Τα δισεκατομμύρια της ΕΕ στην Αίγυπτο: γιατί δεν είναι απλή «βοήθεια» αλλά συμφωνία για τη μετανάστευση
Οι Βρυξέλλες εκταμιεύουν νέο πακέτο στήριξης προς το Κάιρο. Πίσω όμως από την «οικονομική βοήθεια» κρύβεται ένα αντάλλαγμα: λιγότερες βάρκες προς την Ευρώπη.
Η Διώρυγα του Σουέζ· η Αίγυπτος έχασε δισεκατομμύρια από έσοδα λόγω της αστάθειας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η ΕΕ ενισχύει ξανά οικονομικά την Αίγυπτο. Το Κάιρο περιμένει νέα δόση δισεκατομμυρίων. Δηλαδή, μέρος ενός τεράστιου πακέτου στήριξης. Μάλιστα, το παρουσιάζει ως καθαρά οικονομική βοήθεια. Όμως η ουσία της συμφωνίας βρίσκεται αλλού. Έτσι, πίσω από τα λεφτά κρύβεται η μετανάστευση.
σχετικά άρθρα
Τι ανακοινώθηκε
Ας δούμε πρώτα τα γεγονότα. Η ανακοίνωση αφορά μια νέα εκταμίευση. Πρώτον, η ΕΕ ετοιμάζεται να δώσει άλλα 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Δηλαδή, ως δόση ενός πακέτου 7,4 δισεκατομμυρίων. Μάλιστα, το πακέτο τρέχει από το 2024 ως το 2027. Επιπλέον, συνδέεται με τη «στρατηγική εταιρική σχέση» ΕΕ-Αιγύπτου. Όμως το μεγαλύτερο μέρος είναι δάνεια, όχι δωρεές. Γι’ αυτό η «βοήθεια» έχει σαφείς όρους.
Πού πάνε πραγματικά τα λεφτά
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό νόημα. Τα χρήματα δεν είναι ανιδιοτελή. Πρώτον, το πακέτο περιλαμβάνει κονδύλι ειδικά για τη μετανάστευση. Δηλαδή, 200 εκατομμύρια ευρώ για τη «διαχείρισή» της. Μάλιστα, προβλέπει συνεργασία με τον ευρωπαϊκό οργανισμό συνόρων Frontex. Επιπλέον, στηρίζει τη φύλαξη συνόρων και την πάταξη της διακίνησης. Όμως όλα αυτά έχουν έναν σαφή στόχο. Γι’ αυτό η Αίγυπτος πληρώνεται για να συγκρατεί τους μετανάστες.
Το μοντέλο της «εξωτερίκευσης»
Ας το εξηγήσουμε καθαρά, γιατί δεν είναι μοναδική περίπτωση. Η ΕΕ ακολουθεί ένα γνώριμο μοτίβο. Πρώτον, έκανε παρόμοια συμφωνία με την Τουρκία το 2016. Δηλαδή, πλήρωσε για να κρατά τους πρόσφυγες μακριά. Μάλιστα, το ίδιο επανέλαβε με Λιβύη και Τυνησία. Επιπλέον, τώρα προσθέτει και την Αίγυπτο στη λίστα. Όμως έτσι μεταφέρει τα σύνορά της σε τρίτες χώρες. Γι’ αυτό μιλάμε για «εξωτερίκευση» της φύλαξης.
Σταθερότητα έναντι αξιών
Πίσω από τη στρατηγική κρύβεται ένα ηθικό δίλημμα. Και είναι βαθύ. Πρώτον, οργανώσεις καταγγέλλουν το καθεστώς του Σίσι για παραβιάσεις. Δηλαδή, για καταστολή και επαναπροωθήσεις μεταναστών. Μάλιστα, το Ευρωκοινοβούλιο έχει εκφράσει ανησυχίες. Επιπλέον, η ΕΕ χρηματοδοτεί έναν αυταρχικό εταίρο. Όμως επιλέγει τη σταθερότητα αντί των αξιών της. Γι’ αυτό η Realpolitik κερδίζει τις διακηρύξεις.
