Βέλγοι ερευνητές ανέπτυξαν μέθοδο SpermFACS που εντοπίζει ένα μόνο σπερματοζωάριο ανάμεσα σε χιλιάδες κύτταρα, διευρύνοντας δραστικά το χρονικό περιθώριο ανίχνευσης.
Το πανεπιστημιακό νοσοκομείο UZ Leuven και το Πανεπιστήμιο KU Leuven παρουσίασαν μια νέα τεχνική DNA για υποθέσεις σεξουαλικής βίας. Η μέθοδος ονομάζεται SpermFACS και αποτελεί διεθνή πρωτιά. Από την Τρίτη είναι διαθέσιμη σε κέντρα σεξουαλικής βίας στο Βέλγιο και στο εξωτερικό.
σχετικά άρθρα
Στα ιατροδικαστικά δείγματα υπάρχει συνήθως μείγμα κυττάρων από θύμα και δράστη. Οι παλιές τεχνικές προσπαθούν να διαχωρίσουν τα σπερματοζωάρια από τα κολπικά κύτταρα. Όμως, όταν τα κύτταρα του δράστη είναι ελάχιστα, ο διαχωρισμός αποτυγχάνει. Αυτό συμβαίνει συχνά όταν τα θύματα αναφέρουν το περιστατικό ημέρες αργότερα.
Πώς λειτουργεί η νέα, πέντε φορές πιο ευαίσθητη μέθοδος
Το SpermFACS χρησιμοποιεί ταξινόμηση κυττάρων με φθορισμό (FACS). Οι ερευνητές εφαρμόζουν ένα ειδικό υγρό που κάνει μόνο τα σπερματοζωάρια να εκπέμπουν φως. Έπειτα, μια μηχανή υψηλής ακρίβειας απομονώνει τα φωτεινά κύτταρα ένα προς ένα.
Η μέθοδος είναι πέντε έως επτά φορές πιο ευαίσθητη από τις τρέχουσες τεχνικές. Μπορεί να λειτουργήσει ακόμα και σε ακραίες περιπτώσεις. Για παράδειγμα, με ένα μόνο κύτταρο δράστη ανάμεσα σε χιλιάδες κύτταρα θύματος.
Παράθυρο ανίχνευσης από 48 ώρες σε πέντε ημέρες
Το πιο κρίσιμο πλεονέκτημα αφορά τον χρόνο. Οι παραδοσιακές μέθοδοι αποτυγχάνουν μετά από 48 ώρες. Το SpermFACS μπορεί να δημιουργήσει πλήρες προφίλ DNA ακόμα και μετά από πέντε ημέρες.
Αυτό αυξάνει δραματικά τις πιθανότητες εντοπισμού των δραστών. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για περιπτώσεις καθυστερημένης καταγγελίας. Πολλά θύματα δεν προσέρχονται άμεσα στις αρχές.
«Σοκ, ντροπή, φόβος ή πρακτικά εμπόδια»
Ο καθηγητής Bram Bekaert, ειδικός ιατροδικαστικής γενετικής, εξηγεί την αξία της ανακάλυψης. «Πολλά θύματα δεν αναφέρουν αμέσως το περιστατικό», δηλώνει. Βρίσκονται σε κατάσταση σοκ, νιώθουν ντροπή ή φόβο. Υπάρχουν επίσης πρακτικά εμπόδια που καθυστερούν την καταγγελία.
Αν η ιατροδικαστική εξέταση γίνει ημέρες αργότερα, τα βιολογικά στοιχεία είναι συνήθως ανεπαρκή. Το νέο τεστ, όπως λέει, κάνει σημαντική διαφορά για τα θύματα. Βοηθά τόσο στη δικαστική δίωξη όσο και στο αίσθημα δικαιοσύνης.
Χωρίς δίπλωμα ευρεσιτεχνίας – Στόχος η παγκόσμια διάδοση
Η τεχνική αποδεικνύεται πολύτιμη και σε επιθέσεις με πολλούς δράστες. Ο διαχωρισμός διακριτών προφίλ DNA ήταν έως τώρα εξαιρετικά δύσκολος. Το SpermFACS απομονώνει τα σπερματοζωάρια με μεγαλύτερη ακρίβεια. Έτσι, γίνεται ευκολότερη η διάκριση μεταξύ διαφορετικών ατόμων.
Οι ερευνητές δεν κατοχύρωσαν τη μέθοδο με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Αυτό επιτρέπει σε εργαστήρια παγκοσμίως να την υιοθετήσουν ελεύθερα. Ήδη εργάζονται για περαιτέρω εξελίξεις. Στόχος είναι η σμίκρυνση της τεχνολογίας σε μικροτσίπ για ταχύτερη και φθηνότερη ανάλυση.
