Ο Μολιέρος και ο «Κατά φαντασίαν ασθενής» παραμένουν επίκαιροι
Ο Μολιέρος και ο «Κατά φαντασίαν ασθενής» παραμένουν επίκαιροι
Τριακόσια πενήντα χρόνια έχουν συμπληρωθεί από τότε που ο Μολιέρος παρουσίασε τον «Κατά φαντασίαν ασθενή», ένα έργο που έθεσε με κωμικό αλλά και ψυχογραφικό τρόπο ζητήματα σχετικά με τη φοβία του ανθρώπου απέναντι στην ασθένεια και την ευκολία εξαπάτησης στο όνομα της υγείας. Το έργο αναδεικνύει παθογένειες που δύσκολα θεραπεύονται, εντάσσοντάς τες στο οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον, σχολιάζοντας παράλληλα τις ανθρώπινες σχέσεις.
σχετικά άρθρα
Ο Ζαν-Μπατίστ Ποκελέν, γνωστός ως Μολιέρος (Jean-Baptiste Poquelin, dit Moliere, 1622-1673), παρά τις νομικές του σπουδές, επέλεξε την πορεία του θεάτρου και της συγγραφής. Ίδρυσε τον δικό του θίασο, έγραφε τα έργα του και ερμήνευε τους κεντρικούς ρόλους. Η θεατρική του διαδρομή, την οποία ξεκίνησε μαζί με τη μετέπειτα σύζυγό του, ηθοποιό, και τα αδέλφια της, τον οδήγησε στην αυλή του Βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ’.
Υπηρέτησε την κωμωδία με όρους αντίστοιχους της τραγωδίας, χωρίς εκπτώσεις, διαθέτοντας ένα βαθύ φιλοσοφικό υπόβαθρο και ριζοσπαστικές απόψεις. Στην παρακαταθήκη των πολλών του έργων, ξεχωρίζει η «τριλογία» που αποτελείται από τα «Ταρτούφος», «Δον Ζουάν» και «Ο Μισάνθρωπος», ενώ με το «Σχολείο Γυναικών» πραγματοποίησε την επίσημη και επιτυχημένη του είσοδο στον θεατρικό κόσμο.
Ο «Κατά φαντασίαν ασθενής» («Le malade imaginaire», 1673) αποτέλεσε το κύκνειο άσμα του, με έναν κάπως σημειολογικό τρόπο: κατά την ερμηνεία του ρόλου του Αργκάν, ο Μολιέρος κατέρρευσε επί σκηνής και λίγο αργότερα απεβίωσε στην οικία του. Μέσω του έργου αυτού, εξέφρασε τη δική του αγωνία μπροστά στην αρρώστια, τον φόβο για την υγεία και τον θάνατο, διακωμωδώντας την αρρωστοφοβία του ως τρόπο να εκφράσει τους προβληματισμούς του. Ταυτόχρονα, ανέδειξε ένα διαχρονικό ζήτημα: την εκμετάλλευση του ασθενούς από τον ιατρό και το ακριβό τίμημα της ελπίδας έναντι του χρήματος, υπογραμμίζοντας την αδιάλειπτη παρουσία επιτήδειων που πωλούν θεραπεία και ίαση. Περισσότερα σχετικά με κοινωνικά ζητήματα και Lifestyle μπορείτε να βρείτε στο iaxia.gr.
Η παράσταση
Οι Μιχάλης Ρέππας και Θανάσης Παπαθανασίου διασκεύασαν το κλασικό έργο και υπέγραψαν τη σκηνοθεσία, με σκοπό την ανάδειξη του κωμικού του στοιχείου. Με ανάλαφρη διάθεση, εστίασαν στο σκηνικό παιχνίδι μεταξύ των ηρώων, διατηρώντας ή και τονίζοντας τις υπερβολές τους. Υπηρετώντας το σχήμα της κλασικής κωμωδίας, την εμπλούτισαν με ντόπιες ατάκες και συμπεριφορές, συμπυκνώνοντας ή απλοποιώντας την πλοκή, χωρίς ωστόσο να της στερήσουν τη δομή της. Το γουστόζικο και πρακτικό σκηνικό του Γιάννη Μετζικώφ πλαισιώνει τους ήρωες του Μολιέρου, οι οποίοι παραπέμπουν στη γαλλική τους καταγωγή, διατηρώντας παράλληλα το ελληνικό τους ταμπεραμέντο.
