Η χάρτα του Ατλαντικού και το διεθνές νομισματικό σύστημα

14 Αυγούστου 1941

Η χάρτα του Ατλαντικού και το διεθνές νομισματικό σύστημα

Στις 14 Αυγούστου 1941, πολύ πριν τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Φράνκλιν Ρούζβελτ και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ συνυπέγραψαν τη Χάρτα του Ατλαντικού. Το έγγραφο αυτό δεν ήταν απλώς μια διακήρυξη πολεμικών στόχων απέναντι στον Άξονα, αλλά το απόλυτο μακροοικονομικό προσχέδιο για τη μεταπολεμική παγκόσμια κυριαρχία του αμερικανικού κεφαλαίου. Οι ρήτρες της Χάρτας, που προέβλεπαν την «ίση πρόσβαση όλων των εθνών στο διεθνές εμπόριο και τις πρώτες ύλες», αποτελούσαν επί της ουσίας το διπλωματικό εργαλείο των ΗΠΑ για να αποδομήσουν το προστατευτικό σύστημα του Βρετανικού αποικιακού συστήματος, ανοίγοντας τις αγορές της πρώην αυτοκρατορίας στα αμερικανικά εξαγωγικά πλεονάσματα.

σχετικά άρθρα

Από αυτό ακριβώς το κείμενο ξεπήδησαν αργότερα όλοι οι σύγχρονοι, επιδραστικοί θεσμοί της παγκόσμιας μακροοικονομίας: η Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου (GATT – σημερινός ΠΟΕ), το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και η Παγκόσμια Τράπεζα (σύστημα Bretton Woods). Η 14η Αυγούστου 1941 έθεσε τους κανόνες μιας παγκοσμιοποίησης που σχεδιάστηκε εξαρχής για να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των βιομηχανικών υπερδυνάμεων. Σήμερα, ωστόσο, καθώς παρακολουθούμε τον λυσσαλέο εμπορικό πόλεμο με την Κίνα και την επιστροφή του σκληρού κρατικού προστατευτισμού, βλέπουμε τη Χάρτα του Ατλαντικού να διαλύεται εις τα εξ ων συνετέθη. Το δόγμα του ελεύθερου εμπορίου αποδεικνύεται πως επιβιώνει μόνο όσο η ηγεμονική δύναμη διατηρεί το απόλυτο παραγωγικό και τεχνολογικό πλεονέκτημα επί των ανταγωνιστών της.