Την 1η Μαΐου 1931, ο Πρόεδρος Χούβερ πατάει ένα κουμπί στην Ουάσιγκτον και ανάβει τα φώτα στο Empire State Building της Νέας Υόρκης, εγκαινιάζοντας το ψηλότερο κτίριο στον κόσμο. Όμως, πίσω από τους προβολείς, το κτίριο αποτελεί το πιο μνημειώδες case study της πλάνης του βυθισμένου κόστους (sunk cost fallacy) και της χρονικής υστέρησης στους κύκλους των ακινήτων.
σχετικά άρθρα
Ο ουρανοξύστης σχεδιάστηκε την εποχή της απόλυτης ευφορίας, στο αποκορύφωμα της πιστωτικής φούσκας της δεκαετίας του 1920, όταν η αισιοδοξία τύφλωνε τους αναλυτές. Ωστόσο, παραδόθηκε στο απόγειο της Μεγάλης Ύφεσης. Για την αγορά, η 1η Μαΐου ήταν η μέρα που η колоσσιαία προσφορά (εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα γραφείων) συνετρίβη πάνω σε μια εντελώς ανύπαρκτη συνολική ζήτηση. Το κτίριο έμεινε τόσο άδειο που οι Νεοϋορκέζοι το ονόμασαν χλευαστικά “Empty State Building”.
Για σχεδόν δύο δεκαετίες, το εμβληματικό ορόσημο ήταν μια τεράστια μαύρη τρύπα για τους επενδυτές, μη μπορώντας να καλύψει καν τα λειτουργικά του έξοδα. Το κέρδος ήρθε δεκαετίες αργότερα. Η περίπτωση αυτή μας διδάσκει ότι στον κλάδο του εμπορικού real estate, το ρίσκο αφορά πρωτίστως την αδυναμία ρευστότητας. Όταν ο μακροοικονομικός κύκλος γυρίσει βίαια, ακόμη και το πιο ακριβό πάγιο μετατρέπεται σε βάρος, αποδεικνύοντας ότι στην οικονομία το «πότε» είναι πιο κρίσιμο από το «τι».