Με εξαίρεση τον Αργκάν του Βλαδίμηρου Κυριακίδη, ο υπόλοιπος θίασος υπηρετεί το πνεύμα του έργου και του ρόλου του χωρίς εκπλήξεις: Η Σοφία Βογιατζάκη (σύζυγος) και η Παρθένα Χοροζίδου (υπηρέτρια) με τη χαριτωμένη τους υπερβολή, ο Πάνος Σταθακόπουλος (γιατρός) με την κωμική του άνεση. Ο Θάνος Μπίρκος (γαμπρός με το ζόρι) δεν καταφέρνει να ξεφύγει από την περσόνα που έχει δημιουργήσει ο ίδιος, όπως και η Αντιγόνη Νάκα (κόρη του Αργκάν από τον πρώτο του γάμο) από την εικόνα που έχει αποδεχθεί για τον εαυτό της. Ο Ιωάννης Απέργης (αγαπημένος της κόρης) ξεχώρισε αποφεύγοντας την τυποποίηση. Ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης, ένας συμπαγής και στέρεος ηθοποιός, διαχειρίζεται αποτελεσματικά τον εαυτό του τόσο στην κωμωδία όσο και στο δράμα. Προσδίδει στον ήρωά του χαρακτηριστικά υπερβολής και γελοιότητας που διαθέτουν οι εμμονικοί και φαινομενικά αφελείς άνθρωποι, περιβάλλοντάς τον ταυτόχρονα με ένα βαθύ συναίσθημα φόβου και μοναξιάς. Ο Αργκάν του είναι τόσο εκνευριστικός όσο και αξιαγάπητος.
Το θέατρο και ο Θωμάς
Έχουν περάσει τριάντα χρόνια από την πρώτη εμφάνιση του Θωμά Μοσχόπουλου στο ελληνικό θέατρο, με την πλέον ιστορική παράσταση του «Shopping and fucking» στον Εξώστη του Αμόρε. Είχε ήδη δώσει δείγματα της δουλειάς του, όμως η παράσταση με το έργο του Μαρκ Ρέιβενχιλ ανέδειξε και επιβεβαίωσε την σκηνική του τόλμη και μια ματιά που δεν εγκλωβίζεται σε στερεότυπα ούτε υποκύπτει σε «μοντέρνες» αναγνώσεις. Ο Μοσχόπουλος δημιουργεί θέατρο για την εποχή του, με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, συνθέτοντας αντί να αποδομεί.
Ακολουθεί μια δική του, προσωπική και παρεμβατική πρωτοπορία, βαθιά θεατρική, που κρύβει γνώση, μελέτη και ταλέντο. Από το Αμόρε στο ελεύθερο θέατρο και από εκεί στο Πόρτα, όπου η συνεργασία του με την Ξένια Καλογεροπούλου στη Μικρή Πόρτα είχε ήδη μπει σε δημιουργική τροχιά, ο Θωμάς Μοσχόπουλος συνεχίζει με τις παραστάσεις του – τόσο για μεγάλους όσο και για μικρούς. Με την ίδια επιθυμία και αφοσίωση, αναδεικνύοντας έργα και ηθοποιούς, εργάζεται συστηματικά – τον τελευταίο καιρό κυρίως με νέους κάθε ηλικίας, ενώ πέρασε από τη διασκευή και στη συγγραφή.
Από τον πρόσφατο Μπέκετ («Περιμένοντας τον Γκοντό») στον δικό του Στρίντμπεργκ («Ο κύριος Ζυλ» – θα συνεχιστεί και του χρόνου) και από εκεί στον καλοκαιρινό «Ιωνα» του Ευριπίδη (28-29/8) που ετοιμάζει με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου για την Επίδαυρο (μεσολάβησε ο «Επιθεωρητής» του Γκόγκολ με τον ΘΟΚ, στην Κύπρο) ενώ ακολουθεί, την προσεχή χειμερινή σεζόν, ο Σαίξπηρ («Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας») στην Πόρτα, ο Θωμάς Μοσχόπουλος εξελίσσεται διαρκώς. Και μαζί εξελίσσει και το θέατρο που παρακολουθούμε. Ως σκηνοθέτης της γενιάς του «ανάμεσα», «μαθητής» του Μαυρίκιου και συνεργάτης του Χουβαρδά, έμαθε να λαμβάνει, να διατηρεί και να μεταβιβάζει τη σκυτάλη. Πρόκειται για έναν σκηνοθέτη που γνωρίζει πώς να επιτελεί το έργο του.
