Στο σφυρί η συλλογή των £280 εκατ.: Ένας Modigliani οδηγεί την πιο κρίσιμη δημοπρασία της χρονιάς
Σαράντα οκτώ αριστουργήματα που ανήκουν στην οικογένεια Lewis, μεταξύ των οποίων Κlimt, Picasso, Schiele, Bacon, Freud και Magritte, συγκεντρώνονται στο Λονδίνο σε μια πώληση που μπορεί να καταρρίψει το βρετανικό ρεκόρ για έργα προερχόμενα από έναν μόνο ιδιοκτήτη
Η αγορά τέχνης αναζητά εδώ και μήνες απαντήσεις για το πού ακριβώς βρίσκεται το πραγματικό σημείο ισορροπίας της. Οι τιμές για τα πιο ριψοκίνδυνα ονόματα της σύγχρονης δημιουργίας έχουν δεχθεί πιέσεις, οι συλλέκτες εμφανίζονται πιο επιλεκτικοί και οι μεγάλες δημοπρασίες κρίνονται πλέον περισσότερο από ποτέ στην ποιότητα των έργων που προσφέρουν. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι Sotheby’s ετοιμάζονται να δοκιμάσουν τη δύναμη των κορυφαίων ονομάτων της αγοράς με μία από τις σημαντικότερες πωλήσεις των τελευταίων ετών.
σχετικά άρθρα
Πρόκειται για τη Lewis Collection, τη συλλογή του δισεκατομμυριούχου Joe Lewis και της κόρης του Vivienne Lewis, η οποία θα προσφερθεί στο Λονδίνο με συνολική εκτίμηση 195 έως 280 εκατ. λιρών. Αν η πώληση κινηθεί κοντά στο υψηλό εύρος των εκτιμήσεων, θα μπορούσε να αποτελέσει την ακριβότερη συλλογή ενός μόνο ιδιοκτήτη που έχει διατεθεί ποτέ σε δημόσια δημοπρασία στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η συλλογή περιλαμβάνει 48 έργα και συγκεντρώνει μερικά από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα της ευρωπαϊκής μοντέρνας τέχνης. Ανάμεσα στους καλλιτέχνες που εκπροσωπούνται βρίσκονται οι Gustav Klimt, Egon Schiele, Francis Bacon, Lucian Freud, Henri Matisse, René Magritte, Chaïm Soutine και Kazimir Malevich, συνθέτοντας ένα σύνολο που δύσκολα συναντάται σήμερα στην αγορά.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Nu assis au collier του Amedeo Modigliani, έργο του 1917-1918 με εκτίμηση άνω των 45 εκατ. λιρών. Πρόκειται για έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς γυμνούς πίνακες του καλλιτέχνη και μέλος της θρυλικής σειράς που παρουσιάστηκε στην πρώτη και μοναδική ατομική έκθεση του Modigliani όσο ζούσε, το 1917 στο Παρίσι. Η έκθεση εκείνη έμεινε στην ιστορία όταν η αστυνομία διέταξε το κλείσιμό της, θεωρώντας τα γυμνά έργα υπερβολικά προκλητικά για τη δημόσια θέα.
Το εύρος της πώλησης γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακό όταν εξετάσει κανείς τα υπόλοιπα κορυφαία lots. Πέρα από το Nu assis au collier του Amedeo Modigliani, η πώληση περιλαμβάνει μια σειρά από βαριά ονόματα με συγκεκριμένα έργα και εκτιμήσεις. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η Petite danseuse de quatorze ans του Edgar Degas, με εκτίμηση 18-25 εκατ. λιρών, καθώς και το Bildnis Gertrud Loew (Gertha Felsőványi) του Gustav Klimt, με εκτίμηση 20-30 εκατ. λιρών. Στα κορυφαία lots βρίσκεται επίσης το Sleeping by the Lion Carpet του Lucian Freud, με εκτίμηση 25-35 εκατ. λιρών, ενώ το Two Studies for Self-Portrait του Francis Bacon εκτιμάται στις 8-12 εκατ. λίρες.
Η ίδια ενότητα περιλαμβάνει ακόμη το Buste de femme του Pablo Picasso, με εκτίμηση 12-18 εκατ. λιρών, το La Belle promenade του René Magritte, με εκτίμηση 3-4 εκατ. λιρών, καθώς και το Portrait de Paul Hugot του Gustave Caillebotte, με εκτίμηση 3,5-4,5 εκατ. λιρών. Στα highlights των Sotheby’s εμφανίζονται επίσης το Portrait du garçon en bleu του Chaïm Soutine, με εκτίμηση 1,8-2,5 εκατ. λιρών, το Head of a Peasant του Kazimir Malevich, με εκτίμηση 1,5-2 εκατ. λιρών, το Stillleben mit Grammophon und Schwertlilien του Max Beckmann, με εκτίμηση 3-4 εκατ. λιρών και η Lydia (Étude pour ‘Portrait au manteau bleu’) του Henri Matisse. Αυτά τα έργα δείχνουν ότι το βάρος της Lewis Collection δεν στηρίζεται μόνο στον Modigliani, αλλά σε ένα ευρύ σύνολο μοντέρνας παραστατικής ζωγραφικής και γλυπτικής με μουσειακή βαρύτητα.
