Του Μάνου Οικονομίδη
Στην επιστήμη της Κλινικής Ψυχολογίας μια άπειρη βιβλιογραφία έχει αφιερωθεί στην αυθόρμητη προσπάθεια να κατανοηθεί επαρκώς, να εξηγηθεί, και κατά συνέπεια να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το μικροκλίμα που διαμορφώνει κάθε εορταστική περίοδος. Οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς κρατούν τα πρωτεία στη συγκεκριμένη χορογραφία συναισθημάτων, που τις αθροιστικά περισσότερες φορές έχουν αρνητικό αποτύπωμα, μελαγχολίας και αποστασιοποίησης από το φως.
Στην Ελλάδα της διαρκούς και ανατροφοδοτούμενης παρακμής, που παγιώθηκε τη μνημονιακή περίοδο ως παγιωμένη φθορά, στερώντας επαρκές οξυγόνο από το εθνικό μέλλον, οι φετινές γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς έχουν πρόσθετη και πολυπαραγοντική σημειολογία. Οι κινητοποιήσεις των αγροτών, πρωτοφανείς αναφορικά με τη μαζικότητά τους για τις πολλές τελευταίες δεκαετίες, όπως και για τη στήριξη των άλλων κοινωνικών ομάδων, που έχουν αντισταθεί πεισματικά στον πειρασμό του συνηθισμένου κοινωνικού αυτοματισμού, έχουν πυκνώσει τα σύννεφα απογοήτευσης πάνω από τον εθνικό ορίζοντα.
Οι δημοσκοπήσεις άλλωστε, τουλάχιστον εκείνων των εταιριών που δεν διαπραγματεύονται την αξιοπρέπεια και την υστεροφημία τους, έχουν καταγράψει εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα την εξελικτική επιδείνωση αρνητικών συναισθημάτων, ως κυρίαρχου κλίματος στις τάξεις της ελληνικής κοινωνίας. Ένα τέτοιο κλίμα, αναπόφευκτα επιδεινώνεται μέσα σε μια τέτοια εορταστική περίοδο. Με την επικείμενη αλλαγή του χρόνου, να διαμορφώνει προστιθέμενη δυναμική.
Οι γιορτές έχουν κόστος. Αντικειμενικό. Σε περιόδους σύνθετων, πολυεπίπεδων και παραγοντικών κρίσεων, όπως συμβαίνει με τη σημερινή Ελλάδα, το κόστος επεκτείνεται σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Στα οικογενειακά τραπέζια, στις παρέες με συγγενείς και φίλους, στη ζύμωση με… κανονικούς ανθρώπους, στους δρόμους και τα καταστήματα, εξελίσσεται η λεγόμενη «επώαση» της αντίδρασης, της αμφισβήτησης, της αντίστασης στην κυρίαρχη τάξη πραγμάτων.
Την επώαση αυτή τη ζήσαμε πολύ ζωηρά στις καλοκαιρινές διακοπές, με τους Έλληνες… στα κάγκελα, όταν επέστρεψαν στην «κανονικότητα» της καθημερινότητάς τους τον Σεπτέμβριο. Αυτή τη φορά, τα δύο νήματα θα ενωθούν και η επώαση θα έχει ακόμη περισσότερο έντονα και αχαλίνωτα χαρακτηριστικά.
Ο λογαριασμός του κόστους των γιορτών θα αποσταλεί στο πολιτικό σύστημα… την κατάλληλη στιγμή.

