Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι η άμεση έκθεση των ευρωπαϊκών τραπεζών στη Μέση Ανατολή ανέρχεται σε 132 δισ. ευρώ, ένα ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 0,5% του συνολικού ενεργητικού του κλάδου, το οποίο αγγίζει τα 29 τρισ. ευρώ. Το χαμηλό αυτό ποσοστό υποδηλώνει ότι οι άμεσες επιπτώσεις από ενδεχόμενη επιδείνωση της κατάστασης στην περιοχή θεωρούνται περιορισμένες, ακόμη και σε δυσμενή σενάρια, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος.
σχετικά άρθρα
Σύμφωνα με την ανάλυση, η έκθεση αυτή δεν είναι ευρέως διασπαρμένη, αλλά συγκεντρώνεται σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων και διεθνώς δραστηριοποιημένων τραπεζικών ομίλων, με ιδιαίτερη παρουσία των γαλλικών τραπεζών. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν η Groupe BPCE, η Crédit Agricole και η BNP Paribas, οι οποίες εμφανίζουν τα υψηλότερα επίπεδα έκθεσης στην περιοχή. Η συγκέντρωση αυτή μειώνει τον συστημικό κίνδυνο, καθώς αφορά οργανισμούς με ισχυρή κεφαλαιακή βάση και διεθνή εμπειρία στη διαχείριση κινδύνων.
Παράλληλα, η γεωγραφική κατανομή της έκθεσης επικεντρώνεται κυρίως σε τρεις από τις ισχυρότερες οικονομίες της περιοχής, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, οι οποίες λειτουργούν ως βασικά χρηματοοικονομικά κέντρα. Η σύνδεση με οικονομίες υψηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης και ισχυρούς κρατικούς αντισυμβαλλόμενους περιορίζει περαιτέρω τον άμεσο πιστωτικό κίνδυνο, καθιστώντας λιγότερο πιθανές τις σοβαρές απώλειες σε περίπτωση αναταραχής.
Ωστόσο, παρά τη σχετική ασφάλεια σε επίπεδο άμεσης έκθεσης, οι αναλυτές της Morningstar DBRS εφιστούν την προσοχή στους έμμεσους κινδύνους, οι οποίοι ενδέχεται να αποδειχθούν πιο κρίσιμοι. Οι βασικοί μηχανισμοί μετάδοσης των κινδύνων εντοπίζονται στον πληθωρισμό, στις εξελίξεις των επιτοκίων και στην πιθανή επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας των δανειοληπτών στις εγχώριες αγορές των ευρωπαϊκών τραπεζών. Μια ενδεχόμενη κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων θα μπορούσε να επηρεάσει τις τιμές της ενέργειας, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και επηρεάζοντας τη νομισματική πολιτική.
Σε αυτό το πλαίσιο, η άνοδος των επιτοκίων αποτελεί δίκοπο μαχαίρι για τις τράπεζες. Από τη μία πλευρά, μπορεί να ενισχύσει τα επιτοκιακά τους έσοδα και να στηρίξει την κερδοφορία τους. Από την άλλη, όμως, αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης δανείων για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, εντείνοντας τον πιστωτικό κίνδυνο. Η πιθανή αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και η επιδείνωση της ποιότητας του ενεργητικού αποτελούν βασικές πηγές ανησυχίας, ιδιαίτερα σε περίπτωση επιδείνωσης των μακροοικονομικών συνθηκών.
Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες εισέρχονται στην παρούσα περίοδο αβεβαιότητας από ισχυρότερη αφετηρία σε σχέση με το παρελθόν. Η άμεση έκθεση στη Μέση Ανατολή δεν συνιστά από μόνη της συστημική απειλή, ωστόσο οι δευτερογενείς επιπτώσεις μέσω της ευρύτερης οικονομίας ενδέχεται να δημιουργήσουν πιο σύνθετες προκλήσεις για τον τραπεζικό κλάδο το επόμενο διάστημα.
