Τα μεταλλεία γίνονται πεδίο αποικιακής επέκτασης
30 Οκτωβρίου 1888
Στις 30 Οκτωβρίου 1888, ο βασιλιάς Λομπενγκούλα της Ματεμπελελάνδης υπέγραψε τη συμφωνία που έγινε γνωστή ως Rudd Concession. Το έγγραφο παραχωρούσε στον Τσαρλς Ραντ και στους συνεργάτες του, Ρόχφορτ Μαγκουάιρ και Φράνσις Τόμσον, αποκλειστικά δικαιώματα εκμετάλλευσης των μετάλλων και των ορυκτών στα εδάφη του. Οι τρεις άνδρες ενεργούσαν για λογαριασμό του επιχειρηματία Σέσιλ Ρόουντς, ο οποίος είχε συμφέροντα στην εξόρυξη διαμαντιών και στην επέκταση της βρετανικής επιρροής στη νότια Αφρική.
σχετικά άρθρα
Οι όροι προέβλεπαν μηνιαία πληρωμή 100 λιρών, την παράδοση χιλίων τυφεκίων και πυρομαχικών, καθώς και ένα ατμόπλοιο στον ποταμό Ζαμβέζη ή, εναλλακτικά, επιπλέον χρηματική καταβολή. Το κείμενο έδινε στους δικαιούχους ευρείες εξουσίες για την εξόρυξη και την είσπραξη των κερδών, ενώ τους επέτρεπε να αποκλείουν άλλους διεκδικητές. Προέβλεπε ακόμη ότι ο Λομπενγκούλα δεν θα μπορούσε να παραχωρήσει νέα δικαιώματα εξόρυξης ή γης χωρίς τη συγκατάθεσή τους.
Η συμφωνία έγινε σημείο καμπής στη διεκδίκηση των φυσικών πόρων της περιοχής. Το δικαίωμα εξόρυξης δεν είχε μόνο εμπορική αξία: πρόσφερε στον Ρόουντς εργαλείο για να συγκεντρώσει κεφάλαια, να εξασφαλίσει πολιτική υποστήριξη και να επεκτείνει την επιρροή του. Το 1889, η βρετανική κυβέρνηση χορήγησε βασιλικό χάρτη στη British South Africa Company, που συνδεόταν με τον Ρόουντς. Ακολούθησε η επέκταση της εταιρείας στη Μασεμπελελάνδη και τη Μασεμπολάνδη. Η ιστορία της παραχώρησης δείχνει πώς οι εταιρικές συμφωνίες για ορυκτό πλούτο μπορούσαν να λειτουργήσουν ως όχημα αποικιακής εξουσίας, με μακροχρόνιες συνέπειες για τους τοπικούς πληθυσμούς και την κυριαρχία τους στη γη.
