Οι ΗΠΑ γυρίζουν στην πολιτική πίεσης κατά του Ιράν – Τέλος η ανάσα στο πετρέλαιο μετά τις επιθέσεις στο Ορμούζ
Η Ουάσιγκτον ανακαλεί την προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο, κατηγορώντας την Τεχεράνη για νέες επιθετικές ενέργειες στο Στενό του Ορμούζ. Η απόφαση ανατρέπει τη συμφωνία αποκλιμάκωσης που είχε επιτευχθεί μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα και αυξάνει ξανά την ένταση στη Μέση Ανατολή.
Δεξαμενόπλοια διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, όπου η νέα ένταση οδήγησε τις ΗΠΑ στην επαναφορά των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέφεραν τις κυρώσεις στις νέες συναλλαγές που αφορούν το ιρανικό πετρέλαιο, ανακαλώντας την προσωρινή άδεια που είχαν χορηγήσει στα τέλη Ιουνίου στο πλαίσιο της συμφωνίας αποκλιμάκωσης με την Τεχεράνη. Η Ουάσιγκτον αποδίδει την απόφαση στις πρόσφατες επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στο Στενό του Ορμούζ και δηλώνει ότι οι ενέργειες του Ιράν «δεν μπορούν να μείνουν χωρίς συνέπειες».
σχετικά άρθρα
Η Ουάσιγκτον αλλάζει πορεία, η συμφωνία αποκλιμάκωσης δοκιμάζεται
Η αμερικανική κυβέρνηση είχε επιλέξει στα τέλη Ιουνίου να αναστείλει προσωρινά μέρος των περιορισμών στις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου. Η κίνηση αποτελούσε βασικό στοιχείο του μνημονίου συνεννόησης που είχε στόχο να μειώσει την ένταση μετά τις στρατιωτικές συγκρούσεις ανάμεσα σεΚυ, Ισραήλ και Ιράν.
Η προσωρινή αυτή χαλάρωση επρόκειτο να ισχύσει έως τις 21 Αυγούστου. Ωστόσο, οι πρόσφατες επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και η νέα αστάθεια στο Στενό του Ορμούζ οδήγησαν την Ουάσιγκτον στην άμεση ανατροπή της πολιτικής της. Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ απαγόρευσε από την ίδια ημέρα κάθε νέα συναλλαγή που αφορά ιρανικούς υδρογονάνθρακες, διατηρώντας μόνο μια σύντομη μεταβατική περίοδο έως τις 17 Ιουλίου για ήδη συμφωνημένες εμπορικές πράξεις.
Το Ορμούζ παραμένει η μεγαλύτερη ενεργειακή «βαλβίδα» του πλανήτη
Το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο σημείο διέλευσης πετρελαίου στον κόσμο. Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου περνά καθημερινά από αυτή τη θαλάσσια οδό.
Κάθε επίθεση σε δεξαμενόπλοιο ή κάθε απειλή για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα προκαλεί αμέσως ανησυχία στις διεθνείς αγορές. Η νέα αμερικανική απόφαση δείχνει ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί πως η ασφάλεια της περιοχής δεν μπορεί πλέον να διαχωριστεί από την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.
Οι αγορές αντιδρούν, το πετρέλαιο επιστρέφει στο επίκεντρο
Η ανάκληση της άδειας συνέπεσε με νέα άνοδο των διεθνών τιμών του πετρελαίου, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι η ένταση στον Περσικό Κόλπο μπορεί να περιορίσει την προσφορά και να αυξήσει το κόστος μεταφοράς.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και αν δεν διακοπεί πλήρως η ναυσιπλοΐα, η αύξηση των ασφαλίστρων και των λειτουργικών εξόδων των δεξαμενόπλοιων αρκεί για να επηρεάσει την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Η απόφαση στέλνει πολιτικό μήνυμα στην Τεχεράνη
Η επαναφορά των κυρώσεων έχει και σαφή διπλωματική διάσταση.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιχειρεί να δείξει ότι οι παραχωρήσεις που προσφέρει στο πλαίσιο μιας συμφωνίας δεν είναι μόνιμες. Εάν θεωρήσει ότι η άλλη πλευρά παραβιάζει τις δεσμεύσεις της ή απειλεί τη διεθνή ναυσιπλοΐα, είναι διατεθειμένη να επαναφέρει άμεσα τα οικονομικά μέτρα.
Με τον τρόπο αυτό, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ασκήσει νέα πίεση στην Τεχεράνη χωρίς να οδηγηθεί άμεσα σε στρατιωτική κλιμάκωση.
Γιατί αφορά την Ελλάδα
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα.
Ο ελληνόκτητος στόλος αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους μεταφορείς πετρελαίου διεθνώς και δραστηριοποιείται έντονα στις θαλάσσιες διαδρομές της Μέσης Ανατολής. Κάθε αύξηση της έντασης στο Στενό του Ορμούζ επηρεάζει το κόστος ασφάλισης των πλοίων, τους ναύλους και συνολικά τη λειτουργία της διεθνούς ναυτιλίας.
Παράλληλα, πιθανή άνοδος στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου μεταφέρεται σταδιακά στις τιμές των καυσίμων, στις μεταφορές και τελικά στο κόστος ζωής. Για μια χώρα που εξαρτάται ενεργειακά από τις εισαγωγές, οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο αποκτούν άμεση οικονομική σημασία.
Η μεγάλη εικόνα
Η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών δείχνει ότι η σύντομη περίοδος αποκλιμάκωσης με το Ιράν βρίσκεται ήδη υπό σοβαρή πίεση.
Η προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων αποτέλεσε προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου διαύλου επικοινωνίας μετά τη στρατιωτική σύγκρουση. Η ανάκλησή της, όμως, αποκαλύπτει πόσο εύθραυστη παραμένει η ισορροπία στη Μέση Ανατολή.
Εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα ή αυξηθούν οι εντάσεις στον Περσικό Κόλπο, η αντιπαράθεση μπορεί να επεκταθεί πέρα από το πετρέλαιο και να επηρεάσει το παγκόσμιο εμπόριο, την ενεργειακή ασφάλεια και τη διεθνή οικονομία. Το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά σημεία του πλανήτη και κάθε εξέλιξη στην περιοχή αποκτά παγκόσμιες συνέπειες.
