σχετικά άρθρα
Το ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η διάγνωσή της. Όπως σημειώνουν οι ειδικοί της Ελληνικής Εταιρείας Υπέρτασης, η συγκεκριμένη νόσος ευθύνεται για περισσότερους θανάτους από οποιονδήποτε άλλο παράγοντα κινδύνου. Αυτός είναι και ο λόγος που, σύμφωνα με το πόρισμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), η υπέρταση συνιστά διεθνώς ένα τεράστιο πρόβλημα δημόσιας υγείας.
Τα επιδημιολογικά δεδομένα καταδεικνύουν ότι η νόσος αποτελεί μια ύπουλη απειλή για την ανθρώπινη ζωή, καθώς ευθύνεται για το 16% όλων των θανάτων, το 53% των καρδιαγγειακών θανάτων και το 58% των θανάτων από εγκεφαλικό επεισόδιο. Επιπλέον, αποτελεί την αιτία για το 31% των θανάτων από νεφρική ανεπάρκεια, ενώ προκαλεί επίσης νεφρική ανεπάρκεια και άνοια, επιβεβαιώνοντας τον χαρακτηρισμό της ως «σιωπηλός δολοφόνος».
**Η κατάσταση στην Ελλάδα**
Στην Ελλάδα, περίπου 3 εκατομμύρια άτομα πάσχουν από υπέρταση. Εντούτοις, ένας στους τρεις παραμένει αδιάγνωστος, όπως ανέφερε ο συντονιστής του προγράμματος στη χώρα μας, καθηγητής Παθολογίας και Υπέρτασης στη Γ’ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική του Νοσοκομείου Σωτηρία, Γεώργιος Στεργίου. Για τον λόγο αυτό, από το 2019, η Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης εφαρμόζει το πρόγραμμα «Μάιος Μήνας Μέτρησης» (ΜΜΜ), ακολουθώντας τη δράση της Διεθνούς Εταιρείας Υπέρτασης. Φέτος, το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη διενέργεια μετρήσεων αρτηριακής πίεσης σε περισσότερα από 10.000 άτομα σε όλη την Ελλάδα, σε πάνω από 40 σημεία μέτρησης και σε 24 πόλεις (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη, Άργος, Ασπρόπυργος, Βέροια, Διδυμότειχο, Δράμα, Ηράκλειο, Ιεράπετρα, Ιωάννινα, Καβάλα, Καλαμάτα, Λάρισα, Μαγούλα, Μαρκόπουλο Μεσογαίας, Μεγαλόπολη, Μολάοι, Νάουσα, Νεάπολη Λακωνίας, Πάτρα, Πτολεμαΐδα, Τρίπολη, Χανιά).
Οι μετρήσεις πραγματοποιούνται σε δημόσιους χώρους με πιστοποιημένα πιεσόμετρα. Οι συμμετέχοντες ενημερώνονται άμεσα για τα αποτελέσματα και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, λαμβάνουν οδηγίες για περαιτέρω έλεγχο και αντιμετώπιση. Οι ειδικοί καλούν όλους τους πολίτες να μετρήσουν την αρτηριακή τους πίεση, με έμφαση στους ενηλίκους που δεν την έχουν ελέγξει πρόσφατα, σε όσους έχουν αυξημένο βάρος και σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης.
**Συχνό πρόβλημα και νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις**
Περίπου 30% των ασθενών που λαμβάνουν αντιυπερτασική αγωγή στην Ελλάδα παραμένουν αρρύθμιστοι, σύμφωνα με τους ειδικούς της Α’ Καρδιολογικής Κλινικής του ΕΚΠΑ στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών. Ωστόσο, η πλειονότητα των ασθενών με υπέρταση μπορεί να τη ρυθμίσει αποτελεσματικά με σύγχρονους θεραπευτικούς συνδυασμούς, όπως η χορήγηση τριπλού αντιυπερτασικού σχήματος σε ένα μόνο χάπι.
