Σουπιέρα ακριβότερη από έπαυλη: Το ασημένιο αριστούργημα των £6 εκατ.
Ένα περίτεχνο δημιούργημα του 18ου αιώνα, παραγγελία Βρετανού δούκα, επιστρέφει στους Christie’s σχεδόν μισό αιώνα μετά το ιστορικό ρεκόρ που είχε σημειώσει μαζί με το δίδυμό του
Μια ασημένια σουπιέρα, όσο περίτεχνη κι αν είναι, δύσκολα φαντάζει ως αντικείμενο που θα μπορούσε να κοστίζει περισσότερο από ένα πολυτελές ακίνητο. Κι όμως, ένα εντυπωσιακό δημιούργημα της γαλλικής αργυροχοΐας του 18ου αιώνα ετοιμάζεται να διεκδικήσει έως 6 εκατ. λίρες σε δημοπρασία των Christie’s στο Λονδίνο, αποδεικνύοντας ότι η συλλεκτική αξία ορισμένων καθημερινών αντικειμένων μπορεί να ξεπεράσει κατά πολύ την αξία των υλικών από τα οποία κατασκευάστηκαν.
σχετικά άρθρα
Το αντικείμενο φέρει την υπογραφή του Juste-Aurèle Meissonnier, ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ροκοκό, και δημιουργήθηκε κατά τη βασιλεία του Λουδοβίκου ΙΕ΄. Με βάρος που υπερβαίνει τα 20 κιλά και εκτίμηση μεταξύ 4 και 6 εκατ. λιρών, αποτελεί το κορυφαίο έκθεμα της δημοπρασίας της συλλογής Blaquier-Arrieta, η οποία θα πραγματοποιηθεί την 1η και τη 2α Δεκεμβρίου.
Η ιστορία του, ωστόσο, είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα από την εκτίμηση. Πρόκειται για το ένα από δύο ασημένια σκεύη που είχαν κατασκευαστεί ως ζευγάρι και τα οποία, σχεδόν μισό αιώνα νωρίτερα, είχαν καταρρίψει παγκόσμιο ρεκόρ δημοπρασίας για αντικείμενο από ασήμι.
Από το τραπέζι ενός δούκα σε ιστορικό ρεκόρ
Η σουπιέρα παραγγέλθηκε στο Παρίσι μεταξύ 1734 και 1736 από τον Evelyn Pierrepont, δεύτερο δούκα του Kingston, έναν από τους πλουσιότερους Βρετανούς αριστοκράτες της εποχής. Ο Meissonnier, που εργαζόταν ως χρυσοχόος, γλύπτης και σχεδιαστής, ανέλαβε να δημιουργήσει δύο σκεύη τα οποία θα πλαισίωναν ένα κεντρικό διακοσμητικό στοιχείο του τραπεζιού. Το τελευταίο πιθανότατα δεν κατασκευάστηκε ποτέ, όμως τα δύο αντικείμενα διασώθηκαν.
Η μορφή τους απέχει εντυπωσιακά από τη συνηθισμένη εικόνα ενός δοχείου σερβιρίσματος. Το σώμα της σουπιέρας θυμίζει μεγάλο κοχύλι, στηριγμένο πάνω σε σμιλεμένα λαχανικά. Κλωνάρια σέλινου, κρεμμύδια και ένα καρότο σχηματίζουν τη βάση και τις λαβές, ενώ στο καπάκι συνυπάρχουν μια πάπια, ένα καβούρι, ένα ψάρι, ένα στρείδι και σαλιγκάρια, ανάμεσα σε αγκινάρες και φύλλα.
Η ασύμμετρη σύνθεση και η εξαιρετικά λεπτομερής απόδοση των φυσικών μορφών αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα του ροκοκό. Η πολυτέλεια δεν εκφράζεται απλώς μέσα από την ποσότητα του ασημιού, αλλά κυρίως μέσα από τη δεξιοτεχνία που απαιτήθηκε για τη δημιουργία ενός τόσο σύνθετου αντικειμένου.
