Ο θάνατος του Σαμ Γουόλτον και η μάκρο οικονομία του “Walmart effect”
5 Απριλίου 1992
Ο Σαμ Γουόλτον (Sam Walton), ιδρυτής της Walmart, πεθαίνει σε ηλικία 74 ετών, αφήνοντας πίσω του τη μεγαλύτερη αυτοκρατορία λιανικού εμπορίου στον κόσμο. Ξεκινώντας από ένα μικρό κατάστημα στο Άρκανσο, ο Γουόλτον άλλαξε για πάντα τη δομή της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας.
Οικονομικά, ο θάνατός του αποτελεί αφορμή για την ανάλυση του διαβόητου “Walmart Effect”. Η ιδιοφυΐα του Γουόλτον δεν ήταν τα ίδια τα προϊόντα, αλλά τα Logistics. Χρησιμοποιώντας δορυφορικά δίκτυα για τον έλεγχο των αποθεμάτων και πιέζοντας αμείλικτα τους προμηθευτές για χαμηλότερες τιμές, η Walmart κατάφερε να μειώσει τον πληθωρισμό καταναλωτικών αγαθών στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, αυτή η «μόνιμα χαμηλή τιμή» (Everyday Low Prices) είχε ένα κρυφό μακροοικονομικό κόστος. Η Walmart λειτουργούσε ως Μονοψώνιο (Monopsony) στις μικρές τοπικές αγορές. Εξαφάνισε χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις (mom-and-pop stores) και συμπίεσε τους μισθούς των εργαζομένων. Η μέρα αυτή μας υπενθυμίζει τη μετατόπιση της ισχύος στον καπιταλισμό: ο έλεγχος πέρασε από αυτούς που παράγουν τα προϊόντα (βιομηχανίες), σε αυτούς που ελέγχουν την πρόσβαση στον τελικό καταναλωτή (μεγάλο λιανεμπόριο).