Το Ισραήλ ξαναγράφει τους κανόνες στη Χεβρώνα – Γιατί το Ιμπραήμι μπορεί να αλλάξει τη Δυτική Όχθη
Η διαμάχη δεν αφορά μόνο ένα τέμενος ούτε τις δεκάδες πύλες που εμφανίστηκαν στους δρόμους της Χεβρώνας. Η κυβέρνηση Netanyahu αλλάζει σταδιακά τον τρόπο άσκησης ελέγχου στην πιο ευαίσθητη πόλη της Δυτικής Όχθης και ανοίγει μια νέα γεωπολιτική συζήτηση.
Το Ιμπραήμι στη Χεβρώνα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, καθώς οι πρόσφατες αποφάσεις του Ισραήλ αλλάζουν το διοικητικό πλαίσιο γύρω από τον ιερό χώρο.
Δεν είναι οι σιδερένιες πύλες η μεγαλύτερη είδηση στη Χεβρώνα. Η πραγματική αλλαγή βρίσκεται πίσω από αυτές. Μέσα σε λίγες ημέρες, το Ισραήλ αφαίρεσε από την παλαιστινιακή διοίκηση κρίσιμες αρμοδιότητες σχεδιασμού και κατασκευών γύρω από το Ιμπραήμι, ενώ παράλληλα προχώρησε σε νέες αποφάσεις που ενισχύουν την ισραηλινή παρουσία στην περιοχή. Οι τελευταίοι περιορισμοί που καταγγέλλουν οι παλαιστινιακές αρχές αποτελούν, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, συνέχεια αυτής της στρατηγικής και όχι μεμονωμένο περιστατικό.
σχετικά άρθρα
Γιατί έχει σημασία
Η Χεβρώνα δεν αποτελεί μια ακόμη πόλη της Δυτικής Όχθης. Φιλοξενεί έναν από τους πιο ευαίσθητους θρησκευτικούς χώρους στον κόσμο. Οι μουσουλμάνοι τον γνωρίζουν ως Τζαμί Ιμπραήμι, ενώ οι Εβραίοι ως Σπήλαιο των Πατριαρχών. Και οι τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες συνδέουν τον χώρο με τον Αβραάμ, γεγονός που μετατρέπει κάθε αλλαγή στο καθεστώς του σε ζήτημα με διεθνείς προεκτάσεις.
Η νέα ένταση δεν ξεκινά από τις καταγγελίες για τις πύλες. Ξεκινά από μια απόφαση που αλλάζει τμήματα του Πρωτοκόλλου της Χεβρώνας του 1997. Η κυβέρνηση του Benjamin Netanyahu μετέφερε στις ισραηλινές αρχές αρμοδιότητες που μέχρι σήμερα ασκούσε η παλαιστινιακή δημοτική διοίκηση γύρω από τον ιερό χώρο.
Η μεγάλη εικόνα
Αν εξετάσει κανείς τις εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων ως ενιαία εικόνα, διαπιστώνει ότι το Ισραήλ δεν περιορίζεται στη διαχείριση της ασφάλειας.
Πρώτα, άλλαξε το διοικητικό καθεστώς γύρω από το Ιμπραήμι.
Στη συνέχεια, ενέκρινε επέκταση εβραϊκών εγκαταστάσεων στην περιοχή.
Τώρα, οι παλαιστινιακές αρχές καταγγέλλουν εκτεταμένους περιορισμούς πρόσβασης, έργα στον χώρο του τεμένους και ενίσχυση των σημείων ελέγχου.
Καθεμία από αυτές τις κινήσεις μπορεί να εξεταστεί ξεχωριστά. Όλες μαζί, όμως, δείχνουν μια διαφορετική εικόνα: το Ισραήλ αυξάνει σταδιακά τον διοικητικό και επιχειρησιακό έλεγχο στη Χεβρώνα.
Το πραγματικό διακύβευμα
Οι περισσότεροι βλέπουν τις πύλες.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι άλλο.
