Η διάσωση της Lockheed και ο κρατικός καπιταλισμός
2 Αυγούστου 1971
Την 2α Αυγούστου 1971, η αμερικανική Γερουσία ψήφισε οριακά τον αμφιλεγόμενο νόμο “Emergency Loan Guarantee Act”, εξουσιοδοτώντας την κυβέρνηση να εγγυηθεί τραπεζικά δάνεια ύψους 250 εκατομμυρίων δολαρίων για τη διάσωση της αεροναυπηγικής εταιρείας Lockheed Corporation. Αυτή η ιστορική απόφαση δεν αφορούσε απλώς την αποτροπή μιας μεγάλης βιομηχανικής χρεοκοπίας. Ήταν, στην πραγματικότητα, η θεσμική γέννηση του δόγματος «too big to fail» (πολύ μεγάλη για να καταρρεύσει). Το αμερικανικό κράτος ομολόγησε κυνικά ότι οι τεράστιες, εμβληματικές εταιρείες του στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος αποτελούσαν τη ραχοκοκαλιά της εθνικής ανταγωνιστικότητας και δεν υπήρχε καμία περίπτωση να αφεθούν στα τυφλά και αμείλικτα γρανάζια της ελεύθερης αγοράς. Ο ηθικός κίνδυνος (moral hazard) μόλις είχε νομιμοποιηθεί: σε περιόδους ευημερίας τα κέρδη ιδιωτικοποιούνται, αλλά στην κρίση οι ζημιές κοινωνικοποιούνται.
σχετικά άρθρα
Παρατηρώντας το σημερινό οικονομικό σκηνικό, η διάσωση της Lockheed μοιάζει με σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στα σύγχρονα πακέτα διάσωσης. Οι κεντρικές τράπεζες και οι κυβερνήσεις παρεμβαίνουν πλέον αδίστακτα, μοχλεύοντας το κρατικό χρέος για να στηρίξουν τα πάντα – από συστημικές τράπεζες μέχρι τις αλυσίδες παραγωγής ημιαγωγών (microchips), χορηγώντας επιδοτήσεις μαμούθ που διαλύουν κάθε έννοια ελεύθερου ανταγωνισμού. Ο κρατικός καπιταλισμός είναι το νέο αδιαπραγμάτευτο δόγμα. Ωστόσο, η διαρκής στήριξη προβληματικών κολοσσών στρεβλώνει επικίνδυνα την τιμολόγηση του ρίσκου στις χρηματαγορές, τροφοδοτεί τα απλησίαστα ολιγοπώλια και γεννά έναν δομικό πληθωρισμό που ροκανίζει ανελέητα την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Το 1971 το κράτος διέσωσε την αεροναυπηγική· σήμερα, ο εθισμός των αγορών στο φθηνό κρατικό χρήμα αποτελεί τον μεγαλύτερο συστημικό κίνδυνο της παγκόσμιας οικονομίας.