Τον Νοέμβριο του 1977, οι δύο σουπιέρες εμφανίστηκαν μαζί σε δημοπρασία των Christie’s στη Γενεύη. Πουλήθηκαν έναντι 2,79 εκατ. ελβετικών φράγκων, καταγράφοντας τότε παγκόσμιο ρεκόρ δημοπρασίας για ασημένιο αντικείμενο. Ο αγοραστής αποφάσισε στη συνέχεια να χωρίσει το ζευγάρι. Η σουπιέρα που επιστρέφει σήμερα στην αγορά πέρασε από τη συλλογή του βαρόνου Heinz Thyssen-Bornemisza, ενώ η δεύτερη βρίσκεται πλέον στο Cleveland Museum of Art, στο Οχάιο, όπου αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής μελέτης.
Γιατί ένα επιτραπέζιο σκεύος αποτιμάται σε εκατομμύρια
Η εμπορική σημασία της επερχόμενης πώλησης βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη διαδρομή. Το 1977, οι συλλέκτες απέκτησαν δύο εξαιρετικά σπάνια έργα ως ενιαίο σύνολο. Σήμερα, σχεδόν 49 χρόνια αργότερα, οι Christie’s εκτιμούν ότι ένα μόνο από αυτά μπορεί να φτάσει τα 6 εκατ. λίρες. Οι τιμές δεν είναι άμεσα συγκρίσιμες, καθώς αφορούν διαφορετικά νομίσματα, χρονικές περιόδους και αριθμό αντικειμένων. Ωστόσο, η νέα εκτίμηση αποτυπώνει τη θέση που εξακολουθούν να κατέχουν τα κορυφαία δείγματα ιστορικής αργυροχοΐας στην αγορά συλλεκτικών έργων.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η σπανιότητα. Ελάχιστα έργα του Meissonnier έχουν διασωθεί, ενώ αρκετά βρίσκονται ήδη σε μουσειακές συλλογές. Η συγκεκριμένη σουπιέρα διαθέτει επιπλέον τεκμηριωμένη ιστορική προέλευση, σύνδεση με τη βρετανική αριστοκρατία και προηγούμενο δημοπρασιακό ρεκόρ.
Το αντικείμενο προέρχεται από τη συλλογή της Nelly Arrieta de Blaquier και του Carlos Pedro Blaquier, οι οποίοι συγκέντρωσαν στην Αργεντινή μία από τις σημαντικότερες ιδιωτικές συλλογές ευρωπαϊκών διακοσμητικών τεχνών. Η Nelly Arrieta de Blaquier είχε ιδιαίτερη αδυναμία στη γαλλική αργυροχοΐα και συνεργάστηκε με τον διακεκριμένο έμπορο Jacques Helft για τη διαμόρφωση της συλλογής της.
Στις δύο δημοπρασίες του Δεκεμβρίου θα παρουσιαστούν συνολικά περίπου 330 αντικείμενα, από ασημένια σκεύη και χρυσές ταμπακιέρες μέχρι γλυπτά, πίνακες παλαιών δασκάλων και γαλλικά έπιπλα. Ανάμεσά τους βρίσκονται έργα των Auguste Rodin, Edgar Degas και Jan Brueghel II.
Για τους Christie’s, η σουπιέρα αποτελεί το σημαντικότερο εμπορικό στοίχημα της συγκεκριμένης ενότητας. Το τελικό αποτέλεσμα θα δείξει πόσο μακριά είναι διατεθειμένοι να φτάσουν οι συλλέκτες για ένα αντικείμενο που δημιουργήθηκε πριν από σχεδόν τρεις αιώνες με σκοπό να κοσμεί ένα αριστοκρατικό τραπέζι. Και, ίσως, θα υπενθυμίσει ότι στην αγορά τέχνης η απόσταση ανάμεσα σε ένα χρηστικό αντικείμενο και ένα μουσειακό αριστούργημα μπορεί να είναι πολύ μικρότερη απ’ όσο υποδηλώνει η αρχική του χρήση.
