα μεσαίου εισοδήματος». Γι’ αυτό έχει λιγότερα περιθώρια και λιγότερο χρόνο.

Η παγίδα του μεσαίου εισοδήματος

Εδώ κρύβεται ένα δομικό, μακροπρόθεσμο πρόβλημα. Πρώτον, η Κίνα δεν είναι πια ο φθηνότερος παραγωγός του κόσμου. Δηλαδή, το κατά κεφαλήν εισόδημα ανέβηκε σημαντικά. Μάλιστα, χώρες όπως το Βιετνάμ τραβούν πλέον εργοστάσια. Επιπλέον, οι γεωπολιτικές εντάσεις με τη Δύση προσθέτουν αβεβαιότητα. Όμως οι επιχειρήσεις μειώνουν επενδύσεις και δανεισμό. Γι’ αυτό η οικονομία χάνει δυναμική.

Γιατί τα μετρητά στους πολίτες δεν αρκούν

Ο Κου απορρίπτει μια δημοφιλή «εύκολη» λύση. Πρώτον, τονίζει ότι τα επιδόματα στους καταναλωτές δεν βοηθούν. Δηλαδή, σε μια τέτοια ύφεση ο κόσμος δεν ξοδεύει. Μάλιστα, τα χρήματα πάνε σε ξεχρέωμα ή σε αποταμίευση. Επιπλέον, η νομισματική πολιτική μένει ανήμπορη. Όμως μόνο η δημοσιονομική τόνωση αποδίδει. Γι’ αυτό προτείνει κρατικές επενδύσεις σε υποδομές, όχι μοιρασιά μετρητών.

Ο εξαγώγιμος αποπληθωρισμός

Εδώ μπαίνει η πιο κρίσιμη διάσταση για εμάς. Πρώτον, μια Κίνα σε αποπληθωρισμό παράγει περισσότερα απ’ όσα απορροφά. Δηλαδή, πλημμυρίζει τις αγορές με φθηνά προϊόντα. Μάλιστα, αυτό πιέζει τη βιομηχανία της Ευρώπης. Επιπλέον, χτυπά κλάδους όπως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και ο χάλυβας. Όμως οι ευρωπαϊκές θέσεις εργασίας κινδυνεύουν άμεσα. Γι’ αυτό ο κινεζικός αποπληθωρισμός γίνεται ευρωπαϊκό πρόβλημα.

Η απόκλιση των πολιτικών

Υπάρχει και μια δεύτερη, νομισματική παγίδα. Πρώτον, η Δύση παλεύει με τον πληθωρισμό. Δηλαδή, η Κίνα παλεύει με το αντίθετο, τον αποπληθωρισμό. Μάλιστα, οι δύο πλευρές κινούν τα επιτόκιά τους αντίθετα. Επιπλέον, αυτό δημιουργεί αστάθεια στο γιουάν και στις ροές κεφαλαίων. Όμως η αβεβαιότητα αυτή αγγίζει όλες τις αγορές. Γι’ αυτό η κινεζική κρίση επηρεάζει και τα ευρωπαϊκά επιτόκια.

Το μάθημα για την Ευρώπη

Η ανάλυση του Κου κρύβει ένα ευρύτερο δίδαγμα. Πρώτον, σε τέτοιες υφέσεις τα επιτόκια από μόνα τους δεν φτάνουν. Δηλαδή, χρειάζεται ενεργή δημοσιονομική πολιτική. Μάλιστα, η Ευρώπη έχει δικά της δημογραφικά και χρέους ζητήματα. Επιπλέον, Γερμανία και Ιταλία ζουν παρόμοιες πιέσεις. Όμως το δίλημμα λιτότητας ή επενδύσεων παραμένει. Γι’ αυτό το κινεζικό παράδειγμα αφορά και τις Βρυξέλλες.

Γιατί αφορά την Ελλάδα

Η Ελλάδα συνδέεται κι αυτή με αυτή την εξέλιξη. Πρώτον, η ελληνική οικονομία εξαρτάται από το διεθνές εμπόριο. Δηλαδή, από τη ναυτιλία και τη μεταφορά αγαθών. Μάλιστα, η κινεζική επιβράδυνση μειώνει τους όγκους φορτίων. Επιπλέον, η COSCO ελέγχει το λιμάνι του Πειραιά. Όμως η φθηνή κινεζική παραγωγή πιέζει και τοπικούς κλάδους. Γι’ αυτό η πορεία της Κίνας έχει άμεσο ελληνικό ενδιαφέρον.

Η μεγάλη εικόνα

Η μεγάλη εικόνα δείχνει μια οικονομία σε κρίσιμη καμπή. Πρώτον, η Κίνα παλεύει να αποφύγει τη μοίρα της Ιαπωνίας. Δηλαδή, μια στασιμότητα που μπορεί να κρατήσει δεκαετίες. Όμως διαθέτει λιγότερο χρόνο και μεγαλύτερη έκθεση. Μάλιστα, η αποτυχία της θα κληροδοτούσε αποπληθωρισμό στον κόσμο. Γι’ αυτό η «μάχη ενάντια στον χρόνο» αφορά όλους. Τελικά, την έκβαση την κρίνουν οι σωστές πολιτικές, όχι το μέγεθος.