Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών καταδίκασε τέσσερις Κινέζους μεταδιδακτορικούς ερευνητές τους τελευταίους μήνες. Οι κατηγορίες αφορούσαν την ακατάλληλη αποστολή βιολογικών υλικών. Οι υποθέσεις εκτυλίχθηκαν στα Πανεπιστήμια του Μίσιγκαν (UM) και της Ιντιάνα (IU). Οι επιστήμονες συνελήφθησαν, καταδικάστηκαν και απελάθηκαν. Η κίνηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στον ακαδημαϊκό χώρο. Πολλοί βλέπουν μια επανάληψη της Πρωτοβουλίας κατά της Κίνας του 2018.
σχετικά άρθρα
Η υπόθεση Jian και Liu. Μύκητας Fusarium graminearum
Η Γιουνκίνγκ Τζιαν, 33 ετών, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο εργαστήριο MPMI του UM, συνελήφθη από το FBI στις 3 Ιουνίου 2025. Οι αρχές τη κατηγόρησαν για ακατάλληλη μεταφορά βιολογικών υλικών. Η υπόθεση συνδέθηκε με τον πρώην φίλο της, Ζουνιόνγκ Λιου. Ο Λιου είχε σταματηθεί από την Τελωνειακή και Συνοριακή Προστασία (CBP) στο αεροδρόμιο του Ντιτρόιτ. Μέσα στη βαλίτσα του μετέφερε δείγματα του μύκητα Fusarium graminearum (Fg). Ο Αμερικανός εισαγγελέας Τζερόμ Γκόργκον χαρακτήρισε τον μύκητα «πιθανό όπλο αγροτρομοκρατίας». Ο μύκητας, ωστόσο, είχε ήδη εντοπιστεί στις ΗΠΑ το 1996. Είναι πανταχού παρών στο Μίσιγκαν και οι αγρότες ξοδεύουν εκατομμύρια για την καταπολέμησή του. Η Τζιαν δήλωσε ένοχη για λαθρεμπόριο και ψευδείς δηλώσεις. Καταδικάστηκε σε πέντε μήνες φυλάκισης και απελάθηκε.
Η υπόθεση Han. Σκουλήκι Caenorhabditis elegans
Η Τσενγκσουάν Χαν, διδακτορική φοιτήτρια νευροφυσιολογίας από το Πανεπιστήμιο Huazhong, συνελήφθη αμέσως μόλις έφτασε στο αεροδρόμιο του Ντιτρόιτ. Η Χαν είχε στείλει τουλάχιστον πέντε πακέτα με δείγματα του σκουληκιού Caenorhabditis elegans και πλασμιδιακού DNA. Τα πακέτα δεν έφεραν την κατάλληλη σήμανση και κατασχέθηκαν από την CBP. Η Γενική Εισαγγελέας Πάμελα Μπόντι δήλωσε ότι η Χαν «προσπαθούσε να λαθρεμπορεύσει βιολογικά υλικά με το πρόσχημα της έρευνας». Η Χαν καταδικάστηκε στους τρεις μήνες που είχε ήδη εκτίσει και απελάθηκε. Η καριέρα της έχει πληγεί ανεπανόρθωτα, όπως δήλωσε ο δικηγόρος της.
Η υπόθεση Xiang. Πλασμιδιακό DNA E. coli
Ο Γιουχουάνγκ Ξιανγκ, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο IU, συνελήφθη για παραλαβή αποστολής πλασμιδίων από E. coli. Το υλικό είχε σταλεί από την Κίνα με την ένδειξη «γυναικεία εσώρουχα». Ο διευθυντής του FBI Κας Πατέλ προειδοποίησε ότι τα υλικά «θα μπορούσαν να προκαλέσουν καταστροφικές ασθένειες στις αμερικανικές καλλιέργειες». Ο Ξιανγκ πέρασε τέσσερις μήνες σε πέντε διαφορετικές φυλακές. Δήλωσε ένοχος για μία κατηγορία λαθρεμπορίου πλασμιδιακού DNA. Καταδικάστηκε σε όριο έκτισης της ποινής του και απελάθηκε.
Ο ρόλος του πράκτορα Nieh και οι επιπτώσεις στους μέντορες
Όλες οι υποθέσεις βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στο έργο του ειδικού πράκτορα του FBI Έντουαρντ Νίε. Ο Νίε υπηρετούσε στο γραφείο αντικατασκοπείας του Ντιτρόιτ. Στόχος έγιναν και τρεις άλλοι Κινέζοι μεταδιδακτορικοί στο εργαστήριο του νευροβιολόγου Shawn Xu. Οι τρεις ερευνητές απολύθηκαν, συνελήφθησαν και κρατήθηκαν για τέσσερις μήνες. Τελικά αφέθηκαν ελεύθεροι μετά από παρέμβαση της κινεζικής πρεσβείας. Οι κατηγορίες αποσύρθηκαν. Ο Shawn Xu αποφάσισε να μετακομίσει στην Κίνα. Ο Κεν Κάντιγκαν, πρόεδρος του τμήματος, δήλωσε ότι οι συνάδελφοί του φοβούνται. «Ακόμα κι αν είμαι πολίτης των ΗΠΑ, μπορούν να μου το πάρουν και να μου το απελάσουν», ακούει στους διαδρόμους.
Η σύγκριση με την Πρωτοβουλία κατά της Κίνας
Οι υποθέσεις θυμίζουν την Πρωτοβουλία κατά της Κίνας που ξεκίνησε το Υπουργείο Δικαιοσύνης το 2018. Το πρόγραμμα στόχευε στην εξάλειψη της οικονομικής κατασκοπείας. Οδήγησε στη σύλληψη περίπου δύο δωδεκάδων επιστημόνων κινεζικής καταγωγής. Η κυβέρνηση έχασε ή απέρριψε πολλές από αυτές τις υποθέσεις. Το 2022, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν τερμάτισε το πρόγραμμα. Οι επικριτές κατήγγειλαν ότι το πρόγραμμα είχε στοχεύσει άδικα επιστήμονες κινεζικής καταγωγής. Τώρα, η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να αναβιώνει την ιδέα σε νέα μορφή. Αυτή τη φορά, στόχος είναι οι Κινέζοι μεταδιδακτορικοί με προσωρινές βίζες. Ο Ρότζερ Ίνες, μοριακός βιολόγος στο IU, έχει αποκλειστεί από το εργαστήριό του. Το Υπουργείο Γεωργίας ακύρωσε μακροχρόνια συνεργασία του με το πανεπιστήμιο. Ο Ίνες δήλωσε ότι οι Κινέζοι επιστήμονες λαμβάνουν ένα σαφές μήνυμα: η κυβέρνηση δεν θέλει να βρίσκονται εδώ.
