Η πενικιλίνη γεννά μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων
28 Σεπτεμβρίου 1928
Στις 28 Σεπτεμβρίου 1928, ο Σκωτσέζος βακτηριολόγος Alexander Fleming έκανε στο εργαστήριό του στο St Mary’s Hospital του Λονδίνου την παρατήρηση που θα οδηγούσε στην ανακάλυψη της πενικιλίνης και, τελικά, στη δημιουργία μιας ολόκληρης βιομηχανίας που θα άλλαζε όχι μόνο την ιατρική αλλά και την παγκόσμια οικονομία. Η συγκεκριμένη ημερομηνία έχει καθιερωθεί ως η ημέρα της ανακάλυψης, ενώ ο ίδιος ο Fleming περιέγραψε αργότερα το εύρημα ως αποτέλεσμα μιας τυχαίας παρατήρησης που αποφάσισε να μην αγνοήσει.
Σε ένα τρυβλίο με καλλιέργεια σταφυλόκοκκου είχε αναπτυχθεί τυχαία ένας μύκητας. Γύρω από αυτόν ο Fleming παρατήρησε ότι τα βακτήρια είχαν εξαφανιστεί. Απομόνωσε τον μύκητα και διαπίστωσε ότι παρήγαγε μια ουσία που εμπόδιζε την ανάπτυξη συγκεκριμένων βακτηρίων. Την ονόμασε penicillin. Τα αποτελέσματά του δημοσιεύθηκαν το 1929, όμως χρειάστηκε περισσότερο από μία δεκαετία μέχρι η ανακάλυψη να μετατραπεί σε φάρμακο μεγάλης κλίμακας.
Η οικονομική επανάσταση ήρθε όταν οι Howard Florey, Ernst Chain και η ομάδα τους ανέπτυξαν μεθόδους παραγωγής και καθαρισμού της πενικιλίνης. Με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο να αυξάνει δραματικά τη ζήτηση για θεραπείες λοιμώξεων, η παραγωγή πέρασε από τα πανεπιστημιακά εργαστήρια στη βιομηχανική κλίμακα. Αμερικανικές και βρετανικές εταιρείες ανέπτυξαν νέες μεθόδους ζύμωσης, παραγωγής και διανομής.
Η πενικιλίνη έγινε έτσι ένα από τα θεμέλια της σύγχρονης φαρμακοβιομηχανίας. Τα αντιβιοτικά μείωσαν δραματικά τη θνησιμότητα από βακτηριακές λοιμώξεις, επέτρεψαν την ασφαλέστερη πραγματοποίηση χειρουργικών επεμβάσεων και αύξησαν την παραγωγικότητα, περιορίζοντας ασθένειες που προηγουμένως κρατούσαν εκατομμύρια ανθρώπους μακριά από την εργασία ή οδηγούσαν στον θάνατο.
Παράλληλα δημιουργήθηκε μια τεράστια αγορά για έρευνα, πατέντες, φαρμακευτική παραγωγή και βιοτεχνολογία. Εταιρείες που επένδυσαν στα αντιβιοτικά εξελίχθηκαν σε παγκόσμιους φαρμακευτικούς ομίλους, ενώ το μοντέλο συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, κράτους και βιομηχανίας έγινε πρότυπο για μεταγενέστερες ιατρικές καινοτομίες.
Μια μολυσμένη καλλιέργεια του 1928 άνοιξε, επομένως, τον δρόμο όχι μόνο προς την εποχή των αντιβιοτικών, αλλά και προς μία από τις ισχυρότερες βιομηχανίες της σύγχρονης οικονομίας. Η σημασία της ανακάλυψης αποτυπώνεται και στο γεγονός ότι η πενικιλίνη έχει πιστωθεί με τη σωτηρία εκατομμυρίων ζωών.

