Χημικά όπλα στη Συρία: ο ΟΑΧΟ ξεθάβει το κρυμμένο οπλοστάσιο του Άσαντ
Νέα αδήλωτα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι το παλιό καθεστώς έκρυβε για χρόνια το πρόγραμμά του. Η Ουάσιγκτον μιλά για «ορόσημο» — όμως η επαλήθευση και η καταστροφή μένουν δύσκολες, με την Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο να παρακολουθούν.
Επιθεωρητές του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (ΟΑΧΟ) σε αποστολή· νέα αδήλωτα ευρήματα στη Συρία.
Οι ΗΠΑ χαιρέτισαν την πρόοδο στον εντοπισμό αδήλωτων χημικών όπλων στη Συρία. Συγκεκριμένα, επιθεωρητές του ΟΑΧΟ εντόπισαν νέα οπλοστάσια του παλιού καθεστώτος. Μάλιστα, η αναπληρώτρια πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Τάμι Μπρους, μίλησε για «ορόσημο». Έτσι, το θέμα επέστρεψε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Όμως, παρά την πρόοδο, η επαλήθευση και η καταστροφή παραμένουν δύσκολες.
σχετικά άρθρα
Τι ανακάλυψε ο ΟΑΧΟ
Η αποστολή ξεκίνησε νέα έρευνα στις αρχές Μαΐου. Συγκεκριμένα, οι επιθεωρητές έφτασαν σε τοποθεσίες υψηλής προτεραιότητας. Δηλαδή, εστίασαν στο τρίγωνο Χάμα–Χομς–Λατάκεια, παλιό προπύργιο του καθεστώτος. Έτσι, ο ΟΑΧΟ βρήκε δεκάδες αδήλωτες χημικές βόμβες και ρουκέτες. Επιπλέον, εντόπισε χημικές ουσίες, εξοπλισμό και χιλιάδες σελίδες εγγράφων. Μάλιστα, παλιότερες αναλύσεις είχαν δείξει δύο χημικούς παράγοντες πολέμου σε βαρέλια μέσα στο χώμα.
Το ψέμα που βγαίνει στο φως
Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν μια παλιά υποψία. Δηλαδή, το καθεστώς Άσαντ έκρυβε για χρόνια το πρόγραμμά του. Μάλιστα, ο γενικός διευθυντής του ΟΑΧΟ, Φερνάντο Αρίας, το λέει ρητά. Συγκεκριμένα, ο οργανισμός το υποστηρίζει σταθερά από το 2014. Έτσι, η Δαμασκός παραπλάνησε επί μία δεκαετία τη διεθνή κοινότητα. Γι’ αυτό η σημερινή αποκάλυψη έχει βαρύ συμβολικό βάρος.
Η μετάβαση άνοιξε τις πόρτες
Η αλλαγή στη Συρία άλλαξε τα πάντα. Συγκεκριμένα, το καθεστώς Άσαντ έπεσε τον Δεκέμβριο του 2024. Έκτοτε, η νέα κυβέρνηση συνεργάζεται με τον ΟΑΧΟ. Δηλαδή, οι επιθεωρητές μπαίνουν επιτέλους σε χώρους κλειστούς επί 13 χρόνια. Όμως η πρόσβαση παραμένει εύθραυστη. Καθώς η ένταση στην περιοχή συνεχίζεται, ορισμένες επισκέψεις μπαίνουν σε αναμονή. Γι’ αυτό η αποστολή προχωρά με προσοχή και βήμα-βήμα.
Η διάσταση της λογοδοσίας
Πέρα από τον αφοπλισμό, υπάρχει και ζήτημα δικαιοσύνης. Συγκεκριμένα, ορισμένα όπλα μοιάζουν με αυτά δύο γνωστών επιθέσεων του 2017. Δηλαδή, με τις βόμβες της Λταμενά και του Χαν Σεϊχούν. Έτσι, τα ευρήματα δένουν με επιθέσεις σε αμάχους που κατέγραψαν διεθνείς έρευνες. Επομένως, το αρχείο των χημικών γίνεται και αρχείο λογοδοσίας. Γι’ αυτό η πλήρης καταγραφή μετράει για τα θύματα και τις οικογένειές τους.
Ο ρόλος της Ευρώπης
Η υπόθεση αφορά άμεσα και την Ευρώπη. Πρώτον, ο ΟΑΧΟ εδρεύει στη Χάγη, στην καρδιά της ηπείρου. Δηλαδή, η Ευρώπη φιλοξενεί και στηρίζει τον θεσμό του αφοπλισμού. Μάλιστα, χώρες όπως η Βρετανία χρηματοδοτούν την αποστολή στη Συρία. Επιπλέον, η Ουάσιγκτον καλεί κι άλλα κράτη να συνεισφέρουν εθελοντικά. Παράλληλα, η σταθερότητα της Συρίας αφορά όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Γι’ αυτό η Ελλάδα, ως γείτονας και χώρα πρώτης γραμμής, παρακολουθεί στενά.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει ένα κεφάλαιο που κλείνει αργά. Πρώτον, η Συρία και ο ΟΑΧΟ προχωρούν, αλλά ο δρόμος μένει μακρύς. Δηλαδή, η καταστροφή των όπλων κοστίζει, αργεί και κρύβει κινδύνους. Επιπλέον, η αστάθεια απειλεί να αφήσει υλικά εκτός ελέγχου. Ωστόσο, η ίδια η διαδικασία ξαναεπιβεβαιώνει τον διεθνή κανόνα κατά των χημικών. Έτσι, κάθε βαρέλι που βρίσκει ο ΟΑΧΟ αφαιρεί μια απειλή από τη γειτονιά. Τελικά, η Συρία προσπαθεί να κλείσει μια από τις σκοτεινότερες σελίδες της.
