Η διάσπαση του ψυχολογικού ορίου των 100 δολαρίων ανά βαρέλι για το αργό πετρέλαιο δεν αποτελεί απλώς μια αγοραία διακύμανση. Συνιστά εξωγενές προσφορικό σοκ με ευρείες δευτερογενείς επιπτώσεις στο επίπεδο τιμών, στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και στη διαμόρφωση των προσδοκιών αγορών και κεντρικών τραπεζών.
σχετικά άρθρα
Η μετάδοση του ενεργειακού σοκ στην πραγματική οικονομία λειτουργεί μέσα από τρία αλληλένδετα κανάλια. Το πρώτο είναι το άμεσο κόστος εισροών, καύσιμα κίνησης, θέρμανση, βιομηχανική ενέργεια. Το δεύτερο είναι το κόστος logistics και εφοδιαστικής αλυσίδας, που επηρεάζει τις τελικές τιμές σχεδόν κάθε εμπορεύσιμου αγαθού. Το τρίτο και συχνά υποτιμημένο είναι η συμπίεση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, που λειτουργεί ως αρνητικός πολλαπλασιαστής ζήτησης στο σύνολο της οικονομίας.
Ιδιαίτερης προσοχής χρήζει ο αγροδιατροφικός τομέας, ο οποίος εμφανίζει υψηλή ενεργειακή ένταση σε όλα τα στάδια παραγωγής, από τα ορυκτά λιπάσματα,η τιμή των οποίων συναρτάται άμεσα με το φυσικό αέριο, έως τα καύσιμα αγροτικών μηχανημάτων και το κόστος ψυκτικής αλυσίδας. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο επισιτιστικός πληθωρισμός τείνει να καθυστερεί έναντι του ενεργειακού, αλλά να παραμένει εγκατεστημένος για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Εάν οι τιμές ενέργειας παγιωθούν σε υψηλά επίπεδα, η πιθανότητα ενός περιβάλλοντος στασιμοπληθωρισμού, χαμηλή ανάπτυξη σε συνδυασμό με επίμονο πληθωρισμό, δεν μπορεί να αποκλειστεί. Ιστορικά, τέτοια περιβάλλοντα χαρακτηρίζονται από παρατεταμένη διάβρωση της αγοραστικής δύναμης και αύξηση της ιδιωτικής χρέωσης για την κάλυψη βασικών αναγκών δυναμική που αυξάνει τον συστημικό κίνδυνο στο τραπεζικό σύστημα μεσοπρόθεσμα.
Για οικονομίες με υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενη ενέργεια, όπως η ελληνική, το ενεργειακό σοκ επιδρά επιπλέον στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, επιδεινώνοντας το εμπορικό έλλειμμα και ασκώντας πρόσθετη πίεση στη συναλλαγματική ισορροπία στο πλαίσιο της Ευρωζώνης.
Η δημοσιονομική πολιτική καλείται να αναλάβει το μέρος του βάρους που η νομισματική δεν μπορεί να αντιμετωπίσει χωρίς παρενέργειες. Ωστόσο, οι παρεμβάσεις πρέπει να είναι αυστηρά στοχευμένες,η διαχείριση ενός εξωγενούς ενεργειακού σοκ δεν έχει ανώδυνες λύσεις. Έχει όμως λιγότερο και περισσότερο κοστοβόρες επιλογές και η διάκριση μεταξύ τους είναι ακριβώς το ζητούμενο της οικονομικής πολιτικής τις επόμενες κρίσιμες εβδομάδες.
