Η αμερικανική τραπεζική μεταρρύθμιση και οι αγορές
17 Ιουνίου 2009
Στον απόηχο της χειρότερης χρηματοπιστωτικής κρίσης από τη δεκαετία του ’30, ο τότε πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα παρουσίασε στις 17 Ιουνίου 2009 ένα σαρωτικό, ιστορικό σχέδιο 85 σελίδων για την αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Στόχος ήταν να μπει ένα οριστικό “φρένο” στην άναρχη τραπεζική απορρύθμιση που οδήγησε στο κραх της Lehman Brothers. Η Ουάσιγκτον επιχείρησε να ελέγξει τα σκοτεινά εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, να αυξήσει τις κεφαλαιακές απαιτήσεις και να θωρακίσει τους καταναλωτές απέναντι στα τοξικά στεγαστικά δάνεια. Ήταν η ύστατη προσπάθεια του κράτους να επιβληθεί στην αλαζονεία της Wall Street.
Εντούτοις, αν αναλύσουμε το σημερινό τοπίο, η ελεύθερη αγορά βρήκε πάλι τους δρόμους της μόχλευσης. Η παρατεταμένη περίοδος φθηνού χρήματος γιγάντωσε εκ νέου τα σκιώδη τραπεζικά συστήματα. Σήμερα, μέσα σε ένα τοξικό περιβάλλον ακριβού χρήματος και ιστορικά υψηλών επιτοκίων, μεγάλα funds παίζουν τεράστια στοιχήματα επιβίωσης. Φαινόμενα όπως το ακραίο Yen carry trade δημιουργούν ασύμμετρους κινδύνους που οι ρυθμιστικές αρχές αδυνατούν να κατανοήσουν εγκαίρως. Σε αγορές με ρηχό βάθος, όπως το Χρηματιστήριο Αθηνών, παρά την καταγεγραμμένη εξυγίανση, οι αναταράξεις από τις μητροπόλεις του κεφαλαίου μεταφέρονται άμεσα. Η παρέμβαση του 2009 μας διδάσκει ότι η νομισματική πολιτική δεν μπορεί ποτέ να υποκαταστήσει την ουσιαστική, παραγωγική ανάπτυξη· όταν οι τράπεζες γίνονται ισχυρότερες από τα κράτη, ο συστημικός κίνδυνος απλώς αναβάλλεται για την επόμενη, πιο βίαιη κρίση.