Για ένα μικρό ποσοστό ασθενών, περίπου 10%, που παραμένουν αρρύθμιστοι παρά τη φαρμακευτική αγωγή – την ανθεκτική υπέρταση – οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες αναδεικνύουν τη νεφρική απονεύρωση ως μια επιπλέον θεραπευτική επιλογή. Η μέθοδος αυτή στοχεύει στη μείωση της υπερδραστηριότητας του συμπαθητικού νευρικού συστήματος και μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική και σταθερή μείωση της αρτηριακής πίεσης. Μελέτες υποδεικνύουν ότι η νεφρική απονεύρωση μπορεί να μειώσει τη συστολική πίεση κατά περίπου 8-10 mmHg στο ιατρείο και κατά 5-7 mmHg σε 24ωρη καταγραφή, επιφέροντας ουσιαστική μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Εκτιμάται ότι αυτή η μείωση μπορεί να αντιστοιχεί σε 15% μείωση της στεφανιαίας νόσου, 25% μείωση του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, 28% μείωση της καρδιακής ανεπάρκειας και 10% μείωση της συνολικής θνησιμότητας.
Υπό αυτά τα δεδομένα, δημοσιεύθηκε πρόσφατα Κείμενο Ομοφωνίας από την Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης, σε συνεργασία με την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, την Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία και την Ελληνική Ακαδημία Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενιαία προσέγγιση στη διαχείριση του υπερτασικού ασθενούς σε όλη τη χώρα, μέσω ενός αλγορίθμου επτά βημάτων που περιγράφει τη βέλτιστη φαρμακευτική αγωγή και τη σωστή ένδειξη για νεφρική απονεύρωση. Οι ασθενείς που πληρούν τα κριτήρια παραπέμπονται σε εξειδικευμένα αιμοδυναμικά εργαστήρια, ενώ η παρακολούθηση συνεχίζεται σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό μέσω ειδικής πλατφόρμας, εξασφαλίζοντας διεπιστημονική φροντίδα. Σημειώνεται ότι η Α’ Καρδιολογική Κλινική του ΕΚΠΑ στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο διαθέτει πολυετή εμπειρία στον τομέα της νεφρικής απονεύρωσης και έχει συμμετάσχει σε σημαντικές διεθνείς μελέτες, όπως οι SPYRAL OFF MED.
Παράλληλα, η επιστημονική έρευνα διερευνά πιθανές επιπλέον ευεργετικές επιδράσεις της νεφρικής απονεύρωσης σε καταστάσεις που συχνά συνυπάρχουν στους υπερτασικούς ασθενείς, όπως η χρόνια νεφρική νόσος, η κολπική μαρμαρυγή, η καρδιακή ανεπάρκεια, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπνική άπνοια, καθώς και παράγοντες όπως το στρες, το άγχος και η στυτική δυσλειτουργία.
**Πρόληψη και αντιμετώπιση χωρίς φάρμακα**
Η πρόληψη της υπέρτασης βασίζεται στην υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, οι οδηγίες του οποίου είναι επίσης σημαντικές στη θεραπεία, ιδίως της ιδιοπαθούς υπέρτασης (95% των περιπτώσεων). Οι συνήθειες που μπορούν να καθυστερήσουν την εμφάνισή της ή να συμβάλουν στη μείωσή της είναι οι εξής:
* **Υγιεινή διατροφή:** Η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και γαλακτοκομικών με χαμηλά λιπαρά συμβάλλει στη μείωση της πίεσης. Η μεσογειακή διατροφή συνιστάται ως εξαιρετικό διατροφικό πρότυπο. * **Διατήρηση κανονικού βάρους:** Η απώλεια βάρους, σε περίπτωση περιττών κιλών, έχει άμεση θετική επίδραση στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. * **Μείωση αλατιού:** Η υψηλή κατανάλωση νατρίου αυξάνει την πίεση. Μείωση πρόσληψης άλατος κατά 2-4 γραμμάρια ημερησίως μπορεί να οδηγήσει σε πτώση της αρτηριακής πίεσης και αναπροσαρμογή της απαιτούμενης δόσης φαρμάκων. * **Τακτική άσκηση:** Προτείνονται 30 λεπτά άσκησης ημερησίως (βάδισμα, τρέξιμο, ποδήλατο, κολύμπι, χορός). Η σωματική δραστηριότητα μειώνει το στρες και βελτιώνει τη διάθεση. * **Μικρή κατανάλωση αλκοόλ:** Έως και δύο ποτά την εβδομάδα θεωρούνται επαρκή. * **Διακοπή καπνίσματος:** Το ενεργητικό ή παθητικό κάπνισμα βλάπτει την υγεία, με τη νικοτίνη να αυξάνει την αρτηριακή πίεση. Η διακοπή του καπνίσματος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες μείωσης του κινδύνου.
