Tο καρτοτηλέφωνο και η εμπορευματοποίηση των τηλεπικοινωνιακών δικτύων
13 Αυγούστου 1889
Στις 13 Αυγούστου 1889, ο Αμερικανός εφευρέτης Γουίλιαμ Γκρέι έλαβε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το πρώτο καρτοτηλέφωνο (coin-operated telephone) στην ιστορία. Ενώ το τηλέφωνο υπήρχε ήδη, η ευφυΐα του Γκρέι επικεντρώθηκε στην οικονομική του διάσταση: κατασκεύασε τον μηχανισμό που επέτρεπε την άμεση είσπραξη μικρού αντιτίμου για κάθε μεμονωμένη χρήση της υποδομής.
σχετικά άρθρα
Αυτή η καινοτομία έθεσε τα θεμέλια για ένα από τα πιο ισχυρά μακροοικονομικά μοντέλα του σύγχρονου καπιταλισμού: τη «χρέωση ανά χρήση» (pay-per-use) και τη μαζική εμπορευματοποίηση των ιδιωτικών τηλεπικοινωνιακών δικτύων. Η ανακάλυψη αυτή δεν αφορούσε απλώς την ευκολία των πολιτών· ήταν το απόλυτο εργαλείο συγκέντρωσης υπεραξίας από την καθημερινή επικοινωνία. Μετέτρεψε την πληροφορία σε αυστηρά μετρήσιμο εμπόρευμα, επιτρέποντας στο τηλεπικοινωνιακό κεφάλαιο να χρηματοδοτήσει κολοσσιαία δίκτυα καλωδίων σε όλη την επικράτεια. Μέσα από αυτή τη διαδικασία γεννήθηκαν τα πρώτα θηριώδη τηλεπικοινωνιακά μονοπώλια, όπως η διαβόητη AT&T, που έλεγχαν πλήρως τις εφοδιαστικές αλυσίδες της πληροφορίας. Αν μεταφέρουμε αυτή τη λογική στο σήμερα, η ευρεσιτεχνία του Γκρέι είναι ο μακρινός πρόγονος του σύγχρονου cloud computing και των συνδρομητικών ψηφιακών μοντέλων (SaaS). Η 13η Αυγούστου 1889 μας υπενθυμίζει διαρκώς πως όποιος ελέγχει τα διόδια στο παγκόσμιο δίκτυο μετάδοσης δεδομένων, αποκτά αυτόματα μια ακραία μονοπωλιακή τιμολογιακή ισχύ, τροφοδοτώντας τα εταιρικά κέρδη μέσω του αέναου ψηφιακού ενοικίου.
