Πότε η CIA τα έκανε… θάλασσα – Από τις κατασκοπευτικές γάτες μέχρι τις πίτσες που πρόδωσαν ολόκληρα δίκτυα πρακτόρων
Η πιο διάσημη μυστική υπηρεσία του κόσμου έχει συνδεθεί με τολμηρές επιχειρήσεις και θρυλικούς πράκτορες. Ωστόσο, στην ιστορία της υπάρχουν και αποστολές που κατέληξαν σε παταγώδεις αποτυχίες, κοστίζοντας εκατομμύρια δολάρια και εκθέτοντας ολόκληρα δίκτυα πληροφοριών
Η CIA έχει χτίσει επί δεκαετίες τη φήμη της πάνω σε μυστικές επιχειρήσεις, κατασκόπους και επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Πίσω όμως από την εικόνα της πανίσχυρης υπηρεσίας πληροφοριών κρύβονται και αρκετές περιπτώσεις όπου τα σχέδια που σχεδιάστηκαν με μεγάλες προσδοκίες κατέληξαν σε φιάσκο.
σχετικά άρθρα
Μία από τις πιο παράξενες ιστορίες προέρχεται από τη δεκαετία του 1950, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Τότε, στελέχη της υπηρεσίας φέρονται να εξέτασαν ένα σχέδιο ψυχολογικού πολέμου εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης, το οποίο προέβλεπε τη ρίψη χιλιάδων προφυλακτικών από αεροπλάνα πάνω από σοβιετικά εδάφη. Το ιδιαίτερο στοιχείο του σχεδίου ήταν ότι τα προφυλακτικά θα έφεραν την ένδειξη «Made in USA – Size Medium», παρά το γεγονός ότι θα ήταν εξαιρετικά μεγάλων διαστάσεων. Η λογική πίσω από την ιδέα ήταν ότι θα δημιουργούσε αίσθημα κατωτερότητας στους Σοβιετικούς άνδρες και θα επηρέαζε το ηθικό του αντιπάλου. Το σχέδιο τελικά δεν υλοποιήθηκε ποτέ, όμως η ίδια η ύπαρξή του έχει μείνει ως μία από τις πιο παράδοξες ιδέες που εξετάστηκαν ποτέ από την υπηρεσία.
Ακόμη πιο γνωστή είναι η ιστορία της περίφημης επιχείρησης Acoustic Kitty τη δεκαετία του 1960. Αναζητώντας τρόπους να παρακολουθεί Σοβιετικούς πράκτορες χωρίς να κινεί υποψίες, η CIA αποφάσισε να μετατρέψει μια γάτα σε… κινητό σύστημα υποκλοπών. Μετά από χρόνια ερευνών και δαπάνη περίπου 20 εκατομμυρίων δολαρίων, οι τεχνικοί της υπηρεσίας εμφύτευσαν στη γάτα μικρόφωνο, πομπό και ειδική κεραία, δημιουργώντας αυτό που θεωρούσαν το ιδανικό εργαλείο παρακολούθησης. Όταν όμως ήρθε η στιγμή της πρώτης αποστολής, το αποτέλεσμα ήταν καταστροφικό. Η γάτα βγήκε από το όχημα της υπηρεσίας, επιχείρησε να διασχίσει τον δρόμο και χτυπήθηκε από διερχόμενο ταξί πριν προλάβει να πλησιάσει τον στόχο της. Το πρόγραμμα τερματίστηκε σύντομα, με την υπηρεσία να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι γάτες δεν αποτελούν το πιο αξιόπιστο μέσο για επιχειρήσεις κατασκοπείας.
Παρά την αποτυχία, η CIA δεν εγκατέλειψε την ιδέα αξιοποίησης ζώων. Αργότερα εξετάστηκαν προγράμματα με κοράκια, περιστέρια, δελφίνια και ακόμη και ειδικά σχεδιασμένα ρομποτικά γατόψαρα, τα οποία χρησιμοποιούνταν για τη συλλογή πληροφοριών και δειγμάτων από ποτάμια και θαλάσσιες περιοχές.
Η Pizza Hut που πρόδωσε πράκτορες και η απαγωγή που κατέρρευσε από τα λάθη των ίδιων των πρακτόρων
Αρκετές δεκαετίες αργότερα, το 2011, η CIA βρέθηκε αντιμέτωπη με μία ακόμη σοβαρή αποτυχία, αυτή τη φορά στον Λίβανο. Σε μια περίοδο έντονης αντιπαράθεσης με τη Χεζμπολάχ, η υπηρεσία επιχειρούσε να διατηρήσει δίκτυα πληροφοριοδοτών στη Βηρυτό. Για τις ανάγκες συντονισμού των πρακτόρων της, επέλεξε να πραγματοποιεί συναντήσεις σε συγκεκριμένο κατάστημα Pizza Hut, το οποίο μάλιστα είχε λάβει ως κωδική ονομασία την εξαιρετικά περίπλοκη ονομασία… «Pizza».
