Ικανό να κλιμακώσει σημαντικά τις επιθέσεις του κατά ενεργειακών υποδομών στον Περσικό Κόλπο εμφανίζεται το Ιράν, σύμφωνα με αναλυτές, μετά την πρώτη επιβεβαιωμένη επιτυχημένη επίθεση σε ενεργό κοίτασμα πετρελαίου και φυσικού αερίου.
σχετικά άρθρα
Η Τεχεράνη έπληξε τη Δευτέρα το κοίτασμα Shah στο νότιο Άμπου Ντάμπι, σηματοδοτώντας την πρώτη επίθεση σε μονάδα upstream παραγωγής. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ένδειξη ότι το Ιράν μπορεί να παρατείνει τις αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, οι οποίες έχουν ήδη οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, τις τελευταίες ημέρες έχουν δεχθεί πλήγματα και τα πεδία Shaybah και Berri στη Σαουδική Αραβία.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η ιρανική στρατηγική βρίσκεται ακόμη σε φάση εξέλιξης. «Τα “γάντια” δεν έχουν ακόμη βγει όσον αφορά τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές», σημείωσε ο Richard Bronze, επικεφαλής γεωπολιτικής στην Energy Aspects, προσθέτοντας ότι η λίστα των στόχων διευρύνεται και ενδέχεται να ακολουθήσουν νέα στάδια κλιμάκωσης.
Από την έναρξη της σύγκρουσης, το Ιράν έχει επιτεθεί σε τουλάχιστον 20 πλοία στον Κόλπο, επιχειρώντας να αποτρέψει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, τον βασικό δίαυλο εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου της Μέσης Ανατολής. Οι πιέσεις αυτές έχουν περιορίσει τις εξαγωγές, ενώ σε συνδυασμό με τα περιορισμένα αποθέματα αποθήκευσης έχουν οδηγήσει σε διακοπές παραγωγής σε αυξανόμενο αριθμό κοιτασμάτων.
Στο στόχαστρο έχουν βρεθεί επίσης λιμάνια, αποθήκες καυσίμων, διυλιστήρια και μονάδες επεξεργασίας φυσικού αερίου, εξηγούν οι FT. Σύμφωνα με τον Rob West της Thunder Said Energy, η αδυναμία πλήρους αναχαίτισης των ιρανικών drones δημιουργεί τον κίνδυνο σοβαρής διαταραχής των διεθνών υποδομών και της ναυτιλίας για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Το λιμάνι της Φουτζέιρα, βασικός κόμβος εξαγωγών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων εκτός των Στενών του Ορμούζ, παραμένει εκτός λειτουργίας μετά τις πρόσφατες επιθέσεις. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν θα μπορούσε να επεκτείνει τα πλήγματα και σε άλλες κρίσιμες διαδρομές, όπως ο αγωγός East-West της Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα ή αγωγοί που συνδέουν το Ιράκ με την Τουρκία.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι αντάρτες Χούθι στην Υεμένη, που υποστηρίζονται από το Ιράν, έχουν στο παρελθόν πλήξει επιτυχώς ενεργειακές υποδομές στην Ερυθρά Θάλασσα, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για πιθανή διεύρυνση του μετώπου.
Αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο το Ιράν να στοχεύσει εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ή μεγαλύτερα κοιτάσματα, προκαλώντας μακροχρόνιες επιπτώσεις στην παραγωγή. «Ένα πλήγμα που θα αφαιρούσε μερικά εκατομμύρια βαρέλια παραγωγής θα είχε πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο, καθώς δεν θα υπήρχε τρόπος να αναπληρωθούν τα αποθέματα ακόμη και μετά το τέλος του πολέμου», σημείωσε ο αναλυτής Saul Kavonic.
Ιδιαίτερα κρίσιμη θεωρείται η πιθανότητα επίθεσης σε εγκαταστάσεις LNG, καθώς η αντικατάσταση εξοπλισμού θα απαιτούσε χρόνια. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον Aditya Saraswat της Rystad Energy, παρατεταμένες διακοπές λειτουργίας σε μεγάλα κοιτάσματα ενδέχεται να προκαλέσουν μόνιμες ζημιές, επηρεάζοντας την απόδοση των γεωτρήσεων.
Μέχρι στιγμής, η Τεχεράνη φαίνεται να διαχειρίζεται προσεκτικά το οπλοστάσιό της, εναλλάσσοντας στόχους και περιοχές για να διατηρεί την πίεση. Ωστόσο, όσο εξαντλούνται τα αποθέματα πυραύλων και drones, εκτιμάται ότι μπορεί να στραφεί σε πιο κρίσιμους στόχους υψηλής αξίας.
Αν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει δηλώσει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν «αποδεκατίσει» τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, αναλυτές επισημαίνουν ότι όσο παρατείνεται η σύγκρουση, οι αποφάσεις για επιλογή στόχων ενδέχεται να γίνουν πιο απρόβλεπτες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το Ιράν επιχειρεί προς το παρόν να διατηρήσει μια ισορροπία αποτροπής, ασκώντας πίεση χωρίς να οδηγείται σε πλήρη κλιμάκωση. «Δεν χρειάζεται να κάνει πολλά – αρκεί να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ, να διατηρεί την πίεση και να συνεχίζει έναν πόλεμο φθοράς», σημείωσε ο Danny Citrinowicz, ερευνητής στο Institute for National Security Studies του Τελ Αβίβ.
