Μισός αιώνας συλλογής, 600 Hiroshige: Οι Christie’s ανοίγουν τον «θησαυρό» του Alan Medaugh
Περισσότερα από 180 σπάνια χαρακτικά βγαίνουν στο σφυρί τον Σεπτέμβριο, εγκαινιάζοντας τρεις δημοπρασίες που θα δοκιμάσουν τη διεθνή ζήτηση για τα ιαπωνικά ukiyo-e
Για μισό αιώνα, ο Αμερικανός επιχειρηματίας Alan Medaugh αναζητούσε συστηματικά τα καλύτερα χαρακτικά ενός και μόνο καλλιτέχνη. Το αποτέλεσμα είναι μια συλλογή με περισσότερα από 600 έργα του Utagawa Hiroshige, η οποία θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες ιδιωτικές συγκεντρώσεις έργων του Ιάπωνα δημιουργού. Τώρα, αυτό το σύνολο ετοιμάζεται να περάσει σταδιακά στην αγορά.
σχετικά άρθρα
Οι Christie’s θα εγκαινιάσουν στις 15 Σεπτεμβρίου 2026, στο Rockefeller Center της Νέας Υόρκης, τη σειρά δημοπρασιών Hiroshige: Colors of the Four Seasons, the Alan Medaugh Collection. Η πρώτη πώληση θα περιλαμβάνει περισσότερα από 180 χαρακτικά, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει συνολικά τρεις δημοπρασίες για τη διάθεση της συλλογής.
Η σημασία της υπόθεσης δεν βρίσκεται μόνο στον εντυπωσιακό αριθμό των έργων. Η συγκέντρωση εκατοντάδων Hiroshige με ιδιαίτερη έμφαση στις πρώιμες εκτυπώσεις και στην κατάσταση διατήρησης δημιουργεί ένα σπάνιο τεστ για μια κατηγορία που έχει προσελκύσει αυξανόμενο διεθνές συλλεκτικό ενδιαφέρον.
Γιατί η πρώτη εκτύπωση μπορεί να αξίζει πολύ περισσότερο
Τα ιαπωνικά ξυλογραφικά χαρακτικά έχουν μια ιδιαιτερότητα που διαφοροποιεί την αγορά τους από εκείνη ενός μοναδικού πίνακα. Από την ίδια ξύλινη μήτρα μπορούσαν να παραχθούν πολλά αντίτυπα, τα οποία όμως δεν είναι ισοδύναμα μεταξύ τους. Όσο χρησιμοποιούνταν η μήτρα, τόσο περισσότερο φθειρόταν. Οι πρώιμες εκτυπώσεις μπορούσαν επομένως να εμφανίζουν καθαρότερες γραμμές και λεπτομέρειες που σταδιακά χάνονταν. Παράλληλα, η έκθεση στο φως μπορούσε να αλλοιώσει δραστικά τα χρώματα ενός φύλλου.
Ακριβώς σε αυτά τα χαρακτηριστικά επικεντρώθηκε ο Medaugh. Αντί να επιδιώκει απλώς να αποκτήσει κάθε διάσημη εικόνα, αναζητούσε εξαιρετικά πρώιμα αντίτυπα, με έντονα χρώματα και πολύ καλή κατάσταση διατήρησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις αντικαθιστούσε ένα ήδη εξαιρετικό φύλλο όταν εντόπιζε ακόμη καλύτερο παράδειγμα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στις πολυτελείς πρώιμες εκδόσεις της περίφημης σειράς One Hundred Famous Views of Edo, στις οποίες χρησιμοποιήθηκαν περισσότερα χρώματα και πιο σύνθετες τεχνικές εκτύπωσης.
Η βροχή πάνω από τη γέφυρα
Ένα από τα σημαντικότερα έργα της πρώτης δημοπρασίας είναι το Ohashi Atake no yudachi — η περίφημη ξαφνική νεροποντή πάνω από τη γέφυρα Ohashi στο Atake — από το 1857. Οι Christie’s δίνουν εκτίμηση 50.000 έως 100.000 δολάρια. Το συγκεκριμένο αντίτυπο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ποιότητας της συλλογής. Πρόκειται για πρώιμη εκτύπωση στην οποία εξακολουθούν να διακρίνονται δύο βάρκες κοντά στην απέναντι όχθη. Σε μεταγενέστερα αντίτυπα οι βάρκες εξαφανίζονται καθώς η μήτρα φθείρεται.