Η επιλογή αυτή αποδείχθηκε καταστροφική. Οι υπηρεσίες αντικατασκοπείας της Χεζμπολάχ κατάφεραν να εντοπίσουν το μοτίβο των συναντήσεων, ενώ παράλληλα αξιοποίησαν στοιχεία από τα κινητά τηλέφωνα που χρησιμοποιούσαν οι πράκτορες. Το αποτέλεσμα ήταν η αποκάλυψη και η εξάρθρωση ολόκληρων δικτύων πληροφοριοδοτών της CIA στην περιοχή.
Λίγα χρόνια νωρίτερα, το 2003, μια άλλη επιχείρηση είχε δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στις σχέσεις της CIA με ευρωπαϊκές αρχές. Η υπόθεση αφορούσε την απαγωγή του Αιγύπτιου κληρικού Αμπού Ομάρ στο Μιλάνο. Η επιχείρηση αρχικά θεωρήθηκε επιτυχημένη, καθώς ο στόχος μεταφέρθηκε εκτός Ιταλίας. Ωστόσο, όταν οι ιταλικές αρχές άρχισαν να ερευνούν την υπόθεση, ανακάλυψαν ότι οι πράκτορες είχαν αφήσει πίσω τους ένα εντυπωσιακό πλήθος στοιχείων.
Μέλη της ομάδας είχαν μείνει σε πολυτελή ξενοδοχεία χρησιμοποιώντας πραγματικά στοιχεία, είχαν νοικιάσει αυτοκίνητα με τα αληθινά τους ονόματα, χρησιμοποιούσαν τα υπηρεσιακά τους τηλέφωνα για να επικοινωνούν με συγγενείς στις Ηνωμένες Πολιτείες και είχαν κλείσει αεροπορικά εισιτήρια επίσης με τα πραγματικά τους στοιχεία. Οι ιταλικές αρχές κατάφεραν έτσι να χαρτογραφήσουν σχεδόν ολόκληρη την ομάδα που συμμετείχε στην επιχείρηση και τελικά καταδίκασαν ερήμην περισσότερους από 20 πράκτορες της CIA.
Ο Φιντέλ Κάστρο και οι ατελείωτες αποτυχημένες απόπειρες
Καμία όμως ιστορία αποτυχιών της CIA δεν είναι τόσο γνωστή όσο οι προσπάθειες εξόντωσης του Φιντέλ Κάστρο κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Μετά την άνοδο του Κάστρο στην εξουσία και τη στενή συνεργασία της Κούβας με τη Σοβιετική Ένωση, η αμερικανική κυβέρνηση αντιμετώπιζε την κατάσταση ως μείζονα απειλή ασφαλείας. Η CIA ανέλαβε να οργανώσει σειρά μυστικών επιχειρήσεων με στόχο την ανατροπή ή τη δολοφονία του Κουβανού ηγέτη.
Ανάμεσα στα σχέδια που εξετάστηκαν ήταν η τοποθέτηση εκρηκτικών σε εντυπωσιακά κοχύλια στον βυθό της θάλασσας, καθώς ο Κάστρο ήταν λάτρης των καταδύσεων. Η ελπίδα ήταν ότι θα πλησίαζε ένα από αυτά και θα σκοτωνόταν από την έκρηξη. Άλλα σχέδια περιλάμβαναν δηλητηριασμένα πούρα, παγιδευμένα στυλό, καθώς και τη χρήση δηλητηρίων μέσω συνεργασίας με στελέχη της αμερικανικής μαφίας.
Η CIA ήρθε πράγματι σε επαφή με γνωστές μορφές του οργανωμένου εγκλήματος, παρέχοντάς τους ειδικές δηλητηριώδεις κάψουλες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον του Κάστρο. Τα σχέδια όμως δεν προχώρησαν ποτέ όπως είχε προβλεφθεί. Ακολούθησαν και άλλες ιδέες, μεταξύ των οποίων μια προσπάθεια να χρησιμοποιηθούν άλατα θαλλίου ώστε να πέσουν τα γένια του Κουβανού ηγέτη, με στόχο να πληγεί το κύρος και η εικόνα του στο εσωτερικό της χώρας.
Παρά τις δεκάδες επιχειρήσεις που σχεδιάστηκαν κατά καιρούς, ο Φιντέλ Κάστρο παρέμεινε στην εξουσία για δεκαετίες. Υπολογίζεται ότι επέζησε από περίπου 638 διαφορετικές απόπειρες δολοφονίας, καταλήγοντας τελικά να πεθάνει από φυσικά αίτια σε ηλικία 90 ετών. Για πολλούς, η ιστορία αυτή παραμένει η πιο χαρακτηριστική απόδειξη ότι ακόμη και η ισχυρότερη υπηρεσία πληροφοριών του κόσμου μπορεί να αποτύχει ξανά και ξανά όταν η πραγματικότητα αποδεικνύεται πιο απρόβλεπτη από τα σχέδιά της.
