Αστρονόμοι δημιούργησαν τον μεγαλύτερο τρισδιάστατο χάρτη υψηλής ανάλυσης του Σύμπαντος, αξιοποιώντας δεδομένα από το Φασματοσκοπικό Όργανο Σκοτεινής Ενέργειας (Dark Energy Spectroscopic Instrument – DESI). Το όργανο αυτό βρίσκεται στο τηλεσκόπιο Nicholas U. Mayall στην Αριζόνα των ΗΠΑ. Ο χάρτης καταγράφει τις θέσεις περισσότερων από 47 εκατομμυρίων γαλαξιών, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τη δομή και την εξέλιξη του σύμπαντος.
σχετικά άρθρα
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η σύγκριση των θέσεων των γαλαξιών στο παρελθόν με την κατανομή τους σήμερα επιτρέπει τον υπολογισμό της επιρροής της σκοτεινής ενέργειας σε διάστημα 11 δισεκατομμυρίων ετών κοσμικής ιστορίας.
Το πρόγραμμα DESI ξεκίνησε τη συλλογή δεδομένων τον Μάιο του 2021 και έχει ήδη υπερβεί σημαντικά τους αρχικούς του στόχους. Ενώ το αρχικό σχέδιο προέβλεπε τη συλλογή φωτός από 34 εκατομμύρια γαλαξίες μέσα σε πέντε χρόνια, το όργανο έχει καταγράψει περισσότερους από 47 εκατομμύρια γαλαξίες και κβάζαρ, καθώς και 20 εκατομμύρια αστέρια.
Αυτή η επίδοση καθιστά το DESI το πιο παραγωγικό εργαλείο του είδους του, έχοντας μετρήσει κοσμολογικά δεδομένα για έξι φορές περισσότερους γαλαξίες και κβάζαρ από όλες τις προηγούμενες μετρήσεις μαζί.
Η ανάλυση του τεράστιου όγκου δεδομένων της πενταετούς έρευνας έχει ήδη ξεκινήσει. Τα πρώτα αποτελέσματα σχετικά με τη σκοτεινή ενέργεια αναμένεται να δημοσιοποιηθούν το 2027. Παράλληλα, η επιστημονική ομάδα εξετάζει και άλλα στοιχεία που αφορούν τη δομή και την εξέλιξη του Σύμπαντος, με πολλές σχετικές εργασίες να προγραμματίζεται να παρουσιαστούν εντός του έτους.
Η Δρ. Στέφανι Τζούνο, μέλος της ερευνητικής ομάδας, τόνισε την ευρεία συνεργασία που απαιτήθηκε για την επιτυχία του DESI, αναφέροντας ότι πρόκειται για ένα επίτευγμα ολόκληρης της ανθρωπότητας με στόχο την κατανόηση του Σύμπαντος και της τελικής του μοίρας.
Ο διευθυντής του έργου, Δρ. Μάικλ Λέβι, χαρακτήρισε την πενταετή έρευνα του DESI ως «θεαματικά επιτυχημένη». Τόνισε την καλύτερη απόδοση του οργάνου από την αναμενόμενη, τα συναρπαστικά αποτελέσματα, καθώς και το εντυπωσιακό μέγεθος και εύρος του χάρτη, μαζί με την ταχύτητα δημιουργίας του. Πρόσθεσε επίσης ότι μετά την ολοκλήρωση της αρχικής έρευνας, η επεξεργασία των δεδομένων θα ξεκινήσει με στόχο την ανακάλυψη νέων στοιχείων.
Το DESI λειτουργεί υπό την εποπτεία του Εργαστηρίου Μπέρκλεϋ και αποτελεί προϊόν εκτεταμένης διεθνούς συνεργασίας, με βασικό στόχο την κατανόηση της σκοτεινής ενέργειας και της εξέλιξης του Σύμπαντος.