Γιατί αλλάζει τώρα το καθεστώς γύρω από το Ιμπραήμι;
Ο υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ, Bezalel Smotrich, χαρακτήρισε τη μεταφορά αρμοδιοτήτων «ιστορικό βήμα» που ενισχύει την ισραηλινή κυριαρχία στη Δυτική Όχθη. Από την άλλη πλευρά, ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Mahmoud Abbas χαρακτήρισε την απόφαση παραβίαση του πολιτικού και νομικού καθεστώτος της Χεβρώνας. Παράλληλα, το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι το Πρωτόκολλο της Χεβρώνας δεν καταργείται συνολικά, αλλά η κυβέρνηση αναλαμβάνει συγκεκριμένες αρμοδιότητες για περιοχές εβραϊκών οικισμών και ιερών χώρων.
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της αντιπαράθεσης. Δεν συγκρούονται μόνο δύο διαφορετικές διοικήσεις. Συγκρούονται δύο διαφορετικές αντιλήψεις για το μέλλον της Δυτικής Όχθης.
Τι δεν βλέπουν οι περισσότεροι
Η Χεβρώνα λειτουργεί συχνά ως βαρόμετρο για τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη.
Το Πρωτόκολλο του 1997 χώρισε την πόλη στις ζώνες H1 και H2, διατηρώντας μια ιδιαίτερα εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στην παλαιστινιακή διοίκηση και την ισραηλινή παρουσία. Για σχεδόν τρεις δεκαετίες, αυτό το πλαίσιο αποτέλεσε τη βάση της καθημερινής λειτουργίας της πόλης.
Σήμερα, η ισορροπία αυτή δοκιμάζεται ξανά.
Η μεταφορά αρμοδιοτήτων, οι νέοι οικοδομικοί σχεδιασμοί και οι καταγγελίες για αυστηρότερους περιορισμούς δημιουργούν την εντύπωση μιας σταδιακής μεταβολής του τρόπου άσκησης ελέγχου στη Χεβρώνα. Το κατά πόσο αυτή η μεταβολή θα επεκταθεί και σε άλλα σημεία της Δυτικής Όχθης παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Γιατί αφορά την Ευρώπη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να στηρίζει τη λύση δύο κρατών και θεωρεί ότι κάθε μονομερής αλλαγή στο καθεστώς της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης δυσκολεύει την επανεκκίνηση μιας πολιτικής διαδικασίας.
Επομένως, η Χεβρώνα δεν αποτελεί μόνο τοπικό ζήτημα. Κάθε νέα ένταση γύρω από το Ιμπραήμι επηρεάζει το ευρύτερο διπλωματικό περιβάλλον στη Μέση Ανατολή και αυξάνει την πίεση στις σχέσεις του Ισραήλ με ευρωπαϊκές και αραβικές πρωτεύουσες.
Και η Ελλάδα;
Η Ελλάδα δεν εμπλέκεται άμεσα στις εξελίξεις της Χεβρώνας. Ωστόσο, η Αθήνα διατηρεί στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, παράλληλα με σχέσεις με αραβικά κράτη και σταθερή υποστήριξη στη λύση δύο κρατών. Γι’ αυτό κάθε κλιμάκωση στη Δυτική Όχθη δυσκολεύει το διπλωματικό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου και αυξάνει την ανάγκη ισορροπημένων χειρισμών από όλες τις πλευρές.
Το συμπέρασμα
Οι εικόνες με τις πύλες μπορεί να κυριαρχήσουν στα δελτία ειδήσεων. Ωστόσο, η ουσιαστική εξέλιξη βρίσκεται αλλού.
Η Χεβρώνα μετατρέπεται ξανά σε σημείο όπου δοκιμάζονται οι πολιτικές ισορροπίες της Δυτικής Όχθης. Αν οι πρόσφατες αποφάσεις αποτελούν μεμονωμένες κινήσεις ή την αρχή μιας ευρύτερης στρατηγικής, θα φανεί τους επόμενους μήνες.
Ένα, όμως, είναι ήδη σαφές: η διαμάχη γύρω από το Ιμπραήμι δεν αφορά μόνο έναν ιερό χώρο. Αφορά το ποιος διαμορφώνει τους κανόνες σε μία από τις πιο ευαίσθητες περιοχές της Μέσης Ανατολής.
