Λιγότερα τετραγωνικά, περισσότερη στρατηγική: Οι Gagosian κλείνουν δύο εμβληματικούς χώρους
Η μεγαλύτερη γκαλερί σύγχρονης τέχνης στον κόσμο αναδιαμορφώνει το διεθνές της δίκτυο, σηματοδοτώντας τη στροφή των mega galleries προς μεγαλύτερη αποδοτικότητα και επιλεκτικές επενδύσεις
Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, το όνομα Gagosian ταυτίστηκε με την αδιάκοπη ανάπτυξη. Κάθε νέα γκαλερί σε μια μεγάλη πρωτεύουσα της τέχνης αποτελούσε ένδειξη ισχύος, ενώ το δίκτυο του Larry Gagosian εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο και πιο επιδραστικό του διεθνούς εμπορίου έργων τέχνης. Σήμερα, όμως, ακόμη και ο ισχυρότερος παίκτης της αγοράς δείχνει ότι οι προτεραιότητες αλλάζουν.
σχετικά άρθρα
Η γκαλερί επιβεβαίωσε ότι αποχώρησε από τον χώρο της στο Burlington Arcade του Λονδίνου και ότι προετοιμάζει την έξοδό της από τον εκθεσιακό χώρο στη Βασιλεία, δύο κινήσεις που εντάσσονται σε μια ευρύτερη αναδιάρθρωση του διεθνούς της δικτύου.
Δύο σημεία με κοινή ιστορία
Παρά τη γεωγραφική τους απόσταση, οι δύο χώροι είχαν σχεδόν παράλληλη πορεία. Και οι δύο ξεκίνησαν ως προσωρινές εγκαταστάσεις, αξιοποιώντας ευνοϊκές εμπορικές συνθήκες, πριν εξελιχθούν σε μόνιμους εκθεσιακούς χώρους.
Το Burlington Arcade, που άνοιξε το 2023, συνδύαζε το Gagosian Shop στο ισόγειο —με βιβλία, εκδόσεις και αντικείμενα καλλιτεχνών— με έναν μικρό εκθεσιακό χώρο στον επάνω όροφο. Στα σχεδόν τρία χρόνια λειτουργίας του φιλοξένησε δεκάδες παρουσιάσεις, με τελευταία την έκθεση αφιερωμένη στα έργα των Christo και Jeanne-Claude. Η αποχώρηση δεν σχετίζεται με εμπορική αποτυχία αλλά με την απόφαση του ιδιοκτήτη του ακινήτου να μισθώσει τον χώρο σε μακροχρόνιο εμπορικό ενοικιαστή.
Ανάλογη είναι και η περίπτωση της Βασιλείας. Η Gagosian εγκαινίασε τον χώρο στο Rheinsprung το 2019, παράλληλα με την Art Basel, μετατρέποντάς τον σε σταθερό σημείο παρουσίας στην ελβετική πόλη. Η γκαλερί ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι η αποχώρηση δεν σημαίνει εγκατάλειψη της αγοράς, καθώς ήδη εξετάζει εναλλακτικές επιλογές για νέα εγκατάσταση στη Βασιλεία.
Δεν πρόκειται για συρρίκνωση
Με μια πρώτη ανάγνωση, η είδηση θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως ένδειξη αδυναμίας. Ωστόσο, κάτι τέτοιο θα ήταν παραπλανητικό. Η Gagosian εξακολουθεί να διατηρεί δύο μεγάλους εκθεσιακούς χώρους στο Λονδίνο, στις Grosvenor Hill και Davies Street, καθώς και παρουσία σε Νέα Υόρκη, Παρίσι, Ρώμη, Αθήνα, Γενεύη, Χονγκ Κονγκ και άλλες κορυφαίες αγορές τέχνης.
Αυτό που αλλάζει δεν είναι το μέγεθος της εταιρείας, αλλά η λογική με την οποία διαμορφώνεται το δίκτυό της. Αντί της διατήρησης κάθε διαθέσιμου χώρου, η προτεραιότητα φαίνεται να μετατοπίζεται σε λιγότερες αλλά ισχυρότερες τοποθεσίες, με μεγαλύτερη εμπορική και στρατηγική αξία.
Ένα ευρύτερο φαινόμενο
Η Gagosian δεν αποτελεί εξαίρεση. Τους τελευταίους μήνες και άλλες μεγάλες γκαλερί έχουν περιορίσει ή αναδιαρθρώσει το φυσικό τους αποτύπωμα. Η Pace έχει προχωρήσει σε αναδιοργάνωση του δικτύου της, ενώ η David Zwirner εγκατέλειψε έναν από τους χώρους της στο Μανχάταν. Οι αποφάσεις αυτές συνδέονται με το αυξημένο λειτουργικό κόστος, την επιβράδυνση της αγοράς μετά την έκρηξη των ετών 2021-2022 και τη μετατόπιση σημαντικού μέρους των πωλήσεων προς τις ιδιωτικές συναλλαγές και τις μεγάλες διεθνείς φουάρ.
Οι mega galleries εξακολουθούν να κυριαρχούν στην αγορά, όμως φαίνεται ότι εγκαταλείπουν σταδιακά το μοντέλο της συνεχούς γεωγραφικής επέκτασης που χαρακτήρισε την προηγούμενη δεκαετία.
Η νέα εξίσωση της αγοράς
Για χρόνια, κάθε νέα διεύθυνση αποτελούσε μήνυμα ισχύος. Σήμερα, το ζητούμενο φαίνεται να είναι διαφορετικό. Η επιτυχία δεν μετριέται πλέον μόνο με τον αριθμό των τετραγωνικών μέτρων ή των πόλεων στις οποίες δραστηριοποιείται μια γκαλερί, αλλά με την αποτελεσματικότητα του δικτύου της και την ικανότητά της να κατευθύνει πόρους εκεί όπου παράγεται η μεγαλύτερη αξία.
Οι κινήσεις της Gagosian δείχνουν ότι ακόμη και οι ισχυρότεροι παίκτες της αγοράς δεν θεωρούν πλέον δεδομένο πως η ανάπτυξη περνά μέσα από περισσότερους φυσικούς χώρους. Στη νέα πραγματικότητα του art market, η στρατηγική επιλογή του πού παραμένεις ίσως αποδειχθεί σημαντικότερη από το πόσο εξαπλώνεσαι.
