Η διάσωση των Αμερικανικών Ταμιευτηρίων με κρατικό χρήμα
9 Αυγούστου 1989
Στις 9 Αυγούστου 1989, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Η.W. Μπους υπέγραψε τον νόμο FIRREA (Financial Institutions Reform, Recovery, and Enforcement Act), σφραγίζοντας επισήμως το μεγαλύτερο bailout στην αμερικανική ιστορία μέχρι τότε. Η νομοθεσία ήρθε ως απόλυτη ανάγκη για να διασωθεί ο κλάδος των Ταμιευτηρίων και Δανείων (Savings and Loan), ο οποίος είχε καταρρεύσει θεαματικά. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’80, η επιθετική απορρύθμιση (deregulation) επέτρεψε σε αυτά τα ιδρύματα να τζογάρουν τις καταθέσεις των πολιτών σε ακραία ριψοκίνδυνες επενδύσεις real estate και ομόλογα υψηλής απόδοσης, γνωρίζοντας ότι οι καταθέσεις ήταν εγγυημένες από το ομοσπονδιακό κράτος. Όταν η φούσκα έσκασε, εκατοντάδες ιδρύματα πτώχευσαν, αφήνοντας έναν λογαριασμό άνω των 160 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μακροοικονομικά, αυτή η κρίση αποτέλεσε το τέλειο παράδειγμα του ηθικού κινδύνου (moral hazard). Οι τραπεζίτες ιδιωτικοποίησαν απολύτως τα τεράστια κέρδη της κερδοσκοπίας, αλλά όταν το σύστημα κατέρρευσε, το κόστος μετακυλίστηκε βίαια στους φορολογούμενους, διογκώνοντας το δημόσιο χρέος. Παρά την ίδρυση αυστηρότερων εποπτικών μηχανισμών με τον νόμο FIRREA, το μάθημα αγνοήθηκε επιδεικτικά. Το σχέδιο διάσωσης του ’89 λειτούργησε ως οδηγός για τη γιγάντωση των διασώσεων στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Η ιστορία απέδειξε ότι, χωρίς πραγματικές νομικές κυρώσεις για τη διοικητική απληστία, το κεφάλαιο θα βρίσκει πάντα τρόπους να εκμεταλλεύεται τις κρατικές εγγυήσεις για να χρηματοδοτεί τις φούσκες του εις βάρος της παραγωγικής οικονομίας.