Όταν η προέλευση αποκτά ξανά αξία
Το ενδιαφέρον της αγοράς δεν περιορίζεται μόνο στην ποιότητα των έργων. Εξίσου σημαντική θεωρείται η προέλευσή τους. Η Lewis Collection χτίστηκε σε διάστημα δεκαετιών και χαρακτηρίζεται από μια ξεκάθαρη επιμελητική λογική, με έμφαση στην ανθρώπινη μορφή και σε καλλιτέχνες που έχουν ήδη κατακτήσει μόνιμη θέση στην ιστορία της τέχνης.
Αυτό ακριβώς είναι που την καθιστά ιδιαίτερα επίκαιρη. Το τελευταίο δωδεκάμηνο έχει καταγραφεί μια σαφής μετατόπιση των αγοραστών προς έργα με μουσειακή ποιότητα, ισχυρή ιστορία και περιορισμένη διαθεσιμότητα. Αντίθετα, η αγορά έχει γίνει αισθητά πιο επιφυλακτική απέναντι σε ονόματα που στηρίχθηκαν κυρίως στη μόδα ή στην κερδοσκοπική δυναμική προηγούμενων ετών.
Η Lewis Collection μοιάζει σχεδόν σχεδιασμένη για αυτή τη νέα πραγματικότητα. Δεν βασίζεται σε πρόσκαιρες τάσεις ούτε σε επιθετικές προβλέψεις για μελλοντική ανατίμηση. Αντιθέτως, στηρίζεται σε καλλιτέχνες των οποίων η θέση στην ιστορία της τέχνης θεωρείται ήδη κατοχυρωμένη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένα δεύτερο έργο του Modigliani, το Homme à la pipe, το οποίο ενισχύει ακόμη περισσότερο τη βαρύτητα της πώλησης. Παράλληλα, η παρουσία των Klimt και Schiele προσθέτει μια σπάνια αυστριακή διάσταση στη συλλογή, ενώ τα έργα των Bacon και Freud εκπροσωπούν δύο από τις πιο επιδραστικές μορφές της μεταπολεμικής βρετανικής τέχνης.
Για τους Sotheby’s, η πώληση αποτελεί επίσης μια σημαντική δοκιμασία σε επίπεδο στρατηγικής. Τα τελευταία χρόνια οι μεγάλοι οίκοι δημοπρασιών έχουν επενδύσει σημαντικά σε εγγυήσεις και μηχανισμούς προστασίας των πωλητών, περιορίζοντας τον κίνδυνο αποτυχίας. Στην περίπτωση της Lewis Collection, όμως, το ενδιαφέρον εστιάζεται στο γεγονός ότι η αγορά καλείται να αποδείξει από μόνη της τη διάθεσή της να απορροφήσει έργα αυτού του μεγέθους.
Το πραγματικό στοίχημα αφορά τα blue chips
Η πώληση πραγματοποιείται σε μια περίοδο όπου οι συζητήσεις γύρω από τα λεγόμενα «blue-chip» έργα τέχνης έχουν επιστρέψει δυναμικά. Πρόσφατες δημοπρασίες στη Νέα Υόρκη έδειξαν ότι οι συλλέκτες εξακολουθούν να ανταποκρίνονται θετικά όταν εμφανίζονται στην αγορά αριστουργήματα με ισχυρή προέλευση και ιστορική σημασία.
Το ερώτημα είναι αν η ίδια δυναμική μπορεί να επιβεβαιωθεί και στο Λονδίνο με μια συλλογή αυτού του μεγέθους. Η επιτυχία της Lewis Collection δεν θα αξιολογηθεί μόνο από το τελικό ποσό που θα συγκεντρώσει. Θα αποτελέσει και ένδειξη για το πόσο βαθιά παραμένει η ζήτηση για κορυφαία έργα σε μια αγορά που δείχνει ολοένα πιο επιλεκτική.
Η σημασία της πώλησης ξεπερνά επομένως τα όρια μιας ακόμη δημοπρασίας. Αν η συλλογή κινηθεί κοντά στο ανώτατο εύρος των εκτιμήσεων, θα επιβεβαιώσει ότι οι συλλέκτες συνεχίζουν να διαθέτουν σημαντικά κεφάλαια όταν βρίσκονται μπροστά σε έργα σπανιότητας, ιστορικής βαρύτητας και αναγνωρισμένης ποιότητας.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά τέχνης αναζητά νέα σημεία αναφοράς, η Lewis Collection προσφέρει ίσως το πιο καθαρό τεστ για το αν τα μεγάλα ονόματα εξακολουθούν να λειτουργούν ως ασφαλές καταφύγιο. Και με έναν Modigliani αξίας άνω των 45 εκατ. λιρών να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, το Λονδίνο ετοιμάζεται να δώσει μία από τις πιο ενδιαφέρουσες απαντήσεις της χρονιάς.
