Το τέλος του φθηνού χρήματος από την αμερικανική Fed
13 Ιουνίου 2018
Στις 13 Ιουνίου 2018, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed), υπό τη στιβαρή καθοδήγηση του Τζερόμ Πάουελ, προχώρησε στη δεύτερη διαδοχική αύξηση των επιτοκίων για εκείνο το έτος, σηματοδοτώντας ξεκάθαρα και αμετάκλητα το τέλος της χρυσής εποχής του “φθηνού χρήματος” και της ακραίας νομισματικής χαλάρωσης (ZIRP). Η απόφαση αυτή δεν ήταν απλώς μια συνήθης γραφειοκρατική προσαρμογή δεικτών, αλλά η κρίσιμη στιγμή που το σύστημα άρχισε επίσημα να στραγγίζει την τεχνητή ρευστότητα που είχε πλημμυρίσει ανεξέλεγκτα τις αγορές μετά το крах του 2008. Το νέο καθεστώς που επέβαλε το ακριβό χρήμα άρχισε να συμπιέζει τις αναδυόμενες αγορές και να αναδιατάσσει βίαια τις ροές των διεθνών χαρτοφυλακίων.Σήμερα, βιώνουμε ακριβώς τις οδυνηρές παρενέργειες αυτής της ίδιας, αδυσώπητης μακροοικονομικής λογικής.
Η επίμονη διατήρηση των υψηλών επιτοκίων λειτουργεί πλέον ως πολιορκητικός κριός ενάντια στην πραγματική παραγωγική ανάπτυξη, μεταφέροντας ένα δυσθεώρητο βάρος στους δανειολήπτες και τα κρατικά ομόλογα του Νότου. Η απότομη απόσυρση κεφαλαίων πυροδοτεί επικίνδυνα φαινόμενα στην περιφέρεια, καθώς και εξαιρετικά επιθετικά κερδοσκοπικά παιχνίδια τύπου Yen carry trade, όπου επενδυτές δανείζονται πάμφθηνα για να τοποθετηθούν ριψοκίνδυνα σε αγορές υψηλότερων αποδόσεων, αυξάνοντας δραματικά τον συστημικό κίνδυνο. Τοπικές και ρηχές αγορές, όπως το Χρηματιστήριο Αθηνών, παρά την αδιαμφισβήτητη εξυγίανση των ισολογισμών των συστημικών τραπεζών,παραμένουν δομικά ευάλωτες σε αυτές τις βίαιες μετατοπίσεις των ξένων θεσμικών κεφαλαίων.Το μάθημα του 2018 επιβεβαιώνει ότι η ελεύθερη αγορά είναι μια καλοστημένη θεωρητική ψευδαίσθηση όταν το κόστος δανεισμού εργαλειοποιείται αποκλειστικά για να εξισορροπήσει τα μακροοικονομικά ελλείμματα της αμερικανικής ηγεμονίας.