Στα σημαντικά έργα περιλαμβάνεται επίσης το Kameido ume yashiki (Plum Estate, Kameido), επίσης από τη σειρά One Hundred Famous Views of Edo. Πρόκειται για πρώιμο αντίτυπο της πολυτελούς έκδοσης, με πλούσια χρωματική απόδοση.
Ανάμεσα στα υπόλοιπα σπάνια φύλλα βρίσκονται το Awa, Naruto no fuha, με τα ορμητικά κύματα στο Naruto της επαρχίας Awa, και το Wild Geese Flying across Full Moon.
Ο Ιάπωνας που έφτασε μέχρι τον Van Gogh
Η σημασία του Hiroshige ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της ιαπωνικής χαρακτικής. Γεννημένος το 1797 και πεθαίνοντας το 1858, έγινε ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς του ukiyo-e, ιδιαίτερα γνωστός για τα τοπία, τις ασυνήθιστες οπτικές γωνίες και τη χρήση του χρώματος.
Τα έργα του έφτασαν στην Ευρώπη τον 19ο αιώνα και επηρέασαν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο αρκετοί δυτικοί καλλιτέχνες αντιλαμβάνονταν τη σύνθεση και τον χώρο. Ο Claude Monet και ο James McNeill Whistler συγκαταλέγονται στους δημιουργούς στους οποίους εντοπίζεται η επίδρασή του, ενώ ο Vincent van Gogh προχώρησε ακόμη περισσότερο: αντέγραψε ο ίδιος χαρακτικά του Hiroshige, μεταφέροντας τις ιαπωνικές συνθέσεις στη δική του ζωγραφική γλώσσα.
Αυτή η θέση ανάμεσα στην ιαπωνική παράδοση και την ιστορία της δυτικής μοντέρνας τέχνης αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους τα κορυφαία χαρακτικά του διαθέτουν πλέον διεθνή συλλεκτική βάση.
Μια συλλογή που χρειάστηκε 50 χρόνια
Ο Medaugh δεν δημιούργησε το σύνολο ως επενδυτικό χαρτοφυλάκιο που θα έβγαινε γρήγορα στην αγορά. Η συλλεκτική δραστηριότητά του διήρκεσε περίπου μισό αιώνα και είχε σχεδόν εγκυκλοπαιδικό χαρακτήρα, καλύπτοντας τόσο διάσημες εικόνες όσο και πρώιμα, λιγότερο γνωστά έργα του Hiroshige.
Μέρος αυτής της σχέσης είχε ήδη γίνει ορατό στο κοινό. Ο συλλέκτης έχει δωρίσει 35 χαρακτικά στους American Friends of the British Museum, ενώ έργα του παρουσιάστηκαν και στην έκθεση Hiroshige: artist of the open road του British Museum.
Η επιλογή των Christie’s να μη διοχετεύσουν ολόκληρο το σύνολο σε μία βραδιά αλλά να το χωρίσουν σε τρεις πωλήσεις έχει επίσης εμπορική λογική. Περιορίζει τον κίνδυνο να κατακλυστεί ταυτόχρονα η αγορά από εκατοντάδες έργα του ίδιου δημιουργού και επιτρέπει στον οίκο να διατηρήσει το ενδιαφέρον των συλλεκτών σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα.
Το πραγματικό τεστ αρχίζει τον Σεπτέμβριο
Η δημοπρασία έχει ενδιαφέρον ακριβώς επειδή θα προσφέρει κάτι που σπάνια διαθέτει η αγορά: μεγάλο αριθμό έργων του ίδιου δημιουργού, συγκεντρωμένων επί δεκαετίες με αυστηρά κριτήρια ποιότητας.
Αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα μπορούν να δώσουν πολύ καθαρότερη εικόνα για το τι πληρώνει σήμερα ο συλλέκτης των ιαπωνικών χαρακτικών. Πόσο μεγάλη είναι η διαφορά μεταξύ μιας πρώιμης και μιας μεταγενέστερης εκτύπωσης; Πόσο επιβραβεύεται η εξαιρετική κατάσταση; Και πόσο ισχυρή είναι η ζήτηση όταν στην αγορά εμφανίζονται ταυτόχρονα πολλές κορυφαίες εικόνες;
Οι απαντήσεις δεν θα δοθούν όλες στις 15 Σεπτεμβρίου. Με περισσότερα από 600 φύλλα να κατανέμονται σε τρεις πωλήσεις, η συλλογή Medaugh θα επιτρέψει ουσιαστικά στην αγορά να αξιολογεί τον Hiroshige σε βάθος χρόνου. Και αυτό ίσως αποδειχθεί σημαντικότερο από οποιοδήποτε μεμονωμένο ρεκόρ.