Οι όροι πίσω από τα δάνεια
Υπάρχει και μια ακόμη πτυχή που περνά απαρατήρητη. Τα δάνεια δεν είναι χωρίς αντάλλαγμα. Πρώτον, συνδέονται με μεταρρυθμίσεις που ζητά το ΔΝΤ. Δηλαδή, ευελιξία στο συνάλλαγμα και λιγότερο κράτος. Μάλιστα, περιλαμβάνουν και ιδιωτικοποίηση υπηρεσιών, ακόμη και του νερού. Επιπλέον, πιέζουν για φιλελευθεροποίηση της οικονομίας. Όμως αυτό αγγίζει ευαίσθητες κοινωνικές υπηρεσίες. Γι’ αυτό η στήριξη έρχεται με βαρύ τίμημα.
Γιατί τώρα
Το timing της στήριξης δεν είναι τυχαίο. Η Αίγυπτος περνά οικονομική κρίση. Πρώτον, έχασε τεράστια έσοδα από τη Διώρυγα του Σουέζ. Δηλαδή, περίπου 10,5 δισεκατομμύρια δολάρια λόγω της αστάθειας. Μάλιστα, η κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα έπληξε τη ναυτιλία. Επιπλέον, το Κάιρο παίζει κρίσιμο ρόλο στη Γάζα. Όμως η ΕΕ φοβάται μια κατάρρευση στα σύνορά της. Γι’ αυτό στηρίζει έναν εύθραυστο αλλά κρίσιμο εταίρο.
Ο φόβος του «μοντέλου Τουρκίας»
Η εξάρτηση αυτή κρύβει και έναν κίνδυνο. Τον έχουμε ξαναδεί στο παρελθόν. Πρώτον, η Τουρκία χρησιμοποίησε τους μετανάστες ως μοχλό πίεσης. Δηλαδή, «άνοιξε τα σύνορα» το 2020 για εκβιασμό. Μάλιστα, η Αίγυπτος αποκτά τώρα παρόμοιο χαρτί. Επιπλέον, όσο μεγαλώνει η εξάρτηση, τόσο μεγαλώνει το ρίσκο. Όμως η ΕΕ δείχνει να το αγνοεί. Γι’ αυτό η σημερινή λύση μπορεί να γίνει αυριανή παγίδα.
Το ελληνικό διακύβευμα
Και τώρα το κομμάτι που αφορά άμεσα την Αθήνα. Η συμφωνία έχει καθαρά ελληνική διάσταση. Πρώτον, η Αίγυπτος λειτουργεί ως ανάχωμα στη μετανάστευση. Δηλαδή, λιγότερες αφίξεις σε Κρήτη και νησιά. Μάλιστα, η Ελλάδα είδε αύξηση ροών από τα παράλια της περιοχής. Επιπλέον, το Κάιρο είναι εταίρος στην ΑΟΖ και την Αν. Μεσόγειο. Όμως η υπερβολική εξάρτηση κρύβει και κίνδυνο εκβιασμού. Γι’ αυτό η υπόθεση αφορά κατευθείαν τα ελληνικά συμφέροντα.
Η ουσία
Στο τέλος μένει μια καθαρή εικόνα. Η «βοήθεια» προς την Αίγυπτο είναι στρατηγική επένδυση. Πρώτον, η ΕΕ αγοράζει σταθερότητα και φύλαξη συνόρων. Όμως πληρώνει ένα αυταρχικό καθεστώς για να το πετύχει. Μάλιστα, παρακάμπτει τις αξίες που η ίδια διακηρύσσει. Γι’ αυτό η μετανάστευση καθορίζει πλέον την εξωτερική της πολιτική. Τελικά, τα σύνορα της Ευρώπης μετακινούνται όλο και πιο νότια.
