GSI: Το μυστήριο των 3 δισ. και ο «κρυφός» λογαριασμός
σχετικά άρθρα
Το καλώδιο GSI, ο περιβόητος Μεγάλος Θαλάσσιος Διασυνδετήριος, μετατρέπεται σε ένα θρίλερ με απρόβλεπτο οικονομικό κόστος για την Κύπρο. Ενώ ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης βλέπει στρατηγική έξοδο από την ενεργειακή απομόνωση, ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός χτυπάει το καμπανάκι του κινδύνου για έναν λογαριασμό που μπορεί να φτάσει τα 3 δισ. ευρώ. Η σύγχυση για τη στάση της Λευκωσίας έχει φέρει πονοκέφαλο, ακόμα και στην Αθήνα.
Η διαφωνία δεν αφορά την αναγκαιότητα της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Ελλάδα. Το ερώτημα που καίει είναι σαφές: ποιος θα καλύψει το κόστος αν οι υπολογισμοί αποδειχθούν φρούδες ελπίδες; Η αρχική εκτίμηση των 1,9 δισ. ευρώ αφορούσε μόνο το καλώδιο. Προσθέστε σταθμούς μετατροπής, υποδομές, ασφάλιση, συντήρηση… και η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) εκτιμά πλέον ότι το συνολικό ποσό αγγίζει τα 3 δισ. ευρώ! Μάλιστα, η λειτουργία του έργου μετατίθεται για μετά το 2030, προσθέτοντας νέα στρώματα αβεβαιότητας.
Ένα ακόμα αγκάθι είναι η υπόσχεση για φθηνότερο ρεύμα. Ακόμη και ο υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός χαρακτηρίζει το GSI πρωτίστως ως έργο ενεργειακής ασφάλειας και επάρκειας, όχι απαραίτητα ως μηχανισμό μείωσης των τιμών για τον μέσο καταναλωτή. Ο Κεραυνός, δικαίως, απαιτεί μετρήσιμες απαντήσεις: πόσο ακριβώς θα ωφεληθεί ο Κύπριος καταναλωτής και ποιος θα επωμιστεί τυχόν υπερβάσεις, καθυστερήσεις ή γεωπολιτικές εμπλοκές;
Το οικονομικό παρασκήνιο είναι έντονο. Η Λευκωσία έχει δεσμεύσει 125 εκατ. ευρώ για πέντε χρόνια, με 25 εκατ. ετησίως. Οι πληρωμές για το 2025 και 2026, συνολικά 50 εκατ., εκκρεμούν. Ο Κεραυνός επιμένει στην επικαιροποιημένη μελέτη δέουσας επιμέλειας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για την τελική απόφαση. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, από την πλευρά του, επιχειρεί να κλείσει το μέτωπο, διαβεβαιώνοντας ότι η Κύπρος δεν αμφισβητεί την ετήσια καταβολή. Μάλιστα, αποκάλυψε συμφωνία με τον Κυριάκο Μητσοτάκη για αποδέσμευση των χρημάτων μόλις εκδοθεί NAVTEX για την επανέναρξη των βυθομετρικών ερευνών και την πόντιση του καλωδίου.
Η υπόθεση του GSI δεν είναι απλώς ένα τεχνικό έργο, αλλά μια πολιτική και οικονομική βόμβα στα θεμέλια της κυπριακής οικονομίας. Οι Κύπριοι πολίτες περιμένουν να δουν αν η “στρατηγική έξοδος” θα τους οδηγήσει σε ένα λαμπρό ενεργειακό μέλλον ή σε ένα ακόμα ακριβό λογαριασμό που θα κληθούν να πληρώσουν οι ίδιοι.
