Ο ΟΟΣΑ βλέπει «ντόπινγκ» στην αυτοκινητοβιομηχανία και δείχνει προς το Πεκίνο
Έκθεση του ΟΟΣΑ υποστηρίζει ότι η κρατική στήριξη προς εγχώριους κατασκευαστές έφτασε τα 11,4 δισ. δολάρια μέσα σε ένα έτος, ενισχύοντας σημαντικά το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα
Η παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία έχει συνηθίσει να συζητά για μπαταρίες, λογισμικό, αυτονομία και ταχύτητες φόρτισης. Μια νέα έκθεση του ΟΟΣΑ, όμως, μεταφέρει τη συζήτηση σε ένα διαφορετικό πεδίο: τα κρατικά ταμεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, οι κινεζικές βιομηχανικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να λαμβάνουν πολύ υψηλότερη κρατική στήριξη σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους στις οικονομίες του ΟΟΣΑ. Στην αυτοκινητοβιομηχανία, η διαφορά είναι τόσο μεγάλη ώστε η έκθεση χρησιμοποιεί έναν ιδιαίτερα φορτισμένο παραλληλισμό, παρομοιάζοντας τις επιδοτήσεις με το «ντόπινγκ» στον αθλητισμό.
σχετικά άρθρα
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες έλαβαν το 2024 κρατική στήριξη ύψους 11,394 δισ. δολαρίων μέσω επιχορηγήσεων, φορολογικών διευκολύνσεων και δανεισμού με ευνοϊκούς όρους. Για λόγους σύγκρισης, οι αντίστοιχες ενισχύσεις έφτασαν τα 4,38 δισ. δολάρια στη Βόρεια Αμερική, τα 3,06 δισ. δολάρια στην Ευρώπη και τα 3,05 δισ. δολάρια στην υπόλοιπη Ασία-Ειρηνικό.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι η κρατική στήριξη προς τους κινεζικούς ομίλους υπερδιπλασιάστηκε μετά την πανδημία. Το 2019 οι αντίστοιχες ενισχύσεις ανέρχονταν σε περίπου 5,1 δισ. δολάρια, κάτι που σημαίνει ότι μέσα σε πέντε χρόνια το ποσό αυξήθηκε περισσότερο από 120%.
Η διαμάχη δεν αφορά μόνο τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα
Το ενδιαφέρον είναι ότι η έκθεση του ΟΟΣΑ δεν εξετάζει αποκλειστικά τα EVs ούτε μόνο την αυτοκινητοβιομηχανία. Η ανάλυση βασίζεται σε στοιχεία 525 μεγάλων βιομηχανικών ομίλων παγκοσμίως και καλύπτει 15 διαφορετικούς κλάδους, από τους ημιαγωγούς και τη ναυπηγική βιομηχανία μέχρι το αλουμίνιο, τον χάλυβα και τον εξοπλισμό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Τα συμπεράσματα είναι ιδιαίτερα δυσάρεστα για τις δυτικές οικονομίες. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι οι κινεζικές επιχειρήσεις έλαβαν κατά μέσο όρο από τρεις έως οκτώ φορές περισσότερη κρατική στήριξη σε σχέση με αντίστοιχες επιχειρήσεις των χωρών-μελών του οργανισμού.
Το ακόμη πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι περίπου το 22% της αύξησης του παγκόσμιου μεριδίου αγοράς των εταιρειών που κέρδισαν έδαφος τα τελευταία είκοσι χρόνια συνδέεται με τις επιδοτήσεις που έλαβαν. Στην περίπτωση των κινεζικών επιχειρήσεων, το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 60%. Με απλά λόγια, ο ΟΟΣΑ υποστηρίζει ότι σημαντικό μέρος της ανόδου των κινεζικών βιομηχανικών κολοσσών δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από την τεχνολογία, την παραγωγικότητα ή την καινοτομία.
Το Πεκίνο δεν είναι ο μόνος παίκτης στο τραπέζι
Η εικόνα πάντως δεν είναι τόσο απλή όσο παρουσιάζεται συχνά στη δημόσια συζήτηση. Οι επιδοτήσεις αυξήθηκαν σχεδόν παντού μετά την πανδημία και οι δυτικές κυβερνήσεις δεν έμειναν αμέτοχες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν σε μεγάλα προγράμματα στήριξης μέσω του Inflation Reduction Act, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υιοθετήσει σειρά μέτρων για την ενίσχυση στρατηγικών βιομηχανιών.
Μάλιστα, η Βόρεια Αμερική κατέγραψε σημαντική αύξηση κρατικών ενισχύσεων τα τελευταία χρόνια, πλησιάζοντας περισσότερο τα κινεζικά επίπεδα σε απόλυτους αριθμούς από ό,τι στο παρελθόν. Η διαφορά, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, βρίσκεται κυρίως στην κλίμακα και στη διάρκεια αυτής της πολιτικής. Οι κινεζικές επιχειρήσεις φαίνεται να απολαμβάνουν σταθερά υψηλότερη υποστήριξη για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ σημαντικό μέρος της βοήθειας προέρχεται μέσω δανεισμού με όρους που δεν θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν σε μια πλήρως ανταγωνιστική αγορά.
Από την άλλη πλευρά, το Πεκίνο υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι η επιτυχία των εταιρειών του δεν οφείλεται μόνο στις επιδοτήσεις αλλά και στην τεράστια εγχώρια αγορά, στις επενδύσεις σε έρευνα, στην ταχύτητα λήψης αποφάσεων και στην ανάπτυξη μιας πλήρους αλυσίδας παραγωγής γύρω από τις μπαταρίες και τα ηλεκτρικά οχήματα.
Το πραγματικό ερώτημα αφορά το μέλλον της παγκόσμιας αγοράς
Η έκθεση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις ανάμεσα στην Κίνα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται ολοένα πιο τεταμένες. Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη κινηθεί εναντίον κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων, υποστηρίζοντας ότι οι κρατικές ενισχύσεις δημιουργούν αθέμιτο ανταγωνισμό, ενώ η Ουάσιγκτον ακολουθεί όλο και πιο επιθετική πολιτική απέναντι στα κινεζικά βιομηχανικά προϊόντα.
Το μεγαλύτερο ερώτημα, όμως, δεν είναι αν υπάρχουν επιδοτήσεις, αλλά αν ο κόσμος εισέρχεται σε μια εποχή όπου όλες οι μεγάλες οικονομίες θα προσπαθούν να δημιουργήσουν τους δικούς τους «εθνικούς πρωταθλητές» μέσω κρατικής στήριξης. Αν συμβεί αυτό, τότε η μάχη των EVs δεν θα κρίνεται μόνο στα εργοστάσια, στις μπαταρίες ή στα λογισμικά συστήματα. Θα κρίνεται και στους κρατικούς προϋπολογισμούς.
