Ανοικοδόμηση της Συρίας σε πέντε χρόνια; Η τουρκική υπόσχεση και η σκληρή πραγματικότητα
Επικεφαλής εμπορικού επιμελητηρίου του Χαλεπίου βλέπει την τουρκική τεχνολογία να ξαναχτίζει τη Συρία γρήγορα. Όμως το κόστος αγγίζει εκατοντάδες δισ., οι κυρώσεις μόλις χαλάρωσαν — και η Άγκυρα παίζει για επιρροή στην πόρτα της Ευρώπης.
Η Τουρκία βλέπει τον εαυτό της κλειδί για την ανοικοδόμηση της Συρίας. Συγκεκριμένα, ο επικεφαλής του εμπορικού επιμελητηρίου του Χαλεπίου, Μοχάμεντ Σεΐχ Αλ-Καρ, μίλησε στο Anadolu. Μάλιστα, υποστήριξε ότι η τουρκική τεχνολογία ξαναχτίζει τη Συρία σε έως πέντε χρόνια. Δηλαδή, έδωσε ένα εντυπωσιακά αισιόδοξο χρονοδιάγραμμα από τη Σύνοδο της Γκαζιαντέπ. Όμως οι διεθνείς εκτιμήσεις δείχνουν έναν πολύ πιο μακρύ δρόμο. Έτσι, η υπόσχεση συναντά μια σκληρή πραγματικότητα.
Η τουρκική υπόσχεση
Ο Αλ-Καρ έπλεξε το εγκώμιο της τουρκικής βιομηχανίας. Συγκεκριμένα, παρουσίασε την Τουρκία ως «σημαντική δύναμη» σε υποδομές και κατασκευές. Μάλιστα, ανέδειξε την Γκαζιαντέπ σε βασικό εμπορικό κόμβο. Επιπλέον, υποσχέθηκε νέες θέσεις εργασίας για νέους σε Συρία και Τουρκία. Δηλαδή, μίλησε για μια πορεία «χιλίων βημάτων» προς την ευημερία. Παράλληλα, ζήτησε τόλμη επιχειρηματιών, πολιτική στήριξη και ανοιχτά σύνορα. Γι’ αυτό έδειξε ως παράδειγμα νέα έργα κοντά στα σύνορα, στην περιοχή της Σαρμαντά.
Τα νούμερα του εμπορίου
Τα στοιχεία του εμπορίου δείχνουν ήδη ισχυρή δυναμική. Συγκεκριμένα, η Γκαζιαντέπ εξήγαγε πέρυσι αγαθά 900 εκατ. δολαρίων στη Συρία. Μάλιστα, έφτασε τα 350 εκατ. μόνο στο πρώτο πεντάμηνο φέτος. Επιπλέον, ο Τούρκος υπουργός Εμπορίου Ομέρ Μπολάτ έθεσε ψηλά τον πήχη. Δηλαδή, στοχεύει σε 5 δισ. δολάρια εμπορίου σε δύο χρόνια και 10 δισ. ως τη δεκαετία του 2030. Παράλληλα, η Τουρκία πιέζει για πλήρη άρση των κυρώσεων ΗΠΑ και ΕΕ. Έτσι, οι σχέσεις των δύο χωρών άλλαξαν ριζικά μετά την πτώση Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024.
Η σκληρή πραγματικότητα
Εδώ όμως αρχίζουν τα δύσκολα. Συγκεκριμένα, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά την ανοικοδόμηση στα 216 δισ. δολάρια. Μάλιστα, το εύρος φτάνει ακόμη και τα 345 δισ., ενώ ο ΟΗΕ μιλά για 250-400 δισ. Επιπλέον, ο Σύρος υπουργός Οικονομίας είδε το κόστος να ξεπερνά το ένα τρισεκατομμύριο. Δηλαδή, μόνο η στέγαση χρειάζεται έξι ως επτά χρόνια. Όμως η χώρα κουβαλά ακόμη ανασφάλεια, απειλή από το ISIS και κατεστραμμένους θεσμούς. Γι’ αυτό το «πέντε χρόνια» μοιάζει πιο πολύ ευχή παρά πρόβλεψη. Άλλωστε, καμία χώρα —ούτε η Τουρκία— δεν χρηματοδοτεί μόνη της ένα τέτοιο ποσό.
Το παιχνίδι της επιρροής
Πίσω από την οικονομία κρύβεται μια μάχη επιρροής. Πρώτον, η Τουρκία προηγείται με συμβόλαια περίπου 11 δισ. σε ενέργεια και υποδομές. Όμως δεν είναι μόνη της στο παιχνίδι. Συγκεκριμένα, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Εμιράτα διεκδικούν κι αυτά μεγάλο μερίδιο. Επιπλέον, η Άγκυρα ξαναζωντανεύει τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου του 2005. Παράλληλα, στέλνει ήδη αζέρικο αέριο στη Συρία μέσω του εδάφους της. Γι’ αυτό η Συρία γίνεται ένα νέο πεδίο τουρκικής επιρροής, στην πόρτα της Ευρώπης.
Η ευρωπαϊκή και ελληνική διάσταση
Η Ευρώπη δεν στέκει θεατής σε αυτή την εξέλιξη. Πρώτον, η ΕΕ ήρε τις ευρείες οικονομικές κυρώσεις στη Συρία. Μάλιστα, υποσχέθηκε 5,8 δισ. ευρώ στη διάσκεψη των Βρυξελλών. Επιπλέον, η φον ντερ Λάιεν εγκαινίασε μια νέα πολιτική εταιρική σχέση με τη Δαμασκό. Δηλαδή, και η Ευρώπη παίζει κεντρικό ρόλο, όχι μόνο η Τουρκία. Γι’ αυτό μετράει το πιο κρίσιμο ευρωπαϊκό διακύβευμα: η επιστροφή των προσφύγων. Συγκεκριμένα, 1,4 εκατ. Σύροι γύρισαν ήδη, αλλά πάνω από 3,7 εκατ. μένουν στην περιοχή. Παράλληλα, η Ελλάδα και οι ελληνικές κατασκευαστικές παρακολουθούν τις ευκαιρίες και τις ισορροπίες.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μια τεράστια, αλλά αβέβαιη ευκαιρία. Πρώτον, η Συρία χρειάζεται σχεδόν τα πάντα από την αρχή. Δηλαδή, δρόμους, ρεύμα, νοσοκομεία, λιμάνια και κατοικίες. Όμως το ποιος θα τα χτίσει ορίζει και ποιος θα κερδίσει επιρροή. Επιπλέον, Τουρκία, Κόλπος και Ευρώπη παλεύουν ήδη για θέση. Γι’ αυτό η ανοικοδόμηση είναι και οικονομία και γεωπολιτική μαζί. Τελικά, την πορεία την ορίζουν οι κυρώσεις, η ασφάλεια και η ροή των κεφαλαίων